Šaltinytė przeciwko Litwie

Brak dyskryminacji ze względu na wiek w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego – wyrok ETPC z 26.10.2021 r. w sprawie Šaltinytė przeciwko Litwie (skarga nr 32934/19); jednogłośnie:

brak naruszenia art. 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z art. 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności) do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

brak naruszenia art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zarzutu skarżącej dyskryminacji ze względu na wiek, kiedy ubiegała się o zasiłek mieszkaniowy. Sądy odrzuciły jej wniosek, ponieważ nie przestrzegała górnej granicy wieku 35 lat zgodnie z właściwym prawem krajowym. Miała wtedy 37 lat.

Trybunał stwierdził, że rząd wystarczająco uzasadnił ustalenie górnej granicy wieku dla przedmiotowego zasiłku mieszkaniowego i wynikającą z tego różnicę w traktowaniu, której dotyczy skarga. W szczególności zasiłek mieszkaniowy miał na celu pomoc finansową młodym ludziom i zachęcenie ich do posiadania większej liczby dzieci w obliczu zmniejszającej się liczby ludności spowodowanej emigracją i niskim wskaźnikiem urodzeń. Wskazał, że państwo miało szeroką swobodę decydowania o świadczeniach, biorąc pod uwagę czynniki społeczne, demograficzne i ekonomiczne

Popović i Inni p. Serbii

Brak dyskryminacji w przepisie o zasiłku dla niepełnosprawnych dla osób sparaliżowanych w Serbii – wyrok ETPC z 30.6.2020 r. w sprawie Popović i Inni p. Serbii (skargi nr 26944/13, 14616/16, 14619/16 i 22233/16); 5 głosami do 2:

Brak naruszenia art. 14 (zakaz dyskryminacji) w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 (ochrona własności) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi, że prawo krajowe dotyczące zasiłków dla niepełnosprawnych dla osób sparaliżowanych było dyskryminujące. Skarżący zarzucali w szczególności, że osoby sparaliżowane (w tym oni) otrzymywali mniejsze zasiłki niż weterani wojenni za taką samą niepełnosprawność.

Trybunał uznał w szczególności, że wybór dokonany przez serbskiego legislatora aby rozróżnić przepisy o zasiłkach dla osób sparaliżowanych w zależności od tego czy byli cywilami czy weteranami wojennymi nie były pozbawione uzasadnionej podstawy. Ten wybór opierał się na odpowiednich i wystarczających podstawach, a mianowicie różne formy w jakie obie grupy osób doznały tego typu obrażeń. Niepełnosprawni weterani wojenni doznali ich wykonując swoje obowiązki łączące się z większym ryzykiem i większymi trudnościami w otrzymaniu odszkodowania, podczas gdy niepełnosprawni cywilne, tacy jak skarżący, zostali ranni w wypadkach i mieli dostęp do zasiłków niekoniecznie dostępnych dla weteranów wojennych.

Hudorovič i Inni p. Słowenii

Słowenia podjęła odpowiednie kroki by zapewnić dwóm Romom lokale z dostępem do wody – wyrok ETPC z 10.3.2020 r. w sprawie Hudorovič i Inni p. Słowenii (skargi nr 24816/14 and 25140/14); 5 głosami do 2:

Brak naruszenia art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego) Konwencji w zakresie skargi nr 24816/14, oraz jednomyślnie:

Brak naruszenia art. 8 Konwencji w zakresie skargi nr 25140/14, oraz

Brak naruszenia art. 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z art. 8 oraz brak naruszenia art. 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego i poniżającego traktowania) w związku z art. 14.

Sprawa dotyczyła skarg dwóch Słoweńców romskiego pochodzenia, którzy zarzucali brak dostępu do wody pitnej oraz urządzeń sanitarnych, biorąc pod uwagę ich styl życia oraz status mniejszości.

Trybunał uznał w szczególności, że władze podjęły pozytywne kroki, przyznając tym samym niekorzystną sytuację skarżących, by zapewnić im odpowiedni dostęp do bezpiecznej wody pitnej. Zasiłki zdrowotne zapewnione przez państwo oznaczały, że mieli również możliwość zainstalowania alternatywnych urządzeń sanitarnych.

J.D. i A. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu

Nowy przepis dotyczący brytyjskiego zasiłku mieszkaniowego dyskryminował kobietę – ofiarę przemocy domowej – wyrok ETPC z 24.10.2019 r. w sprawie J.D. i A. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (skargi nr 32949/17 oraz 34614/17); jednomyślnie:

Brak naruszenia Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z Artykułem 1 Protokołu Nr 1 (ochrona własności) Konwencji co do pierwszego skarżącego

Oraz 5 głosami do 2:

Naruszenie Artykułu 14 w związku z Artykułem 1 do Protokołu Nr 1 do Konwencji co do drugiego skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi na nowe przepisy dotyczące zasiłku mieszkaniowego w sektorze lokali socjalnych (nieformalnie nazwany „podatkiem sypialnianym”) dyskryminujące ich z uwagi na ich szczególną sytuację: pierwsza skarżąca zajmowała się niepełnosprawną córką, podczas gdy druga była ofiarę przemocy domowej. Oboje mieszkały w specjalnie zaadaptowanych mieszkaniach.

Trybunał stwierdził, że skarżące były szczególnie dotknięte środkiem, który prowadził do redukcji ich rent, jeżeli mieszkańcy mieli więcej pokoi niż byli uprawninie posiadać zgodnie z prawem, w celu zachęcenia ich do opuszczenia mieszkania. Uznał, że Dyskrecjonalne Płatności Mieszkaniowe (DPM), które miały uzupełnić niedobory w czynszu, uprawniały do uznania, że różnica w traktowaniu pierwszej skarżącej była uzasadniona.

Mimo to nie było tak w sprawie drugiej skarżącej: stanowiła część innego systemu, którego celem było pozwolenie ofiarom przemocy domowej na pozostanie w ich domach a DPM nie mógł rozwiązać konfliktu między tym celem a celem podatku sypialnianego, który miał zachęcać do wyniesienia się z mieszkania.

Tydzień 50 - Belli i Arquier-Martinez przeciwko Szwajcarii

Wymaganie, aby osoba otrzymująca nieskładkowe świadczenia z zabezpieczenia społecznego była rezydentem w Szwajcarii nie było sprzeczne z Konwencją – wyrok ETPC z 11.12.2018 r. w sprawie Belli i Arquier-Martinez przeciwko Szwajcarii (skarga nr 65550/13); 6 głosami do 1: brak naruszenia Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z Artykułem 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła decyzji wydanej w sprawie pani Belli, która jest osobą niesłyszącą i niezdolną do rozeznania z uwagi na ciężką niepełnosprawność od urodzenia, dotyczącej pozbawienia jej tytułu do szczególnego zasiłku dla niepełnosprawnych z uwagi na to, że przestała być rezydentem w Szwajcarii. Krajowe prawo wymaga od osób otrzymujących nieskładkowe świadczenia, jak pani Belli, aby na co dzień być rezydentem w Szwajcarii, podczas gdy osoby otrzymujące składkowe świadczenia – zasiłek dla niepełnosprawnych – mogły otrzymywać te świadczenia przebywając za granicą.

Trybunał nie dostrzegł niezgodności z Konwencją praktyki płacenia świadczeń nieskładkowych pod warunkiem przebywania w Szwajcarii. Stwierdził, że interes skarżącej w otrzymywaniu przedmiotowych zasiłków pod tymi samymi warunkami, co osoby, które płaciły składki powinien ustąpić przed interesem publicznym państwa w zagwarantowaniu zasady solidarności w systemie ubezpieczeń społecznych, który był szczególnie ważny w odniesieniu do zasiłków nieskładkowych; było tak mimo tego, że przyczyna, dla której skarżąca nie płaciła składek leżała całkowicie poza jej kontrolą czy strefą wpływów.

Tydzień 30 - Negrea i Inni przeciwko Rumunii

Zasiłki rodzinne: brak dyskryminacji wobec grupy osób romskiego pochodzenia i przewlekłe postępowanie cywilne – wyrok ETPC z 24.7.2018 r. w sprawie Negrea i Inni przeciwko Rumunii (skarga nr 53183/07); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego w rozsądnym terminie) Konwencji oraz naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z art. 6 Konwencji.

Sprawa dotyczyła m.in. zarzutu pośredniej dyskryminacji na podstawie przynależności do grupy osób romskiego pochodzenia w zakresie dochodzenia zasiłku rodzinnego. Trybunał stwierdził, że postępowanie, które trwało siedem lat i dziewięć miesięcy nie może być uzasadnione złożonością sprawy ani zachowaniem skarżących i nie spełniło wymogu „rozsądnego czasu”. Jednocześnie Trybunał zauważył, że nie było namacalnych dowodów w materiałach sprawy przemawiających za tym, że osoby należące do grupy pochodzenia romskiego byli bardziej dotknięci niż inni i stwierdził, że nie było dyskryminującego traktowania ze strony władz. W końcu, uznał, że w tamtym czasie nie istniał skuteczny środek w Rumunii pozwalający na złożenie skargi na przewlekłość postępowania.

Tydzień 16 - Čakarević przeciwko Chorwacji

Nakaz zwrotu błędnie wypłaconych zasiłków dla bezrobotnych był zbyt dużym ciężarem i naruszył Konwencję - wyrok ETPC z 26.4.2018 r. w sprawie Čakarević przeciwko Chorwacji (skarga nr 48921/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi na nakazanie skarżącego zwrotu zasiłków dla bezrobotnych po tym jak urząd pracy popełnił błąd przyznając zasiłki. 

Trybunał zauważył, że skarżąca pani Čakarević, która była bezrobotna i chora nie uczyniła niczego aby wprowadzić w błąd urząd pracy. To władze same popełniły błąd wypłacając przez ponad trzy lata zasiłki pomimo niespełnienia warunków prawem przewidzianych. Mimo to, to skarżącej samej nakazano naprawę tej sytuacji, łącznie z zapłatą zasiłków i ustawowych odsetek. Biorąc pod uwagę jej stan zdrowia oraz brak dochodów, władze krajowe naruszyły jej prawo poprzez nałożenie na nią zbyt dużego indywidualnego ciężaru. 

Tydzień 12 - Gouri przeciwko Francji

Wymaganie pobytu we Francji dla dodatkowego zasiłku z tytułu niezdolności do pracy nie było dyskryminujące – decyzja ETPC z 23.3.2017 r. w sprawie Gouri przeciwko Francji (41069/11); jednomyślnie: skarga uznana za niedopuszczalną. Decyzja jest ostateczna.

Sprawa dotyczyła odmowy skarżącej zapłaty dodatkowego zasiłku z tytułu niezdolności do pracy, z uwagi na to, że nie mieszkała już we Francji, a w Algierii. Trybunał uznał, że dodatkowy zasiłek z tytułu niezdolności do pracy został ustanowiony przez ustawodawcę w celu ochrony zadowalającego poziomu życia jednostek żyjących we Francji, biorąc pod uwagę parametry ekonomiczne w kraju pobytu, czyniąc prawie niemożliwym realne porównanie z sytuacją osób żyjących za granicą. Dlatego też nie doszło do dyskryminacji przeciwko skarżącej, która żyła w Algierii, przez co znajdowała się w innej sytuacji niż ludzie mieszkający we Francji.