Lăcătuş przeciwko Szwajcarii

 

Kara nałożona na żebrzącą skarżącą naruszyła Konwencję – wyrok ETPC z 19.01.2021 r. w sprawie Lăcătuş przeciwko Szwajcarii (skarga nr 14065/15); jednomyślnie:

Naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła nałożenia na skarżącą grzywny w wysokości 500 franków szwajcarskich za żebranie w miejscu publicznym w Genewie a następnie jej pięciodniowego aresztu z uwagi na niemożliwość uiszczenia grzywny. Skarżąca była analfabetką, pochodziła z bardzo biednej rodziny, nie miała pracy i nie korzystała z pomocy społecznej. Żebranie stanowiło dla niej jedyne źródło utrzymania. Będąc w oczywiście trudnej sytuacji skarżąca miała prawo, nieodłącznie związane z ludzką godnością, do zadbania o swój los i zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb przez żebranie.

Trybunał uznał, że kara nałożona na skarżącą nie była proporcjonalna ani do celu: przeciwdziałania zorganizowanej przestępczości czy ochrony praw przechodniów, mieszkańców i sklepikarzy. Trybunał nie przychylił się do opinii Federalnego Trybunału, że mniej restrykcyjna kara nie odniosłaby podobnego skutku. W opinii Trybunału nałożona kara naruszyła godność ludzką skarżącej oraz naruszyła esencję praw chronionych art. 8 Konwencji a państwo przekroczyło margines swobody oceny w niniejszej sprawie.

Navalnyy przeciwko Rosji (nr 2)

Zarządzenie aresztu domowego oraz restrykcje wobec działacza opozycyjnego Nawalnego naruszyły Konwencję – wyrok ETPC z 9.4.2019 r. w sprawie Navalnyy przeciwko Rosji (nr 2) (skarga nr 43734/14); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego),

Naruszenie Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii);

Naruszenie Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw) Konwencji.

Sprawa dotyczyła pana Nawalnego, który był przetrzymywany w areszcie domowym w czasie postępowania karnego przeciwko niemu, a także restrykcyjnych środków nakładanych na niego w tym czasie.

Trybunał uznał, że zarządzenie aresztu domowego nie było uzasadnione, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że nie istniało ryzyko ucieczki czy też próby uchylania się od śledztwa.

Restrykcje wobec niego, łącznie z ciasnymi limitami dotyczącymi jego komunikacji, nie były proporcjonalne w stosunku do postawionych mu zarzutów. Było również oczywiste, że został potraktowany w ten sposób w celu ograniczenia jego publicznej aktywności.

Tydzień 51 - Uspaskich przeciwko Litwie

Areszt domowy dla dobrze znanego litewskiego polityka w czasie śledztwa dotyczącego korupcji nie naruszył jego praw wyborczych - Sprawa Uspaskich przeciwko Litwie (14737/08); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 3 Protokołu 1 (prawo do wolnych wyborów) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez znanego byłego polityka na areszt domowy w czasie śledztwa w sprawie korupcji politycznej na Litwie. Skarżył się w szczególności, że jego areszt domowy powstrzymał go przed wzięciem udziału w wyborach parlamentarnych w 2007 r. na równych zasadach z innymi kandydatami, zarzucając, że toczące się postępowanie przygotowawcze przeciwko niemu służyło ograniczeniu jego praw wyborczych. Trybunał uznał w szczególności, że skarżący miał świadomość, że był podejrzany w postępowaniu karnym o zagarnięcie środków jego partii przynajmniej od sierpnia 2006 r. kiedy nakaz zatrzymania oraz aresztowania go został wystawiony. Nie mógł więc rozsądnie oczekiwać, że weźmie udział w wyborach do Sejmu w 2007 r. na równych zasadach z innymi kandydatami, wobec których nie toczyło się żadne postępowanie karne. Ponadto, skarżący mógł skorzystać ze środków odwoławczych od postanowienia w sprawie zastosowania aresztu domowego.  Litewskie prawo gwarantuje system kontroli skarg  i odwołań w sprawach związanych z wyborami, składający się z Centralnej Komisji Wyborczej oraz sądów; skarżący wykorzystał w pełni ten system. W rzeczywistości, w czasie swojej kariery politycznej skarżący obchodził system, dzierżąc kilka stanowisk politycznych, z których mógł zrezygnować, gdy wygasł albo pozbawiono go immunitetu. Jego własna partia polityczna osłaniała go jednak przed oskarżeniem, systematycznie wskazując go jako kandydata w wyborach lokalnych, parlamentarnych czy do Parlamentu Europejskiego.