Taner Kılıç przeciwko Turcji (nr 2)

Bezprawne i arbitralne tymczasowe aresztowanie przewodniczącego tureckiego oddziału Amnesty International: kilka naruszeń

Sprawa dotyczyła wstępnego i dalszego tymczasowego aresztowania pana Kılıça, który w owym czasie był przewodniczącym tureckiego oddziału organizacji pozarządowej Amnesty International. Pan Kılıç został aresztowany w czerwcu 2017 r. pod zarzutem przynależności do organizacji FETÖ/PDY1 . Władze oskarżyły go w szczególności o korzystanie z usługi przesyłania wiadomości ByLock oraz o inne przestępstwa.

Wyrok ETPC z 31.5.2022 r. w sprawie Taner Kılıç  przeciwko Turcji (nr 2) (skarga nr 208/18);  jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (brak uzasadnionego podejrzenie uzasadniającego wstępne i dalsze tymczasowe aresztowanie) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Trybunał uznał, że Rząd nie był w stanie wykazać, że w dniu, w którym skarżący był tymczasowo aresztowany lub w kolejnych fazach tymczasowego aresztowania, dowody przytaczane przez sędziów krajowych spełniały standard „uzasadnionego podejrzenia” wymaganego przez Artykuł 5 Konwencji, tak aby przekonać obiektywnego obserwatora, że ​​skarżący mógł popełnić przestępstwa, za które został zatrzymany.

Trybunał uznał również, że interpretacja i stosowanie przepisów prawnych, na które oparły się władze krajowe, były nieuzasadnione, tak że pozbawienie wolności Pana Kılıça było bezprawne i arbitralne. Stwierdził, że nie ma uzasadnionego podejrzenia, że ​​pan Kılıç popełnił przestępstwo ani w dniu, w którym został umieszczony w areszcie tymczasowym, ani w momencie jego przedłużenia.

naruszenie art. 5 ust. 3 (brak uzasadnienia decyzji o zastosowaniu tymczasowego aresztowania).

Trybunał powtórzył, że utrzymywanie się uzasadnionego podejrzenia, że ​​zatrzymany popełnił przestępstwo było warunkiem sine qua non ważności jego dalszego aresztowania. W niniejszej sprawie, przy braku takich powodów, uznał, że doszło do naruszenia Artykułu 5 ust. 3.

naruszenie Artykułu 5 ust. 5 (brak środka odszkodowawczego z tytułu nieuzasadnionego tymczasowego aresztowania).

Trybunał uznał, że powództwa o odszkodowanie przewidzianego w art. 141 k.p.k. nie można uznać za środek odszkodowawczy w rozumieniu art. 5 ust. 5 Konwencji w odniesieniu do skarg dotyczących braku uzasadnionych podstaw do podejrzenia osoba popełniła przestępstwo oraz brak istotnych i wystarczających powodów uzasadniających tymczasowe aresztowanie.

naruszenie Artykułu 10 (wolność słowa)

Trybunał uznał, że wstępne umieszczenie Pana Kılıça w areszcie tymczasowym w kontekście drugiego postępowania karnego wszczętego przeciwko niemu, ze względu na czyny, które były bezpośrednio związane z jego działalnością jako obrońcy praw człowieka, stanowił rzeczywiste i skuteczne ograniczenie, a tym samym „ingerencję” w korzystanie z jego prawa do wolności wypowiedzi. W opinii Trybunału ingerencja w wykonywanie praw i wolności Pana Kılıça gwarantowanych przez Artykuł 10 Konwencji nie może być uzasadniona, ponieważ nie była przewidziana przez prawo.

Estemirova przeciwko Rosji

Brak zaangażowania państwa w zabójstwo Estemirowej, ale brak odpowiedniego dochodzenia w sprawie tej zbrodni – wyrok ETPC z 31.8.2021 r. w sprawie Estemirova przeciwko Rosji (skarga nr 42705/11);

jednogłośnie: brak naruszenia art. 2 (prawo do życia) Konwencji;

5 głosami do 2:  naruszenie art. 2 (śledztwo);

Jednogłośnie: brak wypełnienia obowiązków przez rząd pod art. 38 (obowiązek zapewnienia wszelkich niezbędnych ułatwień dla skutecznego przeprowadzenia dochodzenia) Konwencji.

