Velkov p. Bułgarii

Skarżący był sądzony i karany dwukrotnie za zakłócenie spokoju w czasie meczu piłkarskiego w sposób niezgodny z Konwencją – wyrok ETPC z 21.7.2020 r. w sprawie Velkov p. Bułgarii (skarga nr 34503/10); jednomyślnie:

Naruszenie art. 4 Protokołu Nr 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi na dwukrotne skazanie za ten sam czyn zakłócenia spokoju w czasie meczu piłkarskiego.

Trybunał uznał, że podczas gdy istniał ścisły związek czasowy między postępowaniem administracyjnym i karnym przeciwko skarżącemu, to nie było wystarczająco bliskiego związku materialnego między dwoma postępowaniami. Trybunał dlatego uznał, że biorąc pod uwagę brak wystarczająco bliskiego związku w tym zakresie między dwoma postępowaniami uznał, że skarżący został oskarżony i ukarany dwukrotnie za ten sam czyn z naruszeniem zasady ne bis in idem.

Khodorkovskiy and Lebedev p. Rosji (nr 2)

Trybunał stwierdza naruszenia praw byłych menedżerów Yukosu w drugim postępowaniu oraz odrzuca kilka skarg – wyrok ETPC z 14.1.2020 r. w sprawie Khodorkovskiy and Lebedev p. Rosji (nr 2) (skargi nr 51111/07 oraz 42757/07)

Sprawa dotyczyła drugiego postępowania byłych menedżerów Yukosu Michaiła Chodorkowskiego i Platona Lebiediewa.

W dzisiejszym wyroku, jednomyślnie:

Naruszenia praw skarżących do rzetelnego procesu sądowego pod art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 3 lit. c oraz lit. d Konwencji z uwagi na odmowę sędziego wyrażenia zgody obronie na przesłuchanie świadków oskarżenia i obrony oraz dostarczenia ważnych biegłych czy też uniewinniającego materiału dowodowego.

Mimo to, Trybunał jednomyślnie stwierdził:

Brak naruszenia art. 6 ust. 1 dotyczący niezależności oraz bezstronności sędziego

Brak naruszenia art. 6 ust. 2 (domniemanie niewinności) w związku z komentarzami w toku procesu czynionymi przez Wladimira Putina, premiera w tamtym czasie.

5 głosami do 2: skarżący byli ofiarą nieprzewidywalnego zastosowania prawa karnego na ich niekorzyść z naruszeniem art. 7 (zakaz karania bez podstawy prawnej).

Jednomyślnie: naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) z uwagi na długoterminowy brak wizyt rodzinnych, kiedy skarżący przebywali w areszcie.

Jednomyślnie: brak potrzeby oceny skarg dotyczących art. 18 (granice stosowania ograniczeń praw) Konwencji w związku z art. 6 i 7 oraz art. 4 Protokołu nr 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania) oraz brak naruszenia art. 18 w związku z art. 8.

Korneyeva przeciwko Rosji

Dwa oddzielne skazania związane z tym samym stanem faktycznym naruszyły Konwencję – wyrok ETPC z 8.10.2019 r. w sprawie Korneyeva przeciwko Rosji (skarga nr 72051/17); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji,

Naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (prawo do procesu przed niezależnym sądem) Konwencji z uwagi na wymóg obiektywnej bezstronności,

Naruszenie Artykułu 4 ust. 1 do Protokołu Nr 7 (prawo do nie bycia sądzonym ani karanym dwukrotnie) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skazania skarżącej za dwa oddzielne czyny mające źródło w podobnych okolicznościach bezprawnego zgromadzenia.

Trybunał w szczególności nie zgodził się z argumentem rządu, że duplikacja postępowań przeciwko skarżącej była uzasadniona różnymi dziedzinami pokrytymi przez dwa różne zarzuty.

Trybunał uznał, że doszło do nałożenia się na siebie faktów stanowiących podstawę każdego oskarżenia.

Biorąc pod uwagę swoje orzecznictwo oraz orzeczenie izby plenarnej Sądu Najwyższego Rosji w podobnych okolicznościach, Trybunał stwierdził, że skarżąca była sądzona i skazana dwukrotnie za ten sam czyn, z naruszeniem jej praw.

Mihalache przeciwko Rumunii

Kierowca oskarżony dwukrotnie za to samo przestępstwo drogowe – wyrok ETPC (Wielka Izba) z 8.7.2019 r. w sprawie Mihalache przeciwko Rumunii (skarga nr 54012/10); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 4 Protokół Nr 7 (prawo do nie bycia sądzonym lub karanym dwa razy) Konwencji.

W tej sprawie Pan Mihalache zarzucał, że został dwukrotnie oskarżony o odmowę poddania się badaniu krwi w ramach kontroli policyjnej w celu ustalenia poziomu stężenia alkoholu.

Trybunał wskazał, że skarżący był sądzony dwukrotnie za to samo przestępstwo, z naruszeniem zasady ne bis in idem, a wznowienie postępowania nie było uzasadnione.

W postępowaniu wykroczeniowym prokurator nałożył na niego grzywnę, a decyzja w tej sprawie stała się prawomocny z uwagi na upływ czasu określonego w art. 249 k.p.k. Następnie, wysoki rangą prokurator uchylił postanowienie niższego prokuratora i sprawa trafiła do sądu. Tam skarżący został skazany na rok więzienia w zawieszeniu.

