N.Ç. p. Turcji

Postępowanie karne przeciwko osobom oskarżonym w związku z prostytucją 14-letniego dziecka: naruszenia Konwencji – wyrok ETPC z 9.02.2021 r. w sprawie N.Ç. p. Turcji (skarga nr 40591/11); jednomyślnie:

Naruszenie art. 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) I art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego I rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zarzutów co do postępowania karnego przeciwko wielu osobom oskarżonym o przestępstwa związane z prostytucją 14-letniego dziecka. Trybunał uznał, ze brak wsparcia dla skarżącej, niezapewnienie jej ochrony wobec oskarżonych, niepotrzebna rekonstrukcja gwałtów, powtarzające się badania lekarskie, brak spokojnego i bezpiecznego środowiska na rozprawie, ocena zgody ofiary, przewlekłość postępowania i w końcu, fakt, że dwa przestępstwa się przedawniły, doprowadził do poważnego przypadku wtórnej wiktymizacji skarżącej. Zachowanie władz krajowych było niezgodne z obowiązkiem ochrony dziecka, które było ofiarą wykorzystywania seksualnego i gwałtu.

S.M. p. Chorwacji

Trybunał dostrzegł uchybienia w śledztwie chorwackich władz co do zarzutu zmuszania do prostytucji – wyrok ETPC (Wielka Izba) z 25.6.2020 r. w sprawie S.M. p. Chorwacji (skarga nr 60561/14); jednomyślnie:

Naruszenie art. 4 (zakaz niewolnictwa / zakaz pracy przymusowej) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi Chorwatki na handel ludźmi i zmuszanie do prostytucji.

Trybunał wykorzystał okazję w sprawie skarżącego do wyjaśnienia swojego orzecznictwa w sprawie handlu ludźmi w  celu wykorzystywania do prostytucji. Podkreślił, że oparł się na definicji wynikającej z prawa międzynarodowego aby zdecydować, czy mógł określić zachowanie czy sytuację jako handel ludźmi w rozumieniu art. 4 Konwencji, a w konsekwencji czy przepis ten mógł być zastosowany w szczególnych okolicznościach sprawy.

Wyjaśnił również, że pojęcie „pracy przymusowej lub obowiązkowej” pod art. 4 Konwencji ma na celu ochronę przed wypadkami poważnego wykorzystywania, takimi jak przymuszanie do prostytucji, niezależnie od tego czy w szczególnych okolicznościach sprawy miały związek ze specyficznym kontekstem handlu ludźmi.

Trybunał uznał, że art. 4 mógł zostać zastosowany w sprawie skarżącej, ponieważ pojawiły się pewne charakterystyczne elementy handlu ludźmi i zmuszania do prostytucji, takie jak nadużycie władzy nad narażoną jednostką, przymus, oszustwo oraz udzielenie schronienia. W szczególności sprawca w sprawie był funkcjonariuszem policji, podczas gdy skarżąca była beneficjentką opieki społecznej od 10 roku życia i to on pierwszy się z nią skontaktował na Facebooku sprawiając, że uwierzyła, że jej pomoże znaleźć pracę. Tymczasem zmusił ją do pracy, w której musiała świadczyć usługi seksualne, aranżując do tego mieszkanie, które wynajął oraz wożąc ją do klientów. Taka sytuacja oznaczała, że prokuratura miała obowiązek przeprowadzić śledztwo w zakresie zarzutów skarżącej. Mimo to nie zbadali wszystkich możliwych ścieżek śledztwa, a mianowicie nie przesłuchali wszystkich możliwych świadków i dlatego postępowanie przed sądem sprowadzało się do konfrontacji słów ofiary ze słowami sprawcy. Takie zaniedbania fundamentalnie uniemożliwiły władzom krajowym ustalenie prawdziwej natury stosunków między skarżącą i sprawcą, a w szczególności czy była przez niego wykorzystywana.

Tydzień 29 - S.M. przeciwko Chorwacji

Trybunał stwierdza naruszenie w sprawie Chorwatki, która została zmuszona do prostytucji – wyrok ETPC z 19.7.2018 r. w sprawie S.M. przeciwko Chorwacji (skarga nr 60561/14); 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 4 (zakaz niewolnictwa oraz pracy przymusowej) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi Chorwatki, która została zmuszona do prostytucji. Zarzucała w szczególności, że władze nie odpowiedziały w odpowiedni sposób na jej skargę oraz że Chorwacja nie ma odpowiedniego prawa, by rozwiązywać tego typu problemy.  

Trybunał, po pierwsze, orzekł, że art. 4 może być zastosowany w sprawach dotyczących handlu ludźmi czy wykorzystania kobiet dla celów prostytucji, nawet jeśli nie ma tam wątku międzynarodowego.  Trybunał stwierdził, że pomimo istnienia odpowiedniego prawa w Chorwacji ścigania handlu ludźmi, przymusowej prostytucji czy sutenerstwa, istniały nieprawidłowości w zakresie śledztwa w sprawie skarżącej. W szczególności, władze nie przesłuchały wszystkich możliwych świadków, by ustalić, że skarżąca dobrowolnie oferowała usługi seksualne, by uniewinnić oskarżonego, nie wzięły pod uwagę prawa międzynarodowego w zakresie handlu ludźmi, zgodnie z którym zgoda ofiary nie miała żadnego znaczenia.