Sprawa dotyczyła uprowadzenia i zabójstwa znanej obrończyni praw człowieka Natalii Estemirowej oraz skuteczności śledztwa. Trybunał stwierdził, że niedostarczenie przez Rząd pełnej kopii akt sprawy karnej podważyło jego zdolność do oceny jakości śledztwa. Biorąc pod uwagę powyższe zaniechanie, Trybunał nie był w stanie stwierdzić, że śledztwo zostało przeprowadzone dokładnie, w szczególności biorąc pod uwagę materiał będący w posiadaniu Trybunału oraz że pewne sprzeczności w zeznaniach biegłych pozostały nierozwiązane, skłoniły go do zwątpienia w skuteczność śledztwa. Biorąc pod uwagę, że śledztwo karne jest nadal w toku, Trybunał wskazał, że władze powinny, w miarę możliwości, próbować ustalić okoliczności uprowadzenia i zabójstwa pani Estemirowej, zidentyfikować sprawców i ukarać winnych, w stosownych przypadkach. Wreszcie Trybunał stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła sprawy, jakoby Natalia Estemirowa została uprowadzona przez funkcjonariuszy państwowych, a dowody nie potwierdzają udziału państwa w jej zabójstwie.

Karastelev i Inni przeciwko Rosji

Niedociągnięcia regulacji prawa antyekstremistycznego w Rosji spowodowały naruszenie wolności wypowiedzi skarżących – wyrok ETPC z 6.10.2020 r. w sprawie Karastelev i Inni przeciwko Rosji (skarga nr 16435/10)

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez dwóch pracowników prawnoczłowieczej organizacji pozarządowej na prawo antyekstremistyczne w Rosji. Rosyjskie władze uznały, że plakat, który pokazały podczas protestu przeciwko ustawie o nieletnich i ich zachęcanie do udziału w dalszych protestach przeciwko ustawie oznaczało planowanie „działalności ekstremistycznej” zgodnie z ustawą i może skutkować odpowiedzialnością za przestępstwo. Zastosowano wobec nich trzy procedury prawne, zasadniczo ostrzegając ich, by powstrzymali się od dalszych protestów albo zostaną oskarżeni, doprowadzając do rezygnacji jednego z pracowników NGO.

ETPC uznał jednomyślnie:

Naruszenie art. 10 (wolność wypowiedzi) Konwencji w stosunku do skarżących Vadima Karasteleva i Tamary Karastelevej.

Trybunał uznał, że odpowiednie przepisy prawa antyekstremistycznego zostały sformułowane bardzo szeroko, pozostawiając zbyt szerokie uznanie prokuratorowi i czyniąc ich wnioski nieprzewidywalnymi. Ani prawo ani praktyka nie zapewniały odpowiedniej ochrony przeciwko arbitralnemu wszczęciu procedury prawnej zastosowanej w sprawie skarżących. W rzeczywistości te niedociągnięcia uwypukliły się w sprawie skarżących. Trybunał uznał, że władze mocno naciągnęły konkluzję, że plakat i interakcja między skarżącymi i dwoma nastolatkami mogła być rozumiana jako podżeganie do oporu wobec zgodnych z prawem działań władzy w połączeniu z przemocą czy groźbą jej użycia.

Trybunał uznał jednomyślnie, że doszło również do naruszenia art. 6 ust. 1 (dostęp do sądu) Konwencji w zakresie sądowej kontroli postępowania wytoczonego przez pana Karasteleva.

Kavala przeciwko Turcji

Trybunał stwierdza naruszenie Artykułów 5 i 18 oraz wzywa do natychmiastowego wypuszczenia pana Kavali, biznesmena oraz obrońcy praw człowieka zamkniętego w zakładzie karnym – wyrok ETPC z 10.12.2019 r. w sprawie Kavala przeciwko Turcji (skarga nr 28749/18); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji, oraz Naruszenie Artykułu 5 ust. 4 (prawo do odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności);

6 głosami do 1 – Naruszenie Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw) w związku z Artykułem 5 ust. 1, a także że wskazane państwo ma przedsięwziąć wszystkie środki aby zakończyć pozbawienie wolności skarżącego i zagwarantować jego natychmiastowe uwolnienie.

