McCann i Healy przeciwko Portugalii

 Brak naruszenia Konwencji przez portugalskie sądy cywilne w orzeczeniach dotyczących książki o rodzicach Madeleine McCann – wyrok ETPC z 20.9.2022 r. w sprawie McCann i Healy przeciwko Portugalii (skarga nr 57195/17); jednogłośnie:

Brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła oświadczeń złożonych przez byłego inspektora detektywa – w książce, filmie dokumentalnym i wywiadzie prasowym – na temat rzekomego udziału skarżących w zniknięciu ich córki Madeleine McCann, która zaginęła 3 maja 2007 r. w południowej Portugalii. Przed Trybunałem skarżący zarzucali, że doszło do naruszenia ich prawa do dobrego imienia oraz prawa do domniemania niewinności.

Trybunał uznał, że nawet zakładając, że reputacja skarżących została naruszona, nie wynikało to z argumentu przedstawionego przez autora książki, ale raczej z wyrażonych wobec nich podejrzeń, które doprowadziły do ​​objęcia ich śledztwem w toku postępowania przygotowawczego (prokuratura postanowiła nie podejmować dalszych działań w lipcu 2008 r.) i wywołało intensywne zainteresowanie mediów i wiele kontrowersji. W ten sposób informacje zostały podane do publicznej wiadomości w sposób dość szczegółowy, jeszcze zanim akta śledztwa zostały udostępnione mediom, a przedmiotowa książka została opublikowana. Wynikało z tego, że władze krajowe nie naruszyły swojego pozytywnego obowiązku ochrony prawa skarżących do poszanowania ich życia prywatnego. Trybunał uznał również, że w swoich wyrokach ze stycznia i marca 2017 r. – dotyczących pozwów cywilnych wniesionych przez skarżących – Sąd Najwyższy nie przedstawił uwag sugerujących jakąkolwiek winę skarżących, ani nawet sugerujących podejrzenia wobec nich co do okoliczności w którym zniknęła ich córka. Skarga skarżących dotycząca ich prawa do domniemania niewinności była zatem oczywiście bezzasadna

Filat przeciwko Republice Mołdawii

Brak naruszenia domniemania niewinności byłego posła w postępowaniu o uchylenie immunitetu poselskiego – wyrok ETPC z 7.12.2021 r. w sprawie Filat przeciwko Republice Mołdawii (skarga nr 11657/16); jednogłośnie:

Brak naruszenia Artykułu 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła postępowania karnego, które doprowadziło w 2016 r. do skazania pana Filata na dziewięć lat pozbawienia wolności za bierne łapownictwo i płatną protekcję. Pan Filat był premierem w latach 2009-2013, będąc jednocześnie liderem partii i posłem. Powołując się na art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności), Pan Filat skarżył się na wypowiedzi urzędników podczas posiedzenia parlamentarnego w dniu 15 października 2015 r. dotyczące uchylenia jego immunitetu poselskiego, które jego zdaniem naruszały jego domniemanie niewinności. Powołując się na Artykuł 5 ust. 4 Konwencji (prawo do szybkiego rozstrzygnięcia o legalności jego aresztowania), Pan Filat zarzucił, że nie był w stanie uzyskać kontroli legalności tymczasowego aresztowania, które zostało nakazane po jego przekonanie w pierwszej instancji.

Trybunał uznał, że ani wypowiedzi złożone przez Prokuratora Krajowego podczas posiedzenia parlamentu w dniu 15 października 2015 r., ani uzasadnienie zawarte w jego pisemnym wniosku, który został odczytany podczas posiedzenia przez Marszałka Sejmu, nie naruszyły prawa skarżącego domniemanie niewinności, dopóki nie zostanie udowodnione, że jest inaczej. Nie doszło zatem do naruszenia Artykułu 6 ust. 2 Konwencji. Trybunał stwierdził ponadto, że zgodnie z jego utrwalonym orzecznictwem, gwarancje zawarte w art. 5 ust. 4 Konwencji nie miały zastosowania do tymczasowego aresztowania skarżącego w trakcie postępowania apelacyjnego. Skarga ta była zatem oczywiście nieuzasadniona i została odrzucona.

Marinoni przeciwko Włochom

Stwierdzenie odpowiedzialności cywilnej autora książki historycznej za uwagi uznane przez sądy włoskie za zniesławiające nie naruszyło Konwencji – wyrok ETPC z 18.11.2021 r. w sprawie Marinoni przeciwko Włochom (skarga nr 27801/12) jednogłośnie:

brak naruszenia Artykułu 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Konwencji

brak naruszenia Artykułu 10 (wolność wypowiedzi).

Sprawa dotyczyła ustalenia odpowiedzialności cywilnej autora książki z powodu dwóch zestawów uwag uznanych przez sądy włoskie za zniesławiające. Książka zawierała rekonstrukcję wydarzeń poprzedzających zbiorową egzekucję 43 pojmanych żołnierzy Włoskiej Republiki Socjalnej (odcinek znany jako „strage di Rovetta”). Na relację historyczną nałożyły się prywatne i osobiste wspomnienia autora, skupione wokół jego życia rodzinnego. Skarżący został uniewinniony w postępowaniu karnym w pierwszej instancji, ale został uznany za odpowiedzialnego cywilnie w wyniku wniesienia apelacji przez strony cywilne.

Trybunał stwierdził, że sądy krajowe nie użyły języka mogącego podważyć uniewinnienie skarżącego w pierwszej instancji oraz że wyroki Sądu Apelacyjnego i Sądu Kasacyjnego nie ujawniły żadnego naruszenia jego prawa do domniemania niewinności. W ocenie Trybunału ingerencja w wolność wypowiedzi skarżącego nie była nieproporcjonalna, a stwierdzenie odpowiedzialności cywilnej przeciwko niemu nie ujawniło żadnych znamion naruszenia art. 10 Konwencji. Zauważył w szczególności, że książka, która łączy osobiste wspomnienia autora z materiałami uzyskanymi w wyniku jego badań archiwalnych, zalicza się do specyficznej kategorii badań historycznych, zwanej „mikrohistorią”. Sądy krajowe uwzględniły ten aspekt w swojej ocenie księgi. Jeśli chodzi o dwa zestawy uwag, Trybunał stwierdził, że pierwsza nie była uzasadniona interesem publicznym, a druga nie wnosiła niczego do rekonstrukcji wydarzeń towarzyszących „strage di Rovetta”.

Ilias Papageorgiou przeciwko Grecji

 

Uniewinnienie pijanego kierowcy nie uchyliło odpowiedzialności cywilnej skarżącego – wyrok ETPC z 10.12.2020 r. w sprawie Ilias Papageorgiou przeciwko Grecji (skarga nr 44101/13); jednomyślnie:

Brak naruszenia art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Konwencji.

Sprawa dotyczyła orzeczeń na niekorzyść skarżącego w postępowaniu cywilnym pomimo uzyskania uniewinnienia w postępowaniu karnym co do tego samego stanu faktycznego.

Trybunał uznał, że uniewinnienie nie zwalniało z odpowiedzialności cywilnej skarżącego a sprawa cywilna została właściwie oddzielona od sprawy karnej i zastosowano inne standardy dowodowe. Sądy w żaden sposób nie przypisały skarżącemu winy czy odpowiedzialności karnej.

Felix Guţu przeciwko Mołdawii

 

Zwolnienie skarżącego za „kradzież” pomimo amnestii naruszyło jego prawo do domniemania niewinności – wyrok ETPC z 20.10.2020 r. w sprawie Felix Guţu przeciwko Mołdawii (skarga nr 13112/07); jednomyślnie:

Naruszenie art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zwolnienia pracownika po wszczęciu postępowania karnego za przywłaszczenie. Zarzucał, że jego prawo do domniemania niewinności zostało naruszone.

Trybunał powtórzył, że istnieje podstawowe rozróżnienie między oświadczeniem, że ktoś jest podejrzany o popełnienie przestępstwa oraz jasne sądowe stwierdzenie, przy braku prawomocnego skazania, że osoba popełniła przedmiotowe przestępstwo. Skarżący został zwolniony za popełnienie kradzieży „ustalonej orzeczeniem sądu albo organu upoważnionego do stosowania kar administracyjnych”. Sam fakt, że sądy cywilne potwierdziły podstawę prawną zwolnienia, pomimo amnestii umarzającej postępowanie karne, stanowił jasną deklarację, że był winny popełnienia przedmiotowego przestępstwa. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, bez podstawy prawnej, że wniosek o amnestię stanowił uznanie winy.

