Tusă przeciwko Rumunii

Nieskuteczne postępowanie krajowe nie wyjaśniło okoliczności błędnej diagnozy raka i jej konsekwencji dla skarżącej – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie Tusă przeciwko Rumunii (skarga nr 21854/18)

Sprawa dotyczyła skarżącej, która przeszła operację usunięcia piersi na podstawie błędnej diagnozy raka. Skarżyła się na konsekwencje operacji i wynik postępowania, które wszczęła przed sądami krajowymi.

Jednogłośnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Trybunał stwierdził w szczególności, że w sprawie skarżącej mechanizm prawny istniejący na mocy prawa rumuńskiego nie zapewniał skuteczności wymaganej przez orzecznictwo Trybunału.

R przeciwko Francji oraz W przeciwko Francji

Niewłaściwa ocena ryzyka związanego z wydaleniem obywateli rosyjskich pochodzenia czeczeńskiego do Rosji: naruszenia art. 3 Konwencji dwa wyroki ETPC z 30.8.2022 r. w sprawach R przeciwko Francji (skarga nr 49857/20) oraz W przeciwko Francji (skarga nr 1348/21).

W wyroku w sprawie R przeciwko Francji (skarga nr 49857/20) Trybunał orzekł jednogłośnie, że doszło do naruszenia Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

W wyroku w sprawie W przeciwko Francji (skarga nr 1348/21) Trybunał orzekł, większością, że dojdzie do naruszenia Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji, jeżeli zostanie wykonana decyzja o deportacji skarżącego do Federacji Rosyjskiej.

Sprawa R przeciwko Francji (nr 49857/20) dotyczyła deportacji do Rosji obywatela rosyjskiego pochodzenia czeczeńskiego po cofnięciu mu statusu uchodźcy. Zauważywszy, że skarżący pozostał uchodźcą, mimo że jego status został cofnięty na podstawie art. L. 711-6 Kodeksu imigracyjnego i azylowego (CESEDA), Trybunał odwołał się do swojego orzecznictwa, zgodnie z którym fakt bycia uchodźcą był czynnikiem, na który władze powinny zwrócić szczególną uwagę przy ustalaniu realności domniemanego ryzyka w przypadku wydalenia jednostki. Trybunał zauważył, że Sąd Administracyjny na dzień przed rzeczywistą deportacją skarżącego odrzucił pilny wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez skarżącego, nie podając konkretnego uzasadnienia tej decyzji. W dwóch wyrokach z lutego 2021 r., wydanych po wydaleniu, Sąd Administracyjny oddalił powództwo skarżącego o uchylenie nakazu wydalenia oraz wskazówek określających Federację Rosyjską jako kraj docelowy. Trybunał był zdania, że ​​rozwiązanie to opierało się na dogłębnej ocenie sytuacji skarżącego, ale uznał, że tak jak miało to miejsce po wydaleniu skarżącego, ocena Sądu Administracyjnego z lutego 2021 r. nie mogła naprawić niedoskonałości wcześniejszej analizy ryzyka.

Sprawa W przeciwko Francji (nr 1348/21) dotyczyła nakazu deportacji skarżącego, obywatela rosyjskiego pochodzenia czeczeńskiego, któremu cofnięto status uchodźcy na podstawie Artykułu L.711-4 Kodeksu Imigracyjnego i Azylowego, do Rosji . Skarżący argumentował przed Trybunałem, że jego deportacja naraziłaby go na ryzyko, ponieważ prefektura przekazała konsulatowi Federacji Rosyjskiej szczegółowe informacje na temat jego sytuacji osobistej wraz z wnioskiem o readmisję. W związku z poważnymi i ustalonymi faktami, które pozwoliły mu stwierdzić istnienie rzeczywistego ryzyka leczenia z naruszeniem art. 3 Konwencji, Trybunał uznał, że decyzja o deportacji skarżącego do Federacji Rosyjskiej wiązałaby się z naruszeniem art. 3 Konwencji, gdyby miał być wykonany.

Pârvu przeciwko Rumunii

Rumunia musi zapewnić skuteczne zbadanie zarzutów nadmiernego użycia siły podczas operacji policyjnych – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie Pârvu przeciwko Rumunii (skarga nr 13326/18); jednogłośnie: dwa naruszenia Artykułu 2 (prawo do życia/skuteczne śledztwo) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła zarzutu skarżącej o chaotyczną operację policyjną, w której jej mąż został postrzelony w głowę po tym, jak funkcjonariusze pomylili go z uciekinierem międzynarodowym. Jej mąż zmarł wkrótce potem w szpitalu.

Trybunał miał poważne wątpliwości, czy sposób, w jaki policja zareagowała podczas incydentu, był „absolutnie konieczny”. Sądu nie przekonywały też wysuwane argumenty, najpierw samoobrona, potem połączenie samoobrony i przypadkowego oddania strzału. Był szczególnie zaniepokojony planowaniem i kontrolą operacji, w przypadku której możliwe było popełnienie istotnego błędu w identyfikacji podejrzanego, a zaangażowanych funkcjonariuszy nie można było jednoznacznie zidentyfikować jako pochodzących od policji. Dochodzenie, trwające ponad 11 lat, było ponadto nieskuteczne, a sądy krajowe same zidentyfikowały różne braki w czterech orzeczeniach sądowych. Wreszcie Trybunał wskazał, że podobne sprawy przeciwko Rumunii zostały już przekazane Komitetowi Ministrów Rady Europy w celu wykonania i uznał, że na mocy art. 2 Konwencji użycie siły przez policję nie zostało skutecznie zbadane.