W tej sprawie, pan Kavala, biznesmen, który był zaangażowany w zakładanie wielu organizacji pozarządowych oraz ruchów społeczeństwa obywatelskiego, które są aktywne w promowaniu i ochronie praw człowieka, wskazywał, że jego zatrzymanie oraz areszt były nieuzasadnione. Trybunał zauważył, że pan Kavala został aresztowany na podstawie „mocnego podejrzenia” popełnienia dwóch przestępstw: usiłowania obalenia rządu oraz usiłowania obalenia porządku konstytucyjnego siłą lub przemocą.

Trybunał uznał, że władze nie mogły wykazać, aby zastosowanie i przedłużanie aresztu wobec skarżącego było usprawiedliwione uzasadnionym podejrzeniem opartym na obiektywnej ocenie przypisanych mu czynów. Również zauważył, że ten środek został zasadniczo oparty nie tylko na czynach, które nie mogły rozsądnie zostać uznane za czyn zabroniony prawem krajowym, ale także na czynach, które były szeroko związane z wykonywaniem praw gwarantowanych art. 10 i 11 Konwencji, a także że te czyny nie miały przemocowego charakteru. Z uwagi na brak ustaleń faktycznych, informacji czy dowodów wskazujących na to, że pan Kavala był zaangażowany w działalność przestępczą, nie mógł być rozsądnie podejrzany o usiłowanie obalenia rządu siłą lub przemocą. W związku z całkowitą długością rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny legalności w kontekście skargi indywidualnej skarżącego oraz przedmiotu rozpoznania, ETPC stwierdził, że postępowanie, w którym Turecki Trybunał Konstytucyjny orzekał o zgodności z prawem aresztu skarżącego nie mogło być uznane za zgodne z wymogiem szybkości przewidzianym w art. 5 ust. 4 Konwencji. W końcu, Trybunał uznał, że mając na względzie materiał zgromadzony w sprawie, zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, że skarżone w sprawie środki służyły ostatecznemu celowi, sprzecznemu z art. 18, a mianowicie zmuszeniu pana Kavali oraz wraz z nim wszystkich obrońców praw człowieka do milczenia. W konsekwencji, mając na względzie szczególne okoliczności sprawy oraz podstawy na jakich oparto ustalenia naruszenia, Trybunał stwierdził, że rząd powinien przedsięwziąć wszelkie środki aby zakończyć pozbawienie wolności skarżącego i zapewnić jego natychmiastowe uwolnienie.

Natig Jafarov przeciwko Azerbejdżanowi

Azerski działacz opozycji zatrzymany i aresztowany z naruszeniem Konwencji - wyrok ETPC z 7.11.2019 r. w sprawie Natig Jafarov przeciwko Azerbejdżanowi (skarga nr 64581/16) Konwencji; jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji,

Naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji,

Naruszenie Artykułu 5 ust. 4 (brak skutecznej kontroli sądowej areszotwania) oraz

Naruszenie Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw) w związku z Artykułem 5. 

Sprawa dotyczyła zatrzymania, tymczasowego aresztowania i umieszczenia skarżącego w metalowej klatce w sądzie. Jego sprawa jest podobna do innych działaczy opozycji i społeczeństwa obywatelskiego w Azerbejdżanie, już ocenianymi przez Trybunał. 

Trybunał uznał, że nie było podstaw do postawienia zarzutów skarżącemu oraz że został zatrzymany i aresztowany bez uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego. 

Trybunał przypomniał swoje pierwsze ustalenia dotyczące zestawu środków używanych przeciwko działaczom opozycji i społeczeństwa obywatelskiego takich jak skarżący, których celem jest tłumienie ich działalności Dlatego stwierdził, że środki przeciwko niemu podobnie zostały zastosowane w ukrytym celu.

Jafarov i Inni przeciwko Azerbejdżanowi

Odmowa azerskich władz zarejestrowania organizacji pozarządowej zajmującej się prawami człowieka była bezprawna - wyrok ETPC z 25.7.2019 r. w sprawie Jafarov i Inni przeciwko Azerbejdżanowi (skarga nr 27309/14); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 11 (wolność stowarzyszeń) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła powtarzających się odmów władz zarejestrowania organizacji pozarządowej powstałej w celu obrony praw człowieka w Azerbejdżanie. Ostatecznym powodem odmowy władz było niesprecyzowanie przez organizację uprawnień „reprezentacji prawnej” w statucie. Założyciele NGO, skarżący w sprawie, kontestowali odmowę przed sądami krajowymi, ale bez skutku. 

Trybunał uznał w szczególności, że prawo krajowe dotyczące rejestracji nie było jasne i było otwarte na rozmaite wykładnie, w szczególności odnoszące się do terminu „reprezentacja prawna” oraz sytuacji, gdzie prawo wymagało wyszczególnienia jego czy jej uprawnień. 

Sądy powinny były rozpoznać sprawę skarżących znajdując możliwość wyjaśnienia przedmiotowego przepisu. Mimo to, jedynie zatwierdziły działania władz jako zgodne z prawem bez szczegółowego uzasadnienia. W ten sposób nie odniosły się do kluczowych zagadnień wynikających z dobrze popartych argumentów: że ustanowienie reprezentacji prawnej miało charakter opcjonalny zgodnie z prawem oraz ponieważ nie wybrali nikogo, nie mogli zostać ukarani za niewyszczególnienie jej uprawnień; oraz że władze nie przeprowadziły postępowania rejestracyjnego. 

Catt przeciwko Zjednoczonemu Królestwu

Zjednoczone Królestw nie ochroniło prawa do prywatności aktywisty w podeszłym wieku, którego dane osobowe pojawiły się w bazie danych dotyczących ekstremizmu – wyrok ETPC z 24.1.2019 r. w sprawie Catt przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (skarga nr 43514/15); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi na gromadzenie i zachowanie danych osobowych skarżącego w policyjnej bazie danych dla „krajowych ekstremistów”.

Trybunał uznał w szczególności, że zgromadzone dane skarżącego dotyczyły jego poglądów politycznych, a taka informacja wymagała szczególnej ochrony. Trybunał również wziął pod uwagę wiek pana Catta (ma 94 lat) oraz fakt, że nie miał on ani kryminalnej przyszłości ani też nie rokował by miał się przestępnych czynów dopuszczać. Podczas gdy gromadzenie informacji o nim było uzasadnione, to już zachowanie jej, zwłaszcza z uwagi na brak zabezpieczeń, takich jak ograniczenia czasowe. Dlatego doszło do naruszenia Konwencji.

Tydzień 49 - Haziyev przeciwko Azerbejdżanowi

Trybunał stwierdził naruszenie praw azerskiego dziennikarza – wyrok ETPC z 6.12.2018 r. W sprawie Haziyev przeciwko Azerbejdżanowi (skarga nr 19842/15).  

Sprawa dotyczyła aresztowania azerskiego dziennikarza i aktywisty opozycyjnego po sprzeczce na ulicy. Został zatrzymany w sierpniu 2014 r. i pozostawał w areszcie aż do wyroku skazującego za wybryk chuligański wydanego w styczniu 2015 r.

naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji w zakresie aresztu skarżącego od 29 października do 11 listopada 2014, który nie był oparty na orzeczeniu sądu; naruszenie Artykułu 5 ust. 3 (prawo bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnionym na czas postępowania) Konwencji z uwagi na brak uzasadnienia potrzeby tymczasowego aresztowania pana Haziyeva.

Sądy zwyczajnie użyły standardowego szablonu orzekając o tym środku zapobiegawczym bez odniesienia się do szczegółowych faktów w sprawie oraz nie wskazały na żadne przyczyny przy przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania.

Trybunał podkreślił, że już stwierdzał naruszenia Konwencji w wielu sprawach przeciwko Azerbejdżanowi dotyczących praktyki zamykania skarżących w areszcie tylko z tego powodu, że złożono akt oskarżenia do sądu.

Tydzień 38 - Annen przeciwko Niemcom

Wolność wypowiedzi nie daje prawa do określania aborcji wykonywanych przez wyznaczonych lekarzy jako „kwalifikowane morderstwo” - wyrok ETPC z 20.9.2018 r. w sprawie Annen przeciwko Niemcom (skargi nr 3682/10, 3687/10, 9765/10 oraz 70693/11); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 10 Konwencji. 

Sprawa dotyczyła serii skarg aktywisty antyaborcyjnego na nakazy wydawane w postępowaniu cywilnym w zakresie różnych akcji, które podejmował jako część antyaborcyjnej kampanii. Powodowie w postępowaniu cywilnym byli czterema lekarzami, którzy przeprowadzali aborcje. 

Trybunał uznał w szczególności, że te nakazy ingerowały w wolność skarżącego do wypowiedzi, ale były konieczne w demokratycznym społeczeństwie. Dokonując oceny, czy istniała potrzeba takich ingerencji w interesie „ochrony reputacji czy praw innych”, a mianowicie lekarzy, rolą Trybunału było jedynie ustalenie, czy sądy krajowe wyważyły w sposób rzetelny między ochroną wolności wypowiedzi zagwarantowanej Artykułem 10 oraz prawem do poszanowania życia prywatnego chronionego Artykułem 8 Konwencji. 

Podsumowując, Trybunał stwierdził, że nakazy nie były nieproporcjonalne do poszukiwanego celu a przyczyny podane przez sądy były odpowiednie i wystarczające. Podkreślił, że władze krajowe przeprowadziły szczegółową analizę ulotek oraz strony prowadzonej przez skarżącego, a oskarżenia skarżącego przeciwko różnym lekarzom aborcyjnym były nie tylko bardzo poważne, ale mogły nawoływać do nienawiści i agresji. W tym względzie, Trybunał podzielił zdanie sądów krajowych, że oświadczenia skarżącego, w szczególności użycie terminu „kwalifikowane morderstwo” mogło być rozumiane jako spersonalizowane oskarżenia przeciwko lekarzom dokonującym czynu zabronionego w postaci kwalifikowanego morderstwa. 

Tydzień 38 - Mushegh Saghatelyan przeciwko Armenii

Złamanie przez policję protestu przeciwko wyborom prezydenckim w 2008 r. i oskarżenie aktywisty opozycyjnego naruszyło Konwencję - wyrok ETPC z 20.9.2018 r. w sprawie Mushegh Saghatelyan przeciwko Armenii (skarga nr 23086/08)

Sprawa dotyczyła zarzutu aktywisty opozycyjnego  o politycznie motywowane ukaranie w dniu 1 marca 2008 r. po szeroko zakrojonym proteście przeciwko wyborom prezydenckim. Skarżył się w szczególności na złe traktowanie przez policję, bezprawność zatrzymania oraz sfabrykowanie całego postępowania karnego wytoczonego przeciwko niemu. Ostatecznie został skazany za obrazę dwóch funkcjonariuszy policji oraz nielegalne posiadanie noża. 

Trybunał stwierdził jednomyślnie dwa naruszenia Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania / śledztwo) Konwencji. 

Trybunał nie był przekonany, że obrażenia stwierdzone na głowie i ciele skarżącego pojawiły się na skutek starć między policją i protestującymi, zgodnie z oficjalną wersją, i stwierdził, że były wynikiem złego traktowania. 

Dodatkowo nigdy nie przeprowadzono oficjalnego śledztwa w zakresie zarzutów skarżącego co do spowodowania obrażeń na skutek brutalności policji.

naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji dotyczące zatrzymania skarżącego, które nie było zgodne z prawem, ponieważ nie zostało formalnie stwierdzone przez pierwsze 16 godzin i trwało 12 godzin ponad czas przewidziany ustawą na doprowadzenie podejrzanego przed sędziego;

naruszenie Artykułu 5 ust. 3 (prawo bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnionym na czas postępowania) z uwagi na nieodpowiednie uzasadnienie aresztu skarżącego

naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) z uwagi na to, że postępowanie karne przeciwko niemu, jako całe, było nierzetelne. W szczególności, sądy oparły się na zeznaniach policjantów aby go skazać, odrzucając z góry jego zarzuty niespójności w sprawie oraz wnioski powołania świadków obrony

