Špadijer przeciwko Czarnogórze

Domniemane znęcanie się nad strażnikiem więziennym informującym o nieprawidłowościach – wyrok ETPC z 9.11.2022 r. w sprawie Špadijer przeciwko Czarnogórze (skarga nr 31549/18); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 8 (prawo poszanowania życia prywatnego) Konwencji

Sprawa dotyczyła domniemanego zastraszania strażnika więziennego po zgłoszeniu przez nią incydentu z udziałem strażników więziennych mężczyzn wchodzących do zakładu karnego dla kobiet, w którym pracowała, oraz ich niewłaściwego kontaktu z więźniarkami, a także jej prób rozwiązania tego problemu z władzami.

Trybunał stwierdził w szczególności, że sposób, w jaki mechanizmy prawne zostały wdrożone w sprawie skarżącej, był nieodpowiedni, stanowiąc naruszenie spoczywającego na Państwie obowiązku ochrony jej praw

Halet przeciwko Luksemburgowi

Skazanie sygnalisty, który ujawnił dokumenty podatkowe: brak naruszenia Konwencji – wyrok ETPC z 11.5.2021 r. w sprawie Halet przeciwko Luksemburgowi (skarga nr 21884/18); 5 głosami do 2:

Brak naruszenia art. 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skazania pana Haleta w sprawie „Luxleaks” za ujawnienie dokumentów podatkowych dotyczących niektórych klientów jego pracodawcy. Sądy luksemburskie nie uznały informowania o nieprawidłowościach za usprawiedliwienie działań pana Haleta, uznając, że ujawnienie dokumentów, które były objęte tajemnicą zawodową, wyrządziło pracodawcy szkodę – wynikającą w szczególności z naruszenia dobrego imienia firmy i utraty zaufania klienta do wewnętrznych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa – która przeważyła interes ogólny. Sąd Apelacyjny skazał pana Haleta i wymierzył mu grzywnę w wysokości 1000 euro. Pan Halet twierdził, że jego skazanie stanowiło nieproporcjonalną ingerencję w jego wolność wypowiedzi.

Rozpatrując sprawę, Trybunał rozważył przede wszystkim, czy pana Haleta należy uznać za sygnalistę w rozumieniu orzecznictwa Trybunału. Uznawszy, że tak jest w zasadzie, zbadał kryteria ustanowione w orzecznictwie Trybunału w tym zakresie. Trybunał stwierdził, że dochodząc do wniosku, że dokumenty ujawnione przez pana Haleta miały niewystarczający interes, aby uzasadnić uniewinnienie go, Sąd Apelacyjny dokładnie zbadał dowody w sprawie w świetle kryteriów ustalonych w orzecznictwie Trybunału. Trybunał zauważył również, że sądy krajowe wzięły pod uwagę jako czynnik łagodzący „bezinteresowny charakter działań [Pana Haleta]” i w związku z tym nałożyły dość skromną grzywnę. Można to racjonalnie uznać za stosunkowo łagodną karę, która nie będzie miała rzeczywistego efektu mrożącego na korzystanie z wolności skarżącego lub innych pracowników. Mając na uwadze margines oceny Układających się Państw w tej dziedzinie, Trybunał orzekł, że sądy krajowe zachowały sprawiedliwą równowagę między potrzebą ochrony praw pracodawcy skarżącego z jednej strony a potrzebą ochrony a z drugiej strony wolność wypowiedzi pana Haleta.

Tydzień 9 - Guja przeciwko Mołdawii (nr 2)

Mołdawski sygnalista - pracownik służby cywilnej wygrywa po raz drugi sprawę w Strasburgu - wyrok ETPC z 27.2.2018 r. w sprawie Guja przeciwko Mołdawii (nr 2) (skarga nr 1085/10); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zarzutu ciągłego naruszenia prawa skarżącego do wolności wyrażania opinii po incydencie związanym z sygnalizacją, pomimo wcześniejszego wyroku Wielkiej Izby stwierdzającego naruszenie (wyrok ETPC z 12.2.2008 r. w sprawie nr 14277/04, Guja v. Mołdawia). Zarzucał władzom symulowanie wykonania przedmiotowego wyroku ETPC polegającego na przywróceniu go do pracy, gdyż następnie zgrabnie przeprowadzono jego kolejne zwolnienie. 

Trybunał uznał, że pomimo rzekomego wykonania poprzedniego wyroku, mołdawski rząd nigdy nie zamierzał w rzeczywistości przywrócić skarzącego do pracy. W rzeczywistości, jego drugie zwolnienie stanowiło ciągły środek odwetowy za sygnalizację z 2003 r. Dodatkowo, sądy krajowe przyczyniły się do naruszenia praw skarżącego odmawiając rozpoznania jego zarzutów i wniosków dowodowych, ignorując tym samym zasady wynikające z wcześniejszego wyroku w sprawie Guja.