Tydzień 37 - A.Ş. przeciwko Turcji

Obowiązek nieletniego osadzonego do złożenia skargi przed wszczęciem postępowania karnego jest sprzeczne z Konwencją - Sprawa A.Ş. przeciwko Turcji (58271/10), jednomyślnie : naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji w zakresie przemocy fizycznej doznanej przez skarżącego.

Sprawa dotyczy przemocy seksualnej i fizycznej wobec skarżącego w czasie umieszczenia w areszcie tymczasowym w zakładzie poprawczym w Maltepe (Stambuł), a także długości oraz przedłużania jego aresztu. Trybunał uznał, w zakresie przemocy wobec skarżącego jako osadzonego i nieletniego w momencie zdarzenia, wymóg złożenia formalnej skargi jako warunek wszczęcia postępowania karnego, oraz nie wzięcie pod uwagę szczególnie delikatnej sytuacji skarżącego, tureckie prawo karne, podczas gdy wprowadza sankcje za naruszenia nietykalności fizycznej osoby, w konsekwencji uczyniło nieskutecznym cały arsenał praw represyjnych mających na celu ochronę jednostki przed zachowaniami sprzecznymi z Artykułem 3 Konwencji. Trybunał uznał również, że w ramach obowiązku nadzoru nad osobami pozbawionymi wolności oraz zapobiegania wszelkim zamachom na ich integralność fizyczną, władze nie wypełniły swojego pozytywnego obowiązku zapewnienia integralności fizycznej skarżącego. W zakresie skargi na przewlekłość tymczasowego aresztu, Trybunał uznał, że skarżący jest zobowiązany do wystąpienia ze skargą przed sądami krajowymi zgodnie z Artykułem 141 § 1 d) tureckiego kodeksu postępowania karnego.

Tydzień 37 - Semir Güzel przeciwko Turcji

Tureckie władze naruszyły wolność wyrażania opinii oskarżając polityka o nie zapobiegnięcie politycznemu zebraniu odbywającemu się w języku kurdyjskim – Sprawa Semir Güzel przeciwko Turcji (29483/09) jednomyślnie: naruszenie Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji.

Sprawa dotyczyła oskarżenia polityka z uwagi na zezwolenie uczestnikom kongresu jego partii politycznej na mówienie w języku kurdyjskim. Trybunał uznał w szczególności, że niezapobiegnięcie przez skarżącego używaniu przez uczestników języka kurdyjskiego było wyrazem oporu wobec władz państwowych. Jego zachowanie było zatem formą wyrażenia, chronioną Artykułem 10 Konwencji. Trybunał wskazał także, że skazanie za takie zachowanie nie było wystarczające przewidywalne w tureckim prawie w tamtym czasie, ponieważ prawo w tym zakresie było niejasne.

Tydzień 36 - W.D. przeciwko Belgii

Umieszczenie sprawcy z zaburzeniami psychicznymi w zakładzie karnym nieprzystosowanym do jego terapeutycznych potrzeb stanowi problem systemowy w Belgii i narusza Konwencję – Sprawa W.D. przeciwko Belgii (73548/13) - jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji; naruszenie Artykułu 5 § 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego); oraz naruszenie Artykułu 5 § 4 (prawo odwołania się w celu ustalenia przez sąd bezzwłocznie legalności pobawienia wolności) i Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego), w związku z Artykułem 3.

Sprawa dotyczyła skazanego za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej cierpiącego na zaburzenia psychiczne, który został umieszczony bezterminowo w oddziale psychiatrycznym zakładu karnego.  Trybunał uznał w szczególności, że W.D. został poddany poniżającemu traktowaniu poprzez umieszczenie go w zakładzie karnym na ponad 9 lat bez odpowiedniego leczenia jego stanu psychicznego i bez żadnej perspektywy resocjalizacji; to przysporzyło mu wiele trudności i niepokojów o intensywności przekraczającej nieunikniony poziom cierpienia nieodłącznie związany z pozbawieniem wolności. Trybunał wskazał również, że umieszczenie W.D. w zakładzie karnym od 2006 roku źle dopasowane do jego stanu naruszyło związek, wymagany przez Artykuł 5 § 1 (e) Konwencji, pomiędzy celem i rzeczywistymi warunkami pobytu w zakładzie karnym, odnotowując, że żadne przyczyną umieszczenia skarżącego w więziennym oddziale psychiatrycznym  był systemowy brak jakichkolwiek alternatyw.  Ponadto Trybunał orzekł, że belgijski system, w tamtym czasie, nie zapewnił skarżącemu skutecznego środka odwoławczego w praktyce w zakresie zarzutów wynikających z Konwencji – innymi słowy, środka zdolnego zapewnić zadośćuczynienie oraz pozwalającego na powstrzymanie dalszych naruszeń. Trybunał wskazał również, że sytuacja skarżącego wynikała z systemowego braku charakterystycznego dla belgijskiego systemu psychiatrycznej detencji. Zgodnie z Artykułem 46 (moc wiążąca i wykonywanie wyroków) Konwencji, Trybunał uznał, że obowiązkiem państwa jest zorganizowanie swojego systemu psychiatrycznej detencji sprawców w taki sposób, aby godność osadzonych była poszanowana. W szczególności, zachęcił belgijskie władze do podjęcia działań mających na celu zredukowanie liczby sprawców z zaburzeniami psychicznymi umieszczonych w psychiatrycznych oddziałach zakładów karnych bez zapewnienia odpowiedniego leczenia. Trybunał zdecydował się zastosować procedurę wyroku pilotażowego w niniejszej sprawie, dając rządowi dwa lata na naprawienie ogólnej sytuacji odraczając postępowanie we wszystkich podobnych sprawach przez kolejne 2 lata.

Tydzień 35 - X i Y przeciwko Francji

Komitet Wykonawczy Komisji Rynków Finansowych jest niezależnym oraz bezstronny a nałożone kary były możliwe do przewidzenia – Sprawa X i Y przeciwko Francji (48158/11) jednomyślnie: skarga pod Artykułem 6 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) była niedopuszczalna oraz nie było naruszenia Artykułu 7 (zakaz karania bez podstawy prawnej) Konwencji.

Sprawa dotyczyła dwóch skarg złożonych przez osoby zawodowo zajmującymi się giełdą w związku z nałożeniem na nich kar dyscyplinarnych przez Komitet Wykonawczy Komisji Rynków Finansowych (AMF) za nieprzestrzeganie reguł  co do okresu pokrycia krótkiej sprzedaży akcji w ramach pokrycia kapitału spółki Euro Disney. Skarżący podnieśli, że AMF nie spełniał wymogu bezstronności oraz ukarał ich na podstawie przepisów, które nie były zgodne z kryteriami dostępu oraz przewidywalności. Trybunał wskazał, iż nie było powodów by wątpić w niezależność Komitetu Wykonawczego AMF oraz jego sprawozdawcy od innych organów AMF. Trybunał uznał, że prawo, które zostało zastosowane w tamtym czasie było wystarczająco przewidywalne dla skarżących by wiedzieć, że mogli zostać pociągnięci do odpowiedzialności zawodowej w razie  nabycia akcji bez wystarczająco przewidywalnego pokrycia tych praw przed upływem okresu subskrypcji.

Tydzień 35 - Mikhno przeciwko Ukrainie oraz Svitlana Atamanyuk i Inni przeciwko Ukrainie

Odpowiedź władz ukraińskich na katastrofę w czasie powietrznych pokazów wojskowych była odpowiednia – Sprawy Mikhno przeciwko Ukrainie (32514/12) oraz Svitlana Atamanyuk i Inni przeciwko Ukrainie (36314/06, 36285/06, 36290/06 i 36311/06) jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 2 (prawo do życia/śledztwo) Konwencji; naruszenie Artykułu 6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego w rozsądnym czasie) oraz Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) Konwencji w związku z długością postępowania dotyczącego roszczenia odszkodowawczego pani Mikhno  oraz braku skutecznego środka, który mógłby przyspieszyć postępowanie.  

Obie sprawy dotyczyły katastrofy na powietrznych pokazach wojskowych w czasie ewolucji powietrznych w dniu 27 lipca 2002 r. na aerodromie we Lwowie. Sprawy zostały wytoczone przez osoby bliskie zmarłych w czasie gdy samolot rozbił się na widowni a następnie wybuchł („wypadek Sknyliv”). W wyniku katastrofy 77 osób zostało zabitych, 290 rannych.  Trybunał uznał w szczególności, że okoliczności wypadku zostały satysfakcjonująco wyjaśnione na poziomie krajowym, a skarżący otrzymali odpowiednie odszkodowania, zaś osoby odpowiedzialne – pięciu oficerów, włączając w to dwóch pilotów rozbitego samolotu – zostali zidentyfikowani i ukarani po przeprowadzeniu wystarczająco niezależnego, odpowiedniego i sprawnego śledztwa.

Tydzień 35 - Wenner przeciwko Niemcom

Władze krajowe nie zbadały w sposób całkowity, jakie leczenie było odpowiednie dla długotrwałego uzależnienia od narkotyków w zakładzie karnym – Sprawa Wenner przeciwko Niemcom (62303/13) – jednomyślnie naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skargi wieloletniego heroinisty, któremu odmówiono terapii substytucyjnej narkotykami w zakładzie karnym. Mimo że Trybunał nie musiał ustalić czy skarżący potrzebował w rzeczywistości terapii substytucyjnej, jego zadaniem było ustalenie czy niemieckie władze właściwie oceniły jego stan zdrowia i dobrały odpowiednie leczenie. Trybunał doszedł do wniosku, że władze, mimo ich obowiązku, nie zbadały przy użyciu opinii niezależnych i profesjonalnych biegłych sądowych podstaw zmiany leczenia skarżącego, by ustalić jakie leczenie jest najbardziej odpowiednie dla niego.

Tydzień 35 - Aydoğdu przeciwko Turcji

Wcześniak pozbawiony opieki ratującej życie z uwagi na strukturalne braki w publicznych szpitalach w Izmirze - Sprawa Aydoğdu przeciwko Turcji (40448/06) - jednomyślnie naruszenie Artykułu 2 (prawo do życia) w zakresie materialnym oraz 6 głosami do 1 naruszenie Artykułu 2 w zakresie proceduralnym.

Sprawa dotyczyła zarzutów skarżących odnośnie śmierci ich córki - która urodziła się jako wcześniak i miała zaburzenia układu oddechowego - śmierci spowodowanej przez zaniechania zawodowe ze strony załogi szpitala, gdzie ich córka była leczona. Ponieważ szpital, gdzie urodziła się córka skarżących, nie miał oddziału neonatologii, dziecko zostało przetransportowane do innego szpitala żeby otrzymać ratującą życie pomoc medyczną, ale z uwagi na brak wolnych miejsc i sprzętu, córka umarła dwa dni po urodzeniu. 

Trybunał uznał w szczególności, że dziecko było ofiarą braku koordynacji pomiędzy osobami zajmującymi się opieką zdrowotną oraz strukturalnych braków w systemie szpitalnym w Izmirze, oraz że dziecko zostało przez to pozbawione dostępu do odpowiedniego leczenia ratującego życia, co naruszyło jej prawo do ochrony jej życia.  

Trybunał również zauważył, że postępowanie karne nie miało wymaganej skuteczności oraz że odpowiedź tureckiego wymiaru sprawiedliwości na śmierć dziecka nie dostarczyła odpowiednich zabezpieczeń niezbędnych dla ochrony prawa do życia. Trybunał odnotował, że w wyniku nieodpowiedniej opinii biegłych władze nie były zdolne do zapewnienia spójnej oraz naukowo uzasadnionej odpowiedzi na powstałe problemy ani do ustalenia odpowiedzialności winnych. 

Na podstawie Artykułu 46 (moc wiążąca i wykonanie wyroków) Trybunał wezwał Turcję do podjęcia środków wymaganych w niezależnych i bezstronnych postępowaniach administracyjnych i dyscyplinarnych do podjęcia w jej systemie prawnym, zapewniając poszkodowanym odpowiednią możliwość wzięcia w nich udziału; zapewnienia że te organy czy też specjaliści będą mogły być wezwane do przedstawienia opinii przez ekspertów o odpowiednich kwalifikacjach i umiejętnościach, które w pełni korespondują ze specyfiką każdej sprawy; wymagania od biegłych sądowych z zakresu medycyny wskazania właściwych przyczyn w swoich opiniach. 

Tydzień 35 - J.K. i Inni przeciwko Szwecji

Ogólne pogorszenie bezpieczeństwa w Iraku stanowi realne ryzyko dla skarżących w razie powrotu do kraju pochodzenia - Sprawa J.K. i Inni przeciwko Szwecji (59166/12) - 10 głosami do 7 - naruszenie Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji, jeżeli nakaz deportacji skarżących zostanie wykonany. 

Sprawa dotyczyła trzech obywateli Iraku, którzy ubiegali się o azyl w Szwecji i którym nakazano deportację do kraju pochodzenia. 