Nodet przeciwko Francji

Podwójne oskarżenie i podwójne skazanie za te same czyny związane z manipulacją rynkiem: naruszenie Konwencji – wyrok ETPC z  6.6.2019 r. w sprawie Nodet przeciwko Francji (skarga nr 47342/14); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 4 Protokołu Nr 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania).

Sprawa dotyczyła zakazu ponownego sądzenia lub karania (ne bis in idem). Skarżący, analityk finansowy, został ukarany grzywną przez regulatora rynków finansowych – AMF za manipulacje cenami akcji a następnie przez sądy karne za przestępstwo zakłócania prawidłowej działalności giełdy tym samym zachowaniem. Skarżył się, że został ukarany dwukrotnie za to samo przestępstwo.

Trybunał zauważył, po pierwsze, że nie istniał wystarczająco bliski związek merytoryczny między dwoma postępowania – AMF i sądów karnych, biorąc pod uwagę zakładane i realne cele obu postępowań, do pewnego poziomu, powtórzenie czynności dowodowych przez różnych śledczych; po drugie i przede wszystkich, nie istniał wystarczająco bliski związek czasowy między postępowaniami aby je uznać za część zintegrowanego mechanizmu kar przepisanych we francuskim prawie.

Uznał więc, że pan Nodet doznał nieproporcjonalnej szkody z uwagi na ponowne oskarżenie i skazanie przez AMF i sądy karne – za te same zachowania.

Tydzień 2 - Kadusic przeciwko Szwajcarii

Środek terapeutycznego oddziaływania zastosowany wobec osadzonego, który wydłużył okres jego pozbawienia wolności, naruszył jego prawo do wolności - wyrok ETPC z 9.1.2018 r. w sprawie Kadusic przeciwko Szwajcarii (skarga nr 43977/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji; brak naruszenia Artykułu 7 (zakaz karania bez podstawy prawnej) oraz brak naruszenia Artykułu 4 Protokołu 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania) Konwencji.

Sprawa dotyczyła środka terapeutycznego oddziaływania zarządzonego w sprawie osadzonego cierpiącego na zaburzenia psychiczne, kilka miesięcy przed oczekiwanym zakończeniem odbywania kary, w wyniku którego pozostał w zakładzie karnym. 

Trybunał uznał, że środek terapeutycznego oddziaływania, który stanowił pozbawienie wolności, został zarządzony kilka miesięcy przed oczekiwanym zakończeniem kary, na podstawie opinii biegłych, które nie były wydane tuż przed jego zarządzeniem i zauważył że skarżący wciąż nie został przeniesiony do odpowiedniej dla jego choroby psychicznej instytucji. W związku z tym jego pozbawienie wolności po zastosowaniu środka terapeutycznego oddziaływania było niezgodne z celem pierwotnego skazania. Mimo to, Trybunał uznał że nie doszło do retroaktywnego zastosowania cięższej kary niż ta przewidziana prawem w czasie popełnienia czynów zabronionych. Na koniec Trybunał odnotował, że władze krajowe, które uznały ponowną ocenę stanu psychicznego skarżącego za nowo ujawnioną okoliczność, zmieniły pierwotny wyrok „zgodnie z krajowym prawem i procedurą karną”. 

Tydzień 51 - Ramda przeciwko Francji

Podwójne skazanie za ataki terrorystyczne w Paryżu w 1995 r. oraz uzasadnienie szczególnego składu sądu przysięgłych są zgodne z Konwencją – wyrok ETPC z 19.12.2017 r. w sprawie Ramda przeciwko Francji (skarga nr 78477/11); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) oraz brak naruszenia Artykułu 4 Protokołu nr 7 (zakaz ponownego sądzenia lub karania) Konwencji.

Sprawa dotyczyła uzasadnienia wyroku skazującego skarżącego przez sąd przysięgłych złożony wyłącznie z sędziów zawodowych oraz zgodności z zasadą ne bis in idem prawomocnego skazania przez zwykłe sądy karne po skazaniu przez sąd przysięgłych.

Trybunał orzekł, że skarżący w niniejszej sprawie dysponował odpowiednimi gwarancjami procesowymi umożliwiającymi mu zrozumienie wyroku skazującego ogłoszonego przez sąd przysięgłych w szczególnym składzie, biorąc pod uwagę  łącznie trzy szczegółowo uzasadnione akty oskarżenia, debatę na rozprawie, w których skarżący uczestniczył, podobnie jak liczne i precyzyjne pytania zadawane przez ławę przysięgłych. Skarżący nie mógł więc udawać, że nie zna przyczyn swojego skazania (art. 6 ust. 1 Konwencji). Między innymi, Trybunał uznał, że skarżący nie był ani ścigany ani karany w postępowaniu karnym za te same czyny, które były podstawą jego prawomocnego skazania (art. 4 Protokołu nr 7). Trybunał przypomniał, że państwa-strony są uprawnione do zajęcia zdecydowanego stanowiska przeciwko osobom zaangażowanym w akty terrorystyczne, których w żadnym wypadku nie może tolerować, a zbrodnie pomocnictwa w morderstwie oraz usiłowania morderstwa, za które skarżący został skazany stanowią ciężkie naruszenia praw podstawowych wyrażonych w art. 2 Konwencji.