C. przeciwko Rumunii

Poważne uchybienia w dochodzeniu w sprawie molestowania seksualnego w miejscu pracy – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie C. przeciwko Rumunii (skarga nr 47358/20); jednogłośnie: naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła zarzutów molestowania seksualnego w miejscu pracy w następstwie skargi karnej złożonej przez skarżącą, sprzątaczkę na dworcu kolejowym, przeciwko zarządcy stacji kolejowej, oskarżając go o wielokrotne próby narzucania się jej, oraz braku zajęcia się tą sprawą.

Nie wyrażając opinii co do tego, czy kierownik stacji był winny molestowania seksualnego, Trybunał stwierdził w szczególności, że śledztwo było znacząco wadliwe, co stanowiło naruszenie zobowiązań państwa wynikających z art. 8 Konwencji.

Darboe i Camara przeciwko Włochom

Władze włoskie naruszyły prawa osoby ubiegającej się o status uchodźcy do domniemania i traktowania jako nieletniego do czasu prawidłowej oceny jego wieku – wyrok ETPC z 21.7.2022 r. w sprawie Darboe i Camara przeciwko Włochom (skarga nr 5797/17)

W czerwcu 2016 r. skarżący przybyli do Włoch na prowizorycznych statkach i ubiegali się o azyl jako domniemani nieletni bez opieki. Sprawa dotyczyła umieszczenia ich w ośrodku dla dorosłych i późniejszej procedury oceny wieku.

jednogłośnie: naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z powodu uchybień proceduralnych w zakresie gwarancji udzielonych panu Darboe jako małoletniemu migrantowi.

W rezultacie nie mógł złożyć wniosku o azyl i został umieszczony w przepełnionym ośrodku dla dorosłych na ponad cztery miesiące;

naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) w odniesieniu do długości i warunków pobytu pana Darboe w ośrodku dla dorosłych;

naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z Artykułami 3 i 8 w odniesieniu do Pana Darboe.

Trybunał wskazał w szczególności na swoje ugruntowane orzecznictwo, że trudności wynikające ze zwiększonego napływu migrantów i osób ubiegających się o azyl, w szczególności do państw, które stanowią zewnętrzne granice Unii Europejskiej, nie zwalniały z odpowiedzialności państw członkowskich Rady Europy z obowiązków wynikających z Artykułu 3. Ponieważ miejsce pobytu drugiego skarżącego – Pana Camary – w sprawie nie jest już znane, Trybunał skreślił tę część skargi.

Kavala przeciwko Turcji

Turcja uchybiła zobowiązaniu wynikającemu z art. 46 ust. 1 Konwencji wykonania wyroku wydanego w dniu 10 grudnia 2019 r., w którym wezwano Rząd do zaprzestania aresztowania skarżącego i zapewnienia jego natychmiastowego uwolnienia – wyrok ETPC (Wielka Izba) z 11.7.2022 r. w postępowaniu na podstawie art. 46 ust. 4 Konwencji w sprawie Kavala przeciwko Turcji (skarga nr 28749/18), 16 głosami do 1:

naruszenie Artykułu 46 ust. 1 (moc wiążąca i wykonywanie orzeczeń) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła pytania skierowanego do Trybunału przez Komitet Ministrów Rady Europy, czy Republika Turcji uchybiła zobowiązaniu wynikającemu z art. 46 ust. 1 Konwencji do przestrzegania wyroku ETPC wydanego przez Izbę w sprawie Kavala przeciwko Turcji w dniu 10 grudnia 2019 r. Trybunał zauważył, że w następstwie wyroku sądy krajowe nakazały zwolnienie pana Kavali za kaucją w dniu 18 lutego 2020 r. Jednakże, pan Kavala po zwolnieniu został zatrzymany w dniu 18 lutego 2020 r. tego samego dnia na polecenie prokuratora w związku z usiłowaniem zamachu stanu (art. 309 kk), a następnie tymczasowo aresztowany następnego dnia. Został również tymczasowo aresztowany w związku z zarzutem szpiegostwa (art. 328 kk) w dniu 9 marca 2020 r.

W odniesieniu do tego nowego zarzutu o szpiegostwo wojskowe lub polityczne, z postanowienia z dnia 9 marca 2020 r. o tymczasowym aresztowaniu oraz z aktu oskarżenia z dnia 28 września 2020 r. wynikało, że podejrzenia szpiegowskie opierały się na podobnych faktach, a nawet identycznych z tymi, które Trybunał zbadał już w wyroku w sprawie Kavala. Trybunał zauważył ponadto, że podejrzenie o szpiegostwo opierało się również na działalności prowadzonej przez pana Kavalę w kontekście organizacji pozarządowych. Trybunał stwierdził zatem, że ani decyzje w sprawie zatrzymania pana Kawali, ani akt oskarżenia nie zawierały żadnych istotnie nowych faktów mogących uzasadnić to nowe podejrzenie. Podobnie jak podczas wstępnego aresztowania pana Kawali, organy śledcze ponownie odniosły się do licznych czynów, które zostały dokonane całkowicie zgodnie z prawem, aby uzasadnić jego dalsze tymczasowe aresztowanie, pomimo konstytucyjnych gwarancji przeciwko samowolnemu aresztowaniu. Trybunał zauważył, że Turcja podjęła pewne kroki w celu wykonania wyroku Izby z dnia 10 grudnia 2019 r., a także przedstawiła kilka Planów Działania. Zauważył jednak, że w dniu, w którym Komitet Ministrów skierował do niego sprawę, i pomimo trzech orzeczeń nakazujących jego zwolnienie za kaucją i jednego wyroku uniewinniającego, pan Kavala nadal był przetrzymywany w areszcie tymczasowym przez ponad cztery lata, trzