Ilıcak przeciwko Turcji (nr 2)

Dwa naruszenia Konwencji z powodu tymczasowego aresztowania dziennikarki Nazlı Ilıcak – wyrok ETPC z 14.12.2021 r. w sprawie Ilıcak przeciwko Turcji (nr 2) (skarga nr 1210/17):

Sprawa dotyczyła zatrzymania i tymczasowego aresztowania Nazlı Ilıcak po próbie zamachu stanu z 15 lipca 2016 r. w Turcji. Pani Ilıcak jest znaną dziennikarką, znaną ze swoich krytycznych poglądów na politykę obecnego rządu.

Trybunał stwierdził, sześcioma głosami do jednego, że doszło do naruszenia Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji.

Trybunał uznał, że nie istniał żaden wiarygodny powód, by podejrzewać panią Ilıcak o popełnienie przestępstwa przynależności do organizacji terrorystycznej lub próby obalenia rządu lub utrudniania jego funkcjonowania. W szczególności Trybunał zauważył, że pisma, na których opierały się zarzuty wobec skarżącej i jej aresztowania, dotyczyły kwestii interesu publicznego, związanych z faktami i zdarzeniami, które były już znane, wchodziły w zakres wolności konwencyjnych i nie wspierały ani nie promowały stosowanie przemocy w sferze politycznej. Nie odzwierciedlały też żadnego możliwego zamiaru ze strony skarżącej, aby przyczynić się do nielegalnych celów organizacji terrorystycznych, a mianowicie użycia przemocy i terroru do celów politycznych, ani do obalenia rządu lub porządku konstytucyjnego. Nie można zatem uznać za dopuszczalne, aby władze w niniejszej sprawie oparły swoje oskarżenia o działalność terrorystyczną jedynie na pracy skarżącej jako dziennikarki w niektórych mediach, a w szczególności na jej tweetach wyrażających wątpliwości co do możliwych sprawców próby zamachu stanu .

Trybunał orzekł stosunkiem sześciu głosów do jednego, że doszło do naruszenia Artykułu 10 (wolność wypowiedzi).

Trybunał stwierdził, że tymczasowe aresztowanie nałożone na panią Ilıcak – w kontekście prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego za przestępstwa, które zostały surowo ukarane i były bezpośrednio związane z jej pracą dziennikarską – stanowiło „ingerencję” w jej prawo do wolności ekspresji. W opinii Trybunału ta ingerencja nie była przewidziana przez prawo.

Trybunał orzekł jednogłośnie, że nie doszło do naruszenia Artykułu 5 ust. 4 (długość postępowania przed tureckim Trybunałem Konstytucyjnym). Trybunał zauważył, że okres podlegający rozpatrzeniu trwał 15 miesięcy i dwa dni w stanie wyjątkowym. Jego ustalenia w sprawach Mehmet Hasan Altan, Şahin Alpay oraz Sabuncu i in. były również ważne w niniejszej sprawie, a zatem nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 4 Konwencji

Yasin Özdemir przeciwko Turcji

Interpretacja przez sądy krajowe ustawodawstwa zastosowanego do skazania skarżącego po nieudanym wojskowym zamachu stanu w 2016 r., ze względu na opinie wyrażone w 2015 r., była nieprzewidywalna – wyrok ETPC z 7.12.2021 r. w sprawie Yasin Özdemir przeciwko Turcji (skarga nr 14606/18); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 10 (wolność słowa) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła skazania skarżącego, nauczyciela, za wychwalanie przestępczości i przestępców, w związku z komentarzami, które zamieścił na portalach społecznościowych w kwietniu 2015 r. na korzyść organizacji Gülenist i jej przywódcy (Fethullah Gülen).

 Trybunał odnotował następujące punkty:

- Kiedy skarżący opublikował swoje wiadomości, zawierały one idee i opinie wyrażone w ramach debat publicznych na niektóre drażliwe tematy (jego punkt widzenia na fakty leżące u podstaw dochodzeń sądowych wszczętych w dniach 17 i 25 grudnia). w 2013 r. w zarzuty korupcyjne, krytykę polityki władz politycznych wobec opozycji oraz rzekome relacje władz politycznych z zbrojną organizacją islamską). Te opinie nie podburzały ludzi do przemocy czy buntu.

- W przedmiotowym czasie żaden członek ruchu Gülenist nie został skazany za bycie przywódcą lub członkiem nielegalnej lub terrorystycznej organizacji.

- Artykuł 215 § 1 tureckiego kodeksu karnego, między innymi, uzależnił penalizację komentarzy uznanych za pochwalające przestępstwo lub przestępców od warunku, że komentarze te powodują wyraźne i aktualne zagrożenie dla porządku publicznego.

Sąd karny, który skazał skarżącego, uznał, że nieudany zamach stanu dokonany w lipcu 2016 r., długo po tym, jak skarżący zamieścił swoje komentarze, w kwietniu 2015 r., stanowił właśnie takie niebezpieczeństwo. W tym względzie Trybunał orzekł, że nie można było racjonalnie oczekiwać, iż skarżący przewidział, że kwestionowane komentarze, które wyraźnie sprzeciwiały się linii Rządu, ale stanowiły pokojowy wkład w debatę publiczną i nie podburzały ludzi do buntu, mogą wywołać do rzeczywistego i bezpośredniego ryzyka nieładu, takiego jak próba zamachu stanu ponad rok później. Oparcie wyroku skazującego na rozumowaniu okrężnym, jak uczynił to sąd w niniejszej sprawie, stanowiło nadmiernie szeroką wykładnię prawa i obejście przez ten sąd przeszkody ustanowionej przez ustawodawcę dla niejednoznacznych oskarżeń karanie za wyrażanie pokojowych opinii w debacie publicznej. Trybunał uznał, że tak szeroka interpretacja art. 215 Kodeksu karnego była nieprzewidywalna dla skarżącego w przedmiotowym czasie. W konsekwencji ingerencja w korzystanie przez skarżącego z jego prawa do wolności wyrażania opinii nie spełniła wymogu „jakości prawa” wynikającego z art. 10 Konwencji.

D przeciwko Bułgarii

 

Wydalenie tureckiego dziennikarza do Turcji bez rozpatrzenia jego wniosku o azyl i ryzyka złego traktowania stanowi naruszenie Konwencji – wyrok ETPC z 20.7.2021 r. w sprawie D przeciwko Bułgarii (skarga nr 29447/17); jednogłośnie:

Naruszenie art. 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania)

Naruszenie art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła aresztowania na granicy bułgarsko-rumuńskiej tureckiego dziennikarza, który twierdził, że ucieka przed ryzykiem prześladowań politycznych we własnym kraju i jego natychmiastowego wydalenia do Turcji. Wydarzenia miały miejsce trzy miesiące po próbie zamachu stanu w Turcji w 2016 roku. Przed Trybunałem skarżący zarzucił, że władze bułgarskie odmówiły wszczęcia postępowania azylowego i odesłały go do Turcji, narażając w ten sposób na realne ryzyko złego traktowania. Trybunał stwierdził w szczególności, że pomimo tego, że skarżący wyraził obawy, iż może spotkać się z złym traktowaniem w przypadku powrotu do Turcji, władze bułgarskie nie rozpatrzyły jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Akdeniz i Inni przeciwko Turcji

Zakaz rozpowszechniania informacji o śledztwie w sprawie zarzutów korupcji: naruszenie wolności wypowiedzi dziennikarza – wyrok ETPC z 4.5.2021 r. w sprawie Akdeniz i Inni przeciwko Turcji (skargi nr 41139/15 i 41146/15)

Sprawa dotyczyła środka zabezpieczającego orzeczonego przez sądy zakazującego rozpowszechniania i publikowania (na jakimkolwiek nośniku) informacji o dochodzeniu parlamentarnym w sprawie zarzutów korupcji wobec czterech byłych ministrów, wszczętego po operacji przeprowadzonej przez policję i prokuraturę w Stambule w sprawie zdarzeń z 17 i 25 grudnia 2013 r. Skarżący, Banu Güven (znany dziennikarz), a także Yaman Akdeniz i Kerem Altıparmak (dwaj naukowcy, którzy są popularnymi użytkownikami mediów społecznościowych) zażądali zniesienia przedmiotowego zakazu, powołując się na prawo do swobodnego przekazywania informacji i poglądów, a także na prawo do otrzymywania informacji. Trybunał Konstytucyjny odrzucił ich wniosek ze względu na brak statusu pokrzywdzonego, ponieważ nakaz ten nie wpłynął na nich bezpośrednio ani osobiście.

Trybunał wskazał, że sam środek polegający na zakazie ewentualnej publikacji i rozpowszechniania informacji jakimkolwiek środkiem przekazu porusza kwestię wolności informacji. Jednogłośnie uznał skargę Banu Güvena za dopuszczalną w odniesieniu do skargi wniesionej na podstawie Artykułu 10 (wolność wypowiedzi). Przyjął, że pani Güven, dziennikarka, komentatorka polityczna i prezenterka wiadomości telewizyjnych w tamtym czasie, mogła zasadnie twierdzić, że kwestionowany zakaz naruszył jej prawo do wolności wypowiedzi. Mogła zatem domagać się przyznania statusu ofiary.

W związku z tym Trybunał stwierdził, że nie można przeoczyć faktu, że gromadzenie informacji, które jest nieodłącznym elementem wolności prasy, również jest uważane za niezbędny warunek wstępny działania dziennikarza; oraz że w kontekście debaty na temat kwestii interesu publicznego środek ten mógł zniechęcić dziennikarzy do udziału w publicznych dyskusjach na tematy ważne dla życia społeczności.

Trybunał jednogłośnie stwierdził, że doszło do naruszenia Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji w odniesieniu do Banu Güven. W istocie zakwestionowany nakaz, który stanowił środek zapobiegawczy mający na celu zakaz jakiegokolwiek przyszłego rozpowszechniania lub publikacji informacji, miał poważne konsekwencje dla korzystania przez skarżącą z jej prawa do wolności wypowiedzi. Taka ingerencja nie miała „podstawy prawnej” dla celów Artykułu 10, a zatem uniemożliwiła pani Güven skorzystanie z wystarczającego poziomu ochrony wymaganego przez praworządność w społeczeństwie demokratycznym.

Wreszcie Trybunał orzekł, że pan Akdeniz i pan Altıparmak nie wykazali, w jaki sposób kwestionowany zakaz wpłynął na nich bezpośrednio. W związku z tym nie przysługiwał im status ofiary w przedmiotowej sprawie. Dlatego Trybunał większością głosów uznał ich skargę za niedopuszczalną.

Kerestecioğlu Demir przeciwko Turcji

Immunitet poselski uchylony wobec wybranego członka Zgromadzenia Narodowego w drodze zmiany Konstytucji z 20 maja 2016 r. – wyrok ETPC z 4.5.2021 r. w sprawie Kerestecioğlu Demir przeciwko Turcji (skarga nr 68136/16); większością:

Naruszenie art. 10 Konwencji.

Sprawa dotyczyła uchylenia immunitetu poselskiego skarżącej, wybranej posłance do tureckiego Zgromadzenia Narodowego, co jej zdaniem wynikało z jej poglądów politycznych. Skarżyła się również na naruszenie jej prawa do wolności wypowiedzi. Odnosząc się do swojego orzecznictwa z wyroku Wielkiej Izby w sprawie Selahattin Demirtaş (nr 2), Trybunał uznał, że nowelizacja konstytucji z 20 maja 2016 r., znosząca immunitet poselski wybranych przedstawicieli Zgromadzenia Narodowego, była elementem zastosowania środków zapobiegających terroryzmowi. Z uzasadnienia nowelizacji można było wywnioskować, że miała na celu ograniczenie wypowiedzi politycznej parlamentarzystów. W świetle tego orzecznictwa Trybunał uznał, że cofnięcie immunitetu poselskiego skarżącej poprzez zmianę konstytucji samo w sobie stanowiło ingerencję w jej prawo wynikające z Artykułu 10 Konwencji. Potwierdzając analizę Wielkiej Izby w wyroku z dnia 22 grudnia 2020 r. Selahattin Demirtaş (nr 2), Trybunał stwierdził, że doszło do naruszenia Artykułu 10 Konwencji.

Pişkin przeciwko Turcji

Z uwagi na brak skutecznej kontroli sądowej zwolnienie oparte na nagłym dekrecie legislacyjnym nr 677 naruszyło Konwencję – wyrok ETPC z 15.12.2020 r. w sprawie Pişkin przeciwko Turcji (skarga nr 33399/18); jednomyślnie:

Naruszenie art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji oraz

Naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zwolnienia skarżącego z uwagi na jego powiązania z organizacją terrorystyczną, w wyniku ogłoszenia stanu wyjątkowego w Turcji w następstwie nieudanego przewrotu wojskowego z 15 czerwca 2016 r. jak i późniejszej kontroli sądowej tego środka.

Pan Pişkin zarzucał, że ani procedura prowadząca do jego zwolnienia ani późniejsze postępowanie sądowe nie wypełniło gwarancji rzetelnego procesu sądowego. Zarzucał również, że został określony „terrorystą” oraz „zdrajcą”.

Trybunał zauważył, że dekret legislacyjny nr 667 nie tylko upoważniał do zwolnień pracowników służby cywilnej, ale również wymagał od publicznych instytucji (takich jak pracodawca pana Pişkina) do dokonywania zwolnień takich pracowników w uproszczonej procedurze. Proces poprzedzający podjęcie decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę nie wymagał jakiejkolwiek formy procedury kontradyktoryjnej a żadne gwarancje procesowe nie zostały zapewnione w dekrecie. Wystarczyło więc by pracodawca uznał pracownika za należącego lub związanego z jedną z nielegalnych struktur zdefiniowanych w dekrecie by go zwolnić bez uzasadnienia.

W odniesieniu do prawa do rzetelnego procesu sądowego, Trybunał stwierdził, że kluczowe pytanie, czy niezdolność pana Pişkina do poznania przyczyn rozwiązania umowy o pracę została właściwie zrównoważona ze skuteczną kontrolą sądową decyzji pracodawcy. Trybunał uznał w związku z tym, że sądy krajowe nie przeprowadziły pełnej i pogłębionej analizy podstawy apelacji skarżącego, że nie oparły uzasadnienia na materiale dowodowym zaprezentowanym przez skarżącego i nie dały istotnych powodów dla oddalenia jego argumentów. Powyższe uchybienia postawiły skarżącego w oczywiście niekorzystnej sytuacji naprzeciw jego przeciwnika procesowego. Pomimo faktu, że teoretycznie sądy krajowe mają pełną jurysdykcję do rozstrzygania sporów między panem Pişkinem a władzami, to jednak odmówiły właściwości do rozpoznania wszystkich faktycznych i prawnych problemów w sprawie jak tego wymaga art. 6 ust. 1 Konwencji. W końcu, Trybunał uznał, że brak wypełnienia wymogu rzetelnego procesu sądowego nie może zostać usprawiedliwiony uchyleniem stosowania zobowiązań w stanie niebezpieczeństwa publicznego przez Turcję (art. 15 Konwencji).

W odniesieniu do prawa do poszanowania życia prywatnego, Trybunał stwierdził, że zwolnienie pana Pişkina miało poważne negatywne konsekwencje dla „wewnętrznego kręgu” jego rodziny, na jego zdolność do zawierania i rozwijania relacji z innymi oraz na jego reputację. W szczególności, skarżący pozostawał niezatrudniony od czasu rozwiązania jego umowy o pracę a perspektywiczni pracodawcy nie chcieli go zatrudnić z uwagi na to, że jego zwolnienie zostało oparte na dekrecie legislacyjnym nr 667. W konsekwencji rozwiązanie jego umowy o pracę miało poważne negatywne konsekwencje dla jego życia prywatnego i osiągnęło poziom dolegliwości dla zastosowania art. 8. W ocenie Trybunału, w sprawach, gdzie bezpieczeństwo państwowe wchodzi w grę, zasady legalizmu i praworządności mające zastosowanie w społeczeństwie demokratycznym wymagają postępowania przed kompetentnym niezależnym organem mającym zdolność dokonania oceny przyczyn danej ingerencji oraz odpowiedniego materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie sądy krajowe nie ustaliły faktycznych konkretnych przyczyn zakończenia umowy o pracę skarżącego. Sądowa kontrola zastosowania tego środka była więc nieodpowiednia a skarżący nie skorzystał z minimalnego poziomu ochrony przed arbitralnością wymaganego pod art. 8 Konwencji. Dodatkowo przedmiotowy środek nie mógł być uznany za zgodny ze środkiem wymaganym szczególnymi okolicznościami stanu wyjątkowego. 

Baş p. Turcji

Tymczasowy areszt sędziego Başa, po usiłowaniu zamachu stanu w Turcji w dniu 15 lipca 2016 r., naruszył Konwencję – wyrok ETPC z 3.3.2020 r. w sprawie

Baş p. Turcji (skarga nr 66448/17); 6 głosami do 1:

Naruszenie art. 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji w zakresie bezprawności początkowego etapu tymczasowego aresztowania skarżącego;

Jednomyślnie: naruszenie art. 5 ust. 1 z uwagi na brak uzasadnionego podejrzenia w toku początkowego tymczasowego aresztowania, że dokonał zarzucanego mu czynu oraz

Jednomyślnie: naruszenie art. 5 ust. 4 (prawo do bycia sądzony w rozsądnym terminie albo zwolnienia na czas postępowania) z uwagi na długość okresu, w jakim skarżący nie został postawiony osobiście przed sędzią).

Sprawa dotyczyła tymczasowego aresztowania pana Başa, sędziego w tym czasie, po usiłowaniu zamachu stanu w dniu 15 lipca 2016 r.

Trybunał stwierdził, że zgodnie orzecznictwem Sądu Kasacyjnego,  podejrzenie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej może być wystarczające do określenia elementu złapania na gorącym uczynku bez potrzeby ustalenia faktycznego elementu czy też innych wskazań czynu zabronionego. Dlatego, Trybunał stwierdził, że rozszerzenie przez sądy krajowe zakresu konceptu „in flagrante delicto” i jego zastosowanie w prawie krajowym (art. 94 ustawy nr 2802) nie było tylko problematyczne w zakresie pewności prawa, ale również okazało się oczywiście nieuzasadnione.

Trybunał stwierdził, że głównym odniesieniem sądu rejonowego w Kocaeli była decyzja podjęta przez Radę Sędziów i Prokuratów w dniu 16 lipca 2016 r. o zawieszeniu 2.735 sędziów i prokuratorów. A to było niewystarczające do uzasadnienia wniosku, że istniało uzasadnione podejrzenie pozwalające na zastosowanie tymczasowego aresztowania tego konkretnego sędziego. Materiał dowodowy przedstawiony przed Trybunałem nie prowadzi do wniosku, że istniało uzasadnione podejrzenie wobec skarżącego w czasie jego początkowego tymczasowego aresztowania.

Dlatego, uwzględniając ustalenia Trybunału Konstytucyjnego w odrębnym postępowaniu, że środki zastosowane w następstwie usiłowania zamachu stanu mogły być ściśle wymagane dla ochrony bezpieczeństwa publicznego, Trybunał zauważył, że w sprawie pan Baş nie stanął przed sędzią przez około rok i 2 miesiące, dużo dłuższy okres niż ten oceniany przez Trybunał Konstytucyjny.

Alparslan Altan przeciwko Turcji

Aresztowanie Alparslana Altana, sędziego Tureckiego Trybunału Konstytucyjnego było niezgodne z prawem i naruszyło Konwencje – wyrok ETPC z 16.4.2019 r. w sprawie Alparslan Altan przeciwko Turcji (skarga nr 12778/17); większością:

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji z uwagi na bezprawność początkowej fazy tymczasowego aresztowania, oraz

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 z uwagi na brak uzasadnionego podejrzenia w czasie początkowego tymczasowego aresztowania, że dokonał czynu zabronionego.

Sprawa dotyczyła aresztowania sędziego Tureckiego Trybunału Konstytucyjnego po usiłowaniu zamachu stanu w dniu 15 lipca 2016 r.

Skarżący został pozbawiony wolności początkowo z uwagi na podejrzeniu członkostwa w terrorystycznej organizacji zbrojnej, FETÖ/PDY. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że stanowiło to faktyczną i prawną podstawę sprawy ujęcia na gorącym uczynku. W wyroku wydanym w dniu 10 października 2018 r. Sąd Kasacyjny uznał, że sytuacja ujęcia na gorącym uczynku skutkowała wówczas zatrzymaniem sędziego z podejrzeniem udziału w organizacji zbrojnej.

Trybunał stwierdził, że takie rozciągnięcie pojęcia „gorącego uczynku” oznaczało, że skarżący mógł nie wiedzieć, że bycie podejrzanym o udział w organizacji przestępczej był wystarczające do pozbawienia go gwarancji procesowych przyznanych członkom Trybunału Konstytucyjnego. Mając na względzie nakaz tymczasowego aresztowania skarżącego z 20 lipca 2016 r., Trybunał uznał, że materiał dowodowy nie był wystarczający dla stwierdzenia, że istniało uzasadnione podejrzenie w czasie jego aresztowania. W ten sposób, podejrzenie w czasie aresztowania nie uzyskało minimalnego poziomu „uzasadnienia” wymaganego art. 5 ust. 1 lit. c Konwencji. Mimo że został zastosowany pod kontrolą sądu, nakaz aresztowania opierał się głównie na podejrzeniu udziału w organizacji przestępczej, niezależnie od jakiegokolwiek toczącego się postępowania karnego. Taki stopień podejrzenia nie mógł być wystarczający, aby uzasadnić nakaz aresztowania sędziego pracującego w sądzie takiego szczebla jak Trybunał Konstytucyjny.

Trybunał również zauważył, ze środki podjęte przeciwko skarżącemu nie mogły być określone jako ściśle wymagane przez konieczność związaną z sytuacją dla celów art. 15 (Uchylenie stosowania zobowiązań w stanie niebezpieczeństwa publicznego) Konwencji.

Tydzień 12 - Mehmet Hasan Altan przeciwko Turcji

Wyrok dotyczący skargi dziennikarza Mehmeta Hasana Altana, który został zatrzymany i aresztowany po próbie przewrotu wojskowego - wyrok ETPC z 20.3.2018 r. w sprawie Mehmet Hasan Altan przeciwko Turcji (skarga nr 13237/17); 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji; 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) oraz jednogłośnie: brak naruszenia Artykułu 5 ust. 4 (prawo do prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności) z uwagi na rzekomy brak bezzwłocznej kontroli przez Trybunał Konstytucyjny. 

Artykuł 5 ust. 1

Trybunał uznał w szczególności, że dalsze tymczasowe aresztowanie skarżącego po jasnym i jednoznacznym wyroku TK z 11.1.2008 r. stwierdzającym naruszenie Artykułu 19 § 3 Konstytucji, nie mogło być uznane za „zgodne z prawem” czy też „zgodne z przewidzianą prawem procedurą” jak wymaga tego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. W związku z tym Trybunał stwierdził, że przyczyny podane w wyroku sądu w Istambule odrzucającego wniosek skarżącego o zwolnienie, po wydaniu prawomocnego i wiążącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie mogą być uznane za spełniające wymagania art. 5 ust. 1 Konwencji. Trybunał uznał, że kwestionowanie przez sąd krajowy mocy związanej z prawomocnym, ostatecznym i wiążącym wyrokiem TK wydanym w sprawie indywidualnej jest sprzeczne z podstawowymi zasadami praworządności oraz pewności prawnej, które są nieodzowne dla ochrony przyznanej art. 5 Konwencji i stanowią kamienie węgielne gwarancji przeciwko arbitralności.

Trybunał podkreślił, że dalsze tymczasowe aresztowanie skarżącego po wydaniu wyroku TK, ujawniło poważne wątpliwości co do skuteczności środka skargi indywidualnej do Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących tymczasowego aresztowania. 

Mimo to, Trybunał powtórzył za swoją decyzją z 1.7.2014 r. w sprawie nr 77428/12, Koçintar przeciwko Turcji (§ 44) , że prawo do złożenia skargi indywidualnej do TK stanowi skuteczny środek odnośnie skarg osób pozbawionych wolności. Niemniej, Trybunał zastrzegł prawo do oceny skuteczności systemu skargi indywidualnej do TK w sprawach dotyczących art. 5 Konwencji, w szczególności w zakresie oceny rozwoju orzecznictwa sądów I i II instancji odnośnie mocy wyroków TK. 

Artykuł 10 Konwencji.

Trybunał uznał w szczególności, że nie było podstaw do innego wniosku niż ten, do którego doszedł TK stwiedzając, że początkowe i późniejsze trwanie aresztu skarzącego, po wyrażeniu przez niego swoich poglądów, stanowiły ciężki środek, który nie mógł być uznany za konieczną i proporcjonalną ingerencję w demokratycznym społeczeństwie. W związku z tym, Trybunał wskazał w szczególności, że krytykowanie rządów i publikowanie informacji postrzeganych przez osoby stojące na czele państwa za zagrażające narodowym interesom nie powinny skutkować zarzutami karnymi za szczególnie poważne czyny takie jak: udział albo pomoc w organizacji terrorystycznej, usiłowanie obalenia rządu czy też porządku konstytucyjnego albo rozpowszechnianie propagandy terrorystycznej. 

Artykuł 5 ust. 4

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania przed TK (14 miesięcy i 3 dni), Trybunał stwierdził, że sytuacji w niniejszej sprawie była wyjątkowa, w szczególności z uwagi na złożoność sprawy i ówczesne obciążenie TK. 

W końcu, Trybunał jednomyślnie odrzucił skargi dotyczące bezprawności pozbawienia wolności skarżącego na komisariacie policji (art. 5 ust. 3) z uwagi na niewyczerpanie środków krajowych, a także skargi dotyczące braku dostępu do akt śledztwa (art. 5 ust. 4) czy też prawo do odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności (art. 5 ust. 5) jako oczywiście bezzasadne. 
Zobacz również: wyrok ETPC z 20.3.2018 r. w sprawie nr 16538/17, Şahin Alpay przeciwko Turcji. 

Tydzień 46 - Mercan przeciwko Turcji

Skarga dotycząca legalności tymczasowego aresztowania sędzi po zamachu stanu z 15 lipca 2016 r. została odrzucona za niewyczerpanie środków krajowych - Sprawa Mercan przeciwko Turcji (56511/16), jednomyślnie uznano skargę za niedopuszczalną. Decyzja jest ostateczna.

Sprawa dotyczyła tymczasowego aresztowania sędzi, którą zwolniono z urzędu po nieudanym zamachu stanu z 15 lipca 2016 r. Trybunał uznał w szczególności, że skarżąca powinna była złożyć skargę konstytucyjną w związku z jej skargą dotyczącą legalności oraz długości jej tymczasowego aresztowania, czego nie zrobiła w niniejszej sprawie. Trybunał odrzucił więc skargę z uwagi na niewyczerpanie środków krajowych. Trybunał odrzucił również skargę dotyczącą warunków aresztu, ponieważ skarżąca nie poskarżyła się najpierw przed sądami krajowymi. W końcu, Trybunał uznał, że jej skarga dotycząca rzetelności postępowania była przedwczesna na tym etapie postępowania.