Yakovlyev przeciwko Ukrainie

Osadzony prowadzący strajk głodowy był karmiony siłą w celu stłumienia protestu – wyrok ETPC z 8.12.2022 r. w sprawie Yakovlyev przeciwko Ukrainie (skarga nr 42010/18); jednogłośnie: naruszenie art. 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

 Sprawa dotyczyła przymusowego karmienia skarżącego podczas pobytu w zakładzie karnym za rozbój, po odbyciu strajku głodowego w proteście przeciwko warunkom jego osadzenia i postawie funkcjonariuszy więziennych.

Biorąc pod uwagę stosunkowo krótki czas, jaki upłynął od rozpoczęcia jego strajku głodowego, brak jakiegokolwiek wyjaśnienia w orzeczeniu lekarskim co do bezpośredniego zagrożenia jego życia, brak konieczności hospitalizacji oraz fakt, że był w dobrym stanie zdrowia aby uczestniczyć w rozprawie przed sądem krajowym, Trybunał nie był przekonany, czy przymusowe karmienie pana Jakowlewa było medycznie konieczne. Sędzia nakazał przymusowe karmienie go bez odpowiedzi na jego obawy i bez zbadania, czy istnieje alternatywny sposób postępowania, a przymusowe karmienie zostało przeprowadzone przy braku jakichkolwiek przepisów prawnych dotyczących procedur, których należy przestrzegać . Dlatego Trybunał nie był przekonany, że sądy krajowe spełniły swoją rolę skutecznej gwarancji proceduralnej przed nadużyciami.

Wreszcie, dochodzenie w sprawie prawdziwych przyczyn strajku głodowego i merytoryczna odpowiedź na ich skargi i żądania byłyby właściwym sposobem zbadania przez Państwo sytuacji i zarządzania nią. Ponieważ jedyną odpowiedzią na strajk głodowy więźniów było przymusowe karmienie, Trybunał nie mógł wykluczyć, że celem przymusowego karmienia było stłumienie protestów w Zakładzie Karnym Zamkova. Trybunał stwierdził, że państwo nie zarządzało odpowiednio sytuacją w związku ze strajkiem głodowym Pana Jakowlewa i poddało go nadmiernemu przymusowi fizycznemu i zadało mu ból.

Norwegian Confederation of Trade Unions (LO) i Norwegian Transport Workers’ Union (NTF) p. Norwegii

 Orzeczenie dotyczące bojkotu związkowego niezgodne z prawem Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nie naruszyło Konwencji - wyrok ETPC z 10.6.2021 r. w sprawie Norwegian Confederation of Trade Unions (LO) i Norwegian Transport Workers’ Union (NTF) p. Norwegii (skarga nr 45487/17); jednogłośnie:

brak naruszenia art. 11 (wolność zgromadzeń i stowarzyszeń) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła orzeczenia sądu krajowego rozstrzygającego o niezgodności z prawem proponowanego przez NTF bojkotu firmy żeglugowej przez związkowych dokerów. Bojkot był sprzeciwem wobec firmy żeglugowej Holship Norge AS, zatrudniającej dokerów poza układem zbiorowym, który obowiązywał w porcie Drammen.

Trybunał stwierdził, że odmowa Sądu Najwyższego Norwegii zatwierdzenia bojkotu mieściła się w jego szerokim marginesie oceny i że przedstawił on odpowiednie i wystarczające powody, aby uzasadnić swój ostateczny wniosek w szczególnych okolicznościach tej sprawy i biorąc pod uwagę jego charakterystykę charakter i cel proponowanego bojkotu. Trybunał podkreślił jednak, że z punktu widzenia art. 11 swoboda przedsiębiorczości EOG nie stanowi przeciwwagi dla podstawowego prawa do wolności zrzeszania się, ale jest raczej jednym z elementów, aczkolwiek ważnym, który należy wziąć pod uwagę przy ocenie proporcjonalności.

Clasens przeciwko Belgii

Pogorszenie warunków osadzenia więźnia w czasie strajku strażników służby więziennej w 2016 r.: poniżające traktowanie – wyrok ETPC z 28.5.2019 r. w sprawie Clasens przeciwko Belgii (skarga nr 26564/16); jednomyślnie:

Naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego zachowania) Konwencji, oraz

Naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z Artykułem 3.

Sprawa dotyczyła pogorszenia warunków osadzenia pana Clasensa w Zakładzie Karnym Ittre w czasie strajki strażników służby więziennej między kwietniem a czerwcem 2016 r.

Trybunał stwierdził, że warunki osadzenia pana Clasensa w czasie strajku strażników doprowadziły do poniżającego traktowania, skutkującego skumulowanym skutkiem ciągłego braku ćwiczeń fizycznych, powtarzających się naruszeń regulacji higienicznych, brakiem kontaktu ze światem zewnętrznym oraz niepewnością co do tego, czy podstawowe potrzeby zostaną zaspokojone. Uznał więc, że pan Clasens został poddany stresowi o intensywności przekraczającej nieuniknionemu stopniowi cierpienia związanego z osadzeniem.

Trybunał stwierdził również, że system belgijski, taki jaki funkcjonował w tamtym czasie, nie zapewnił w praktyce skutecznego środka odwoławczego – innymi słowa, środka zdolnego zapewnić naprawienie szkody za sytuację, w której poszkodowanym był pan Clasens oraz zapobieżenie kontynuowaniu przedmiotowych naruszeń.

Tydzień 47 - Ognevenko przeciwko Rosji

Zwolnienie maszynisty, który strajkował stanowiło naruszenie jego prawa do stowarzyszeń - wyrok ETPC z 20.11.2018 r. w sprawie Ognevenko przeciwko Rosji (skarga nr 44873/09) ; 6 głosami do 1:

naruszenie Artykułu 11 (wolność stowarzyszeń) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła zwolnienia skarżącego - maszynisty za naruszenia dyscyplinarne, łącznie z udziałem w strajku. 

Trybunał zauważył, że maszyniści i inni pracownicy kolei zostali włączeni w zawody objęte zakazem strajku. To ograniczenie nie było wystarczająco uzasadnione przez rząd i stało w sprzeczności z uznanymi międzynarodowo prawami pracowniczymi. Sytuacja doprowadziła do tego, że tylko sądy mogły ocenić formalne wypełnienie przez skarżącego prawa bez dokonywania jakiegokolwiek wyważenia konkurujących interesów i praw. Pan Ognevenko został ukarany zwolnieniem, ponieważ poszedł strajkować, co stanowiło jego drugie wykroczenie dyscyplinarne. Tego typu sankcje mają w sposób nieunikniony „efekt mrożący” na innych, którzy mogliby rozważać strajk aby chronić swoje interesy. Konkludując, zwolnienie stanowiło nieproporcjonalne ograniczenie jego praw i naruszyło Artykuł 11.