Trybunał zajął stanowisko, że potwierdzenie przez sądy cywilne zwolnienia skarżącego za kradzież, a także użyty przez nie język, było niezgodne z zasadą domniemania niewinności.

Grubnyk p. Ukrainie

Tymczasowy areszt podejrzanego o atak bombowy nie naruszyło Konwencji – wyrok ETPC z 17.9.2020 r. w sprawie Grubnyk p. Ukrainie (skarga nr 58444/15)

Sprawa dotyczyła zatrzymania i aresztowania skarżącego w związku z kilkoma przestępstwami terrorystycznymi w Odessie w 2015 r.

Jednomyślnie: brak naruszenia art. 5 ust. 2 i 3 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) w zakresie skargi na brak niezwłocznego poinformowania o przyczynach zatrzymania oraz braku prawnego dostępu do poręczenia majątkowego z uwagi na oskarżenie o czyny terrorystyczne;

Dwa naruszenia art. 5 ust. 1 Konwencji z uwagi na to, że zatrzymanie skarżącego zostało przeprowadzone bez wcześniejszego orzeczenia sądu i nie zostało wydane następnego dnia;

Naruszenie art. 6 ust.2 (domniemanie niewinności) z uwagi na to, że pierwsze postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przeciwko niemu zawierało stwierdzenie, że jest winny szczególnie „ciężkiego przestępstwa”, podczas gdy był w tym czasie jedynie podejrzany a nie skazany za czyny terrorystyczne.

Trybunał uznał, że w tych szczególnych okolicznościach sprawy skarżącego sądy krajowe wskazały odpowiednie przyczyny jego tymczasowego aresztowania, biorąc pod uwagę fakt, że był podejrzany o atak bombowy w czasie ogromnych napięć w Odessie oraz w kontekście oskarżonych w innych głośnych sprawach, którzy uciekli zaraz po zwolnieniu z aresztu.

Mimo to, odnotował z satysfakcją, że Ukraiński Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu o poręczeniu majątkowym, podnoszonym w sprawie skarżącego, który w innych sprawach ograniczał zdolność sądów krajowych w wydawaniu właściwie uzasadnionych postanowień o areszcie.

Mirgadirov p. Azerbejdżanowi i Turcji

Zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie znanego dziennikarza doprowadziło do naruszeń Konwencji – wyrok ETPC z 17.9.2020 r. w sprawie Mirgadirov p. Azerbejdżanowi i Turcji (skarga nr 62775/14); jednomyślnie:

Przeciwko Azerbejdżanowi:

Naruszenie art. 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji z uwagi na brak uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego;

Naruszenie art. 5 ust. 1 Konwencji w zakresie aresztu skarżącego między 19 i 20 listopada 2014 r. z uwagi na brak orzeczenia sądu;

Naruszenie art.5 ust. 4 (sądowa kontrola zgodności z prawem aresztu) z uwagi na zaniechanie przez sądy krajowe oceny argumentów skarżącego przemawiających za jego uwolnieniem;

Naruszenie art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności);

Naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania zycia prywatnego i rodzinnego), oraz

Brak naruszenia art. 18 (Granice stosowania ograniczeń praw).

Przeciwko Turcji:

Brak potrzeby oceny skargi pod art. 5 ust. 4; reszta skargi niedopuszczalna.

Sprawa dotyczyła zatrzymania i tymczasowego aresztowania skarżącego, znanego dziennikarza, pod zarzutem zdrady stanu (miał rzekomo szpiegować dla Armenii).

Trybunał uznał w szczególności, że materiał dowodowy czy to przedstawiony w Trybunale, czy przed sądami krajowymi, nie był wystarczający by stwierdzić uzasadnione podejrzenie, że skarżący dopuścił się zdrady stanu. Zastosowane wobec niego restrykcje w czasie tymczasowego aresztowania naruszyły jego prawa.

 

 

Khadija Ismayilova p. Azerbejdżanowi (nr 2)

Zatrzymanie i areszt azerskiej dziennikarki miał na celu jej uciszenie i ukaranie – wyrok ETPC z 27.2.2020 r. w sprawie Khadija Ismayilova p. Azerbejdżanowi (nr 2) (skarga nr 30778/15); jednomyślnie:

Naruszenie art. 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji z uwagi na to, że skarżący został zatrzymany i aresztowany bez uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego oraz

Naruszenie art. 5 ust. 4 (kontrola zgodności z prawem aresztu) Konwencji

Naruszenie art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności)

Naruszenie art. 18 (granice stosowania ograniczeń praw) w związku z art. 5.

Sprawa dotyczyła skargi na to, że skarżąca została zatrzymana i aresztowana bez uzasadnionego podejrzenia popełnienia zarzucanego jej czynu zabronionego oraz jej zarzutów, że te działania miały na celu ukaranie jej za jej pracę jako dziennikarki krytycznej wobec rządu.

Trybunał uznał, że jeden z zarzutów przeciwko niej – że nakłaniała dawnego kolegę do popełnienia samobójstwa – został oparty na fałszywym oskarżeniu złożonym pod przymusem a pozostałe zarzuty odnoszące się do jej pracy w radiu nie były poparte faktami.

Stwierdził, że działania władz przeciwko pani Ismayilovej, dziennikarki, która publikowała artykuły krytyczne wobec członków rządu i ich rodzin z uwagi na domniemaną korupcję i bezprawne działania biznesowe, były motywowane nieodpowiednimi przyczynami uciszenia jej oraz ukarania za działalność dziennikarską.

Khodorkovskiy and Lebedev p. Rosji (nr 2)

Trybunał stwierdza naruszenia praw byłych menedżerów Yukosu w drugim postępowaniu oraz odrzuca kilka skarg – wyrok ETPC z 14.1.2020 r. w sprawie Khodorkovskiy and Lebedev p. Rosji (nr 2) (skargi nr 51111/07 oraz 42757/07)

Sprawa dotyczyła drugiego postępowania byłych menedżerów Yukosu Michaiła Chodorkowskiego i Platona Lebiediewa.

W dzisiejszym wyroku, jednomyślnie:

Naruszenia praw skarżących do rzetelnego procesu sądowego pod art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 3 lit. c oraz lit. d Konwencji z uwagi na odmowę sędziego wyrażenia zgody obronie na przesłuchanie świadków oskarżenia i obrony oraz dostarczenia ważnych biegłych czy też uniewinniającego materiału dowodowego.

Mimo to, Trybunał jednomyślnie stwierdził:

Brak naruszenia art. 6 ust. 1 dotyczący niezależności oraz bezstronności sędziego

Brak naruszenia art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) w związku z komentarzami w toku procesu czynionymi przez Wladimira Putina, premiera w tamtym czasie.

5 głosami do 2: skarżący byli ofiarą nieprzewidywalnego zastosowania prawa karnego na ich niekorzyść z naruszeniem art. 7 (zakaz karania bez podstawy prawnej).

Jednomyślnie: naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) z uwagi na długoterminowy brak wizyt rodzinnych, kiedy skarżący przebywali w areszcie.

Jednomyślnie: brak potrzeby oceny skarg dotyczących art. 18 (granice stosowania ograniczeń praw) Konwencji w związku z art. 6 i 7 oraz art. 4 Protokołu nr 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania) oraz brak naruszenia art. 18 w związku z art. 8.

Mityanin i Leonov przeciwko Rosji

Bezprawne pozbawienie wolności, ale brak naruszenia prawa do prywatności w sprawie dotyczącej dwóch Rosjan oskarżonych o różne poważne przestępstwa – wyrok ETPC z 7.5.2019 r. w sprawie Mityanin i Leonov przeciwko Rosji (skargi nr 1436/06 i 22912/06); większością:

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (zgodność z prawem pozbawienia wolności), Artykułu 5 ust. 3 (proces w rozsądnym terminie) oraz Artykułu 5 ust. 5 (wykonalne prawo do odszkodowania) Konwencji w odniesieniu do obu skarżących oraz naruszenie Artykułu 5 ust. 4 (prawo do ustalenia zgodności z prawem swojego pozbawienia wolności) w stosunku do pierwszego skarżącego.