Biorąc pod uwagę, że ogólna sytuacja bezpieczeństwa w Iraku nie powstrzymała wydalenia skarżącego, jego żony i syna, Trybunał musiał ocenić czy w ich osobistej sytuacji musieliby się zmierzyć z realnym ryzykiem traktowania sprzecznego z Artykułem 3 w razie wydalenia do Iraku. 

Trybunał uznał, że zeznania skarżących co do faktów były ogólnie spójne i wiarygodne z informacją dotyczącą ich kraju pochodzenia dostępną z wiarygodnych i obiektywnych źródeł. Biorąc pod uwagę, że skarżący zostali poddani złemu traktowaniu przez al-Kaidę, Trybunał wskazał, że istniało mocne przesłanki aby uznać, że mogą być oni narażeni na kontynuowanie tego typu działań przez uczestników nie związanych z państwem w Iraku. Skarżący należał do grupy osób, który były systematycznie namierzane z uwagi na ich powiązanie z amerykańskimi siłami zbrojnymi, oraz jak został ustalone, był prześladowany do 2008 roku. 

Trybunał zauważył, że sytuacja w Iraku w sposób oczywisty uległa pogorszeniu od 2011 i 2012 roku, kiedy to Agencja Migracji oraz Sąd Migracyjny oceniały ich sytuację, dochodząc ostatecznie do przekonania, że  władze w Iraku zarówno chciały jak i mogły zaoferować konieczną ochronę tym, którzy jej poszukują. 

Na tle ogólnie osłabionej sytuacji bezpieczeństwa, przejawiającej się w przemocy na tle religijnym, atakach i postępach sił Państwa Islamskiego, ogromne obszary terytorium pozostawały poza skuteczna kontrolą irackiego rządu. W świetle złożonej oraz zmieniającej się sytuacji bezpieczeństwa, Trybunał uznał, że zdolność władz irackich do ochrony swoich obywateli jest obniżona. Mimo że obecny poziom ochrony może być uznany za wystarczający dla większości społeczeństwa w Iraku, to sytuacja wygląda inaczej dla osób, które należą do namierzanych grup. Kumulatywny skutek dla osobistej sytuacji skarżących oraz obniżona zdolność władz irackich do ich ochrony prowadzą do stworzenia realnego ryzyka złego traktowania w razie ich powrotu do Iraku. 

Tydzień 30 - Adam przeciwko Słowacji

Rzekome uderzenie w twarz 16-letniego Roma w policyjnej izbie zatrzymań nie zostało udowodnione, ale śledztwo w tej sprawie było nieodpowiednie - Sprawa Adam przeciwko Słowacji (68066/12) - 6 głosami do 1 brak naruszenia Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania) w stosunku do zarzutu bycia uderzonym w twarz w policyjnej izbie zatrzymań oraz jednogłośnie naruszenie Artykułu 3 (śledztwo) w zakresie nieodpowiedniego śledztwa co do zarzutu złego traktowania. 

Sprawa dotyczyła zarzutu młodego Roma, że został uderzony w twarz w czasie przesłuchania przez Policję w 2010 r. w sprawie napadu oraz toczącego się w następstwie śledztwa mającego na celu ustalenie czy doszło do uderzenia w twarz. 

W zakresie meritum, co do uderzenia skarżącego w twarz przez funkcjonariuszy Policji, którzy go przesłuchiwali, Trybunał wyliczył kilka elementów, które poddają w wątpliwość jego zarzuty i uznał za do przyjęcia, argumenty rządu, że kontuzja skarżącego (spuchnięty policzek), mogła powstać w czasie stawiania oporu w trakcie zatrzymania (jak udokumentowano).

Mimo to, odnośnie śledztwa w sprawie rzekomego uderzenia w twarz, zamiast podjąć sprawę z własnej inicjatywy, władze przerzuciły ciężar udowodnienia swoich zarzutów na samego skarżącego. Władze nie podjęły żadnych środków aby wyeliminować niespójności w różnych wersjach co do przyczyny spuchniętego policzka skarżącego, przesłuchać albo skonfrontować niektórych świadków, włączając w to podejrzanych funkcjonariuszy Policji czy też lekarza, który udzielił skarżącemu pomocy zaraz po wypuszczeniu przez Policję czy też skonfrontować skarżącego z policjantami. Biorąc pod uwagę, delikatny charakter sytuacji Romów w Słowacji w tym czasie, Trybunał uznał, że władze nie zrobił wszystkiego, czego można by od nich rozsądnie oczekiwać celem wyjaśnienia zarzutów złego traktowania.