naruszenie Artykułu 11 (wolność zgromadzeń i stowarzyszeń). Trybunał stwierdził, że rozpędzenie protestu, który był pokojowy i późniejsze otoczenie i aresztowanie aktywistów, jak skarżący, było nieproporcjonalne i niekonieczne. W rzeczywistości, wyglądało na to, że zostało wstępnie aresztowany i oskarżony tylko dlatego, że uczestniczył w proteście, podczas gdy jego ostateczne skazanie nastąpiło bez odpowiedniej oceny przez sądy krajowe. To nie tylko naruszyło jego prawo do wolności pokojowych zgromadzeń, ale również zniechęciło go i innych od uczestniczenia w przyszłych demonstracjach. 

Trybunał wezwał rząd do podjęcia kroków w celu ochrony ludzi, zapewniając, że nie będzie więcej odwetowych oskarżeń ani nadużywania prawa karnego przeciwko nim. 

Tydzień 38 - Aliyev przeciwko Azerbejdżanowi

Trybunał stwierdza naruszenie praw w sprawie prawnika aktywisty praw człowieka - wyrok ETPC z 20.9.2018 r. w sprawie Aliyev przeciwko Azerbejdżanowi (skarga nr 68762/14) 

Sprawa dotyczyła aresztowania prawnika oraz aktywisty praw człowieka pod zarzutem dotyczącym nielegalnego przedsiębiorstwa, przywłaszczenia i unikania podatków.

Jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz tortur) Konwencji w związku z warunkami osadzenia w areszcie tymczasowym oraz brak naruszenia Artykułu 3 w związku z opieką medyczną w areszcie oraz warunków w późniejszym okresie osadzenia

naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji w związku z brakiem uzasadnionego podejrzenia, że popełnił czyn zabroniony jako podstawa jego aresztu

naruszenie Artykułu 5 ust. 4 (kontrola aresztu) z uwagi na brak odpowiedniej kontroli sądowej zgodności z prawem jego aresztowania

naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i korespondencji) z uwagi na przeszukanie jego biura i domu

naruszenie Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw) z uwagi na to, że Trybunał stwierdził, że środki przedsięwzięte przeciwko skarżącemu miały na celu jego uciszenie i ukaranie za działania w zakresie praw człowieka a nie uzasadniony cel wymieniony w Konwencji. 

Trybunał uznał w szczególności, że ta sprawa była częścią niepokojących przykładów arbitralnego zatrzymania i aresztu za krytykę rządu aktywisty społecznego i obrońcy praw człowieka. Wezwał rząd do podjęcia kroków w celu ochrony takich ludzi, zapewniając, że nie będzie już więcej oskarżeń odwetowych czy nadużywania prawa karnego przeciwko nim. 

Tydzień 21 - Rashad Hasanov i Inni przeciwko Azerbejdżanowi

Zatrzymanie i aresztowanie aktywistów pod zarzutem posiadania i dostarczania koktajlu Mołotowa naruszyło ich prawa – wyrok ETPC z 7.6.2018 r. w sprawie Rashad Hasanov i Inni przeciwko Azerbejdżanowi (skargi nr 48653/13, 52464/13, 65597/13 oraz 70019/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła aresztowania skarżących, którzy są aktywistami społeczeństwa obywatelskiego, pod zarzutem posiadania i dostarczania  koktajli Mołotowa.

Trybunał uznał w szczególności, że zarzuty przeciwko skarżącym, którzy są członkami organizacji pozarządowej NIDA, były niespójne i niejasne, bez dowodów na poparcie oskarżeń śledczych i prokuratorów.

Trybunał uznał, że skarżący zostali aresztowani bez uzasadnionego podejrzenia, że popełnili czyn zabroniony.

Trybunał również uznał, jednomyślnie, że doszło do naruszenia Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw) Konwencji, stwierdzając, ze działania podjęte przeciwko skarżących były motywowane ich przynależnością do NIDA i były częścią szerszych przedsięwzięć wymierzonych w społeczeństwo obywatelskie w Azerbejdżanie. Trybunał przyznał skarżącym 20.000 euro tytułem słusznego zadośćuczynienia.