Stwierdził jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu przed sądem) w stosunku do drugiego skarżącego z uwagi na jego nieobecność na rozprawach. Odrzucił skargę pierwszego skarżącego pod art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) jako oczywiście bezzasadną.

Uznał, większością głosów, że nie doszło do naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) w stosunku do pierwszego skarżącego w związku z artykułem i fotografią w gazecie. Trybunał stwierdził w szczególności, że artykuł stanowił jasno, że skarżący był głównie podejrzanym oraz jedną z wielu osób oskarżonych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Ponadto państwo nie można zarzucić niewykonania swoich obowiązków wynikających z tego przepisu.

Maslarova przeciwko Bułgarii

Spostrzeżenia dwóch osób publicznych naruszyły prawo do domniemania niewinności ministry oskarżonej o defraudację – wyrok ETPC  z 31.1.2019 r. w sprawie Maslarova przeciwko Bułgarii (skarga nr 26966/10); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Konwencji oraz naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi pani Maslarovej, która była Ministrem Pracy i Polityki Zatrudnienia między 2005 i 2009 r., dotyczącej brak poszanowania jej prawa do domniemania niewinności w związku z uwagami uczynionymi przez niektórych polityków i sędziów, na których oparła się prawa w związku z postępowaniem karnym przeciwko niej o defraudację środków publicznych.

Trybunał uznał w szczególności, że uwagi uczynione przez rzecznika Prokuratury Generalnej w czasie konferencji prasowej na temat przedmiotowego postępowania oraz te uczynione przez posła, który był członkiem sejmowej komisji śledczej w sprawie wydatków poprzedniego rządu, naruszyły prawo skarżącej do domniemania niewinności, ponieważ przekroczyły one granicę przekazania wiadomości.

Trybunał również uznał, że żaden skuteczny środek odwoławczy nie był dostępny dla skarżącej.

Trybunał oddalił skargę w zakresie komentarzy premiera oraz odnośnie wniosku Prokuratora Generalnego o zawieszenie immunitetu skierowanego do Zgromadzenia Narodowego przez kanały oficjalne, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Stirmanov przeciwko Rosji

Naruszenie prawa do domniemania niewinności z uwagi na słowa użyte w orzeczeniu o odmowie ścigania – wyrok ETPC z 29.1.2019 r. w sprawie Stirmanov przeciwko Rosji (skarga nr 31816/08); naruszenie Artykułu 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi na naruszenie prawa do domniemania niewinności w decyzji o umorzeniu postępowania karnego z uwagi na przedawnienie. Skarżący nie został więc skazany za przedmiotowe przestępstwo. Trybunał zauważył, mimo to, że słowa jakich użył prokurator w decyzji z 24 kwietnia 2006 r. nie pozostawiały wątpliwości co do jego przekonania o winie skarżącego. Prokurator jednoznacznie stwierdził kilkukrotnie, że skarżący „popełnił przestępstwo zgodnie z art. 33 § 1 k.p.k.” Trybunał stwierdził, że słowa użyte w decyzji w sposób oczywisty przekraczały oświadczenie o istnieniu uzasadnionego podejrzenia co do winy skarżącego.

Tydzień 38 - Axel Springer SE and RTL Television GmbH przeciwko Niemcom

Zakaz publikowania wizerunku oskarżonego w postępowaniu karnym o morderstwo był uzasadniony - wyrok ETPC z 19.9.2017 r. w sprawie Axel Springer SE and RTL Television GmbH przeciwko Niemcom (sprawa nr 51405/12); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi dwóch spółek medialnych na sądowy zakaz publikacji wizerunku, na których obrońca w postępowaniu karnym o morderstwo mógł zostać zidentyfikowany. Oskarżony w postępowaniu karnym przyznał się do morderstwa. Trybunał uznał, że sąd krajowy właściwie wyważył konkurujące interesy. Zakaz był proporcjonalny do poszukiwanego celu, a mianowicie: ochrona dóbr osobistych oskarżonego - który nie był osobą publiczną. Ponadto, przyznanie się do winy nie uchyliło w żaden sposób domniemania niewinności w toku postępowania karnego. Dodatkowo oskarżony cierpiał na schizofrenię. Należało również wziąć pod uwagę okoliczność, że publikacja zdjęć, na których oskarżony mógłby być zidentyfikowany mogłaby mieć negatywny wpływ na jego późniejszą resocjalizację w przypadku skazania.

Tydzień 4 - Paulikas przeciwko Litwie

Policjant oskarżony o zabicie dzieci w czasie prowadzenia w stanie nietrzeźwości nie miał nierzetelnego procesu - wyrok ETPC z 24.01.2017 r. w sprawie Paulikas przeciwko Litwie (57435/09); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego), brak naruszenia Artykułu 6 § 2 (domniemanie niewinności), oraz brak naruszenie Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z tym Artykułu 6 Konwencji.

Sprawa dotyczyła postępowania karnego oraz skazania skarżącego w związku z wypadkiem samochodowym, w którym jego samochód zabił troje dziesięcioletnich dzieci. Skarżący przyznał się do spowodowania wypadku, ale nie przyznał się do winy (w szczególności, zarzucał, że nie pił ani nie przekroczył prędkości). Sprawa była szeroko komentowana przez dziennikarzy i polityków. Sąd litewski uznał, że skarżący spowodował wypadek drogowy pod wpływem alkoholu oraz przekroczył dozwoloną prędkość oraz uciekł z miejsca wypadku. Skarżący zarzucał, że jego proces był nierzetelny, na co miały wpływ komentarze medialne oraz polityczne, które uznały go winnym, zanim został prawomocnie osądzony. W zakresie zainteresowania mediów, Trybunał wskazał, że pomimo że język używany przez media mógł wpływać na postrzeganie sprawy przez społeczeństwo w zakresie winy skarzącego, to sprawa została osądzona na podstawie dobrze uzasadnionych wyroków opartych na szerokim materiale dowodowym przez profesjonalnych sędziów, którzy nie ulegli presji zewnętrznej: nie było dowodów, że orzekali niewłaściwie w związku z materiałami prasowymi. Jeśli chodzi o publiczne oświadczenia polityków, pomimo pewnych zastrzeżeń co do słów użytych przez prezydenta Litwy, Trybunał uznał, że ani on ani żaden inny polityk nie twierdził, że skarżący był winny, ani też nie odnosił się do aspektów sprawy, które były kluczowe dla orzeczenia winy (to jest co do tego, czy skarżący był pijany i przekroczył prędkość).

Tydzień 50 - Kolomenskiy przeciwko Rosji

Zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec prawnika, warunki jego osadzenia oraz okoliczności procesu doprowadziły do szeregu naruszeń Konwencji - Sprawa Kolomenskiy przeciwko Rosji (27297/07); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania); naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z Artykułem 3; naruszenie Artykułu 5 § 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego); naruszenie Artykułu 5 § 3 (prawo podejrzanego do bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnionym na czas postępowania); naruszenie Artykułu 5 § 4 (prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności); naruszenie Artykułu 6 § 2 (domniemanie niewinności).

Sprawa dotyczyła zastosowania tymczasowego aresztowania oraz warunków osadzenia prawnika, który został wyznaczony jako nadzorca sądowy w postępowaniu naprawczym. Trybunał, dokonując oceny wszystkich okoliczności sprawy, doszedł do wniosku, że skarżący został osadzony w warunkach, które nie odpowiadają standardom wymaganym przez Artykuł 3 Konwencji. W dodatku, zastosowanie tymczasowego aresztu nie było legalne, jako że jego areszt był stosowany przez 9 miesięcy na podstawach, których nie można uznać za wystarczające. Trybunał również uznał, że zażalenia skarżącego przeciwko przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania były oddalane na podstawie stereotypowych uzasadnień, w których nie dokonywano żadnej analizy sytuacji osobistej skarżącego, nie były rozpoznawane niezwłocznie, a gdy już doszło do rozpoznania to pod nieobecność skarżącego. W końcu, naruszono również zasadę domniemania niewinności, jako że sądy obu instancji odnosiły się w uzasadnieniach wyroków do skarżącego nazywając go „winnym” czy też „skazanym”. 

Tydzień 49 - Colonna przeciwko Francji

Trybunał uznał za niedopuszczalną skargę na naruszenie domniemania niewinności - decyzja w sprawie Colonna przeciwko Francji (4213/13); jednomyślnie: niedouszczalna.  

Sprawa dotyczyła zabójstwa prefekta Korsyki Claude’a Edignaca w 1998 r. Postępowanie karne przeciwko skarżącemu zakończyło się wymierzeniem mu kary dożywotniego pozbawienia wolności. W czasie procesu wielu polityków nazywało skarżącego w telewizji „mordercą prefekta Erignaca”. Tego typu opis został również użyty przez senacką Komisję Śledczą. Paryski prokurator, w odpowiedzi na pytania komisji parlamentarnej co do operacji służb specjalnych w Korsyce, również użył tej samej frazy. Skarżący zarzucał, że jego prawo do domniemania niewinności zostało naruszone. Trybunał zauważył, że we francuskim prawie były różne środki, z których skarżący mógł skorzystać, w szczególności z procedury przewidzianej Artykułem 9-1 kodeks cywilnego, która chroniła prawo do domniemania niewinności. Skarzący mógł również wytoczyć powództwo cywilne zarzucając, że jego prawo zostało naruszone na podstawie ustawy - prawo prasowe z 29 lipca 1881 r. albo o zniesławienie na tej samej podstawie. Trybunał doszedł do wniosku, że skarżący - z jednym wyjątkiem - nie wykorzystał wszystkich środków dostępnych we francuskim prawie. 

Tydzień 24 - Pugžlys przeciwko Polsce

Umieszczenie skarżącego w klatce na rozprawach stanowiło poniżające traktowanie - Sprawa Pugžlys przeciwko Polsce (446/10) - naruszenie Artykułu 3 (zakaz poniżającego traktowania) Konwencji. 

Sprawa dotyczy skargi na upokarzające środki jakim został poddany w toku postępowania karnego przeciwko niemu. Skarżący był oskarżony w dwóch postępowaniach karnych o rozbój z użyciem broni oraz porwanie dla okupu oraz przewodzenie zorganizowanej grupie przestępczej, za co został skazany na 12 lat pozbawienia wolności. W toku postępowania skarżący wielokrotnie zwracał się do przewodniczącego o uwolnienie go z metalowej klatki na sali sądowej oraz zdjęcie kajdanek. 

Trybunał zauważył, że postępowanie sądowe miało 65 rozpraw, które trwały każda przeciętnie 7 godzin. Ponadto, w rozprawach uczestniczyła publiczność. Trybunał wskazał, że nie istniała żadna decyzja sądu, która uzasadniałaby zastosowanie wobec skarżącego tak drastycznego środka. Trybunał podkreślił również okoliczność braku rozpoznania wniosków skarżącego o uwolnienie z metalowej klatki. Fakt, iż skarżący w ten sposób miał się bronić narusza również zasadę domniemania niewinności. W ocenie Trybunału, zastosowanie tego typu upokarzających środków stanowiło poniżające traktowanie w rozumieniu Artykułu 3 (zakaz poniżającego traktowania). 

Tydzień 23 - Popovi przeciwko Bułgarii

Medialne publikacje odnośnie zatrzymania byłego sekretarza generalnego w Ministerstwie Finansów skutkowały wielokrotnymi naruszeniami Konwencji - Sprawa Popovi przeciwko Bułgarii (39651/11) - naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz brak skutecznego śledztwa), naruszenie Artykułu 6 § 2 (domniemanie niewinności) w zakresie oświadczeń Ministra Spraw Wewnętrznych w dniu zatrzymania skarżącego oraz brak naruszenia tego artykułu w zakresie oświadczeń premiera i prokuratura w dniu zatrzymania, naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) w zakresie medialnego zainteresowania aresztem skarżącego oraz przeszukaniem i zajęciem przeprowadzonym w biurach żony skarżącego, naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z Artykułami 3, 8 i 6 § 2. 

Sprawa dotyczyła zatrzymania skarżącego, byłego sekretarza generalnego w Ministerstwie Finansów, w czasie policyjnej operacji, która cieszyła się ogromnym zainteresowaniem mediów.  

Trybunał uznał, że skarżący został poddany poniżającemu traktowaniu przez Policję w czasie zatrzymania oraz że toczące się śledztwo nie było ani wystarczająco sprawne ani staranne. Nie pozwoliło na ustalenie ani faktów ani odpowiedzialności funkcjonariuszy Policji. Jako że skarżący został później uniewinniony przez sądy, Trybunał uznał, że oświadczenia Ministra Spraw Wewnętrznych złożone w dniu zatrzymania, skutkowały naruszeniem zasady domniemania niewinności. Trybunał nie mógł stwierdzić naruszenia w tym zakresie, jeśli chodzi o oświadczenia premiera czy też prokuratora. Medialne publikacje na temat zatrzymania oraz przeszukania i zajęcia przeprowadzonego w biurach notarialnych naruszyły prawo skarżących do poszanowania życia prywatnego. Na koniec, Trybunał przyjął, że skarżący nie mieli żadnego środka zgodnie z prawem krajowym, który pozwoliłby im na zapewnienie odpowiednich praw. 

Tydzień 23 - Sismanidis i Sitaridis przeciwko Grecji

Naruszenie prawa do nie bycia ponownie sądzonym lub karanym za ten sam czyn oraz naruszenie domniemania niewinności w sprawach dotyczących oskarżeń o przemyt - Sprawa Sismanidis i Sitaridis przeciwko Grecji (66602/09 i 71879/12) - naruszenie Artykułu 4 Protokołu 7 (zakaz ponownego sądzenia i karania) oraz Artykułu 6 § 1 i 2 (prawo do rzetelnego procesu sądowego w rozsądnym terminie oraz domniemanie niewinności) Konwencji w stosunku do skarżącego Sitaridisa. 

Sprawa dotyczyła wszczęcia postępowania przeciwko każdemu ze skarżących za przemyt pomimo faktu, że sądy karne już prawomocnie uniewinniły ich od tych samych czynów. 

W sprawie pierwszego skarżącego Trybunał uznał, że postępowanie administracyjne dotyczyło drugiego czynu wywodzącego się z identycznych działań, który były już poddane ocenie sądu karnego, który go uniewinnił. W sprawie drugiego skarżącego, Trybunał doszedł do wniosku, że sądy administracyjne naruszyły zasadę domniemania niewinności ustalonej już poprzez uniewinnienie przez Sąd Apelacyjny w Salonikach. Uznał również, że długość postępowania przed Sądem Administracyjnym i Sądem Apelacyjnym w Salonikach - około 6 lat i 10 miesięcy była nadmierna i nie spełniła wymogu „rozsądnego czasu”. 

Tydzień 19 - Poletan i Azirovik przeciwko Macedonii

Nie było nierzetelne skazanie kierowcy ciężarówki za przemyt narkotyków – Sprawa Poletan i Azirovik przeciwko Macedonii (26711/07, 32786/10 and 34278/10) – brak naruszenia Artykułu 6 § 1 i 2 prawo do rzetelnego procesu sądowego / domniemanie niewinności) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi dwóch osób skazanych za przemyt narkotyków na nierzetelność postępowania karnego przeciwko nim. Skarżyli się mianowicie na: brak uzasadnień postanowień sądu; brak możliwości przeglądania akt sprawy czy też przesłuchania dwóch świadków; oraz że przesłuchanie biegłego co do meritum było stronnicze. Trybunał – podkreślając swoją subsydiarną rolę w stosunku do władz krajowych, które były lepiej umiejscowione by dokonać oceny wiarygodności materiału dowodowego w związku z ustaleniem stanu faktycznego – nie dostrzegł powodów, by nie zgodzić się z sądami krajowymi, co do wniosku, że jeden ze skarżących, który prowadził ciężarówkę, w której znaleziono narkotyki, był świadomy, że je transportował.

Trybunał następnie uznał za niedopuszczalne jako oczywiście bezzasadne pozostałe zarzuty skargi. Zauważył w szczególności, że podczas gdy dwóch świadków nie mogło uczestniczyć w rozprawie, ich zeznania, które zostały w zamian odczytane, nie stanowiły ani jedynego ani decydującego dowodu, na którym oparły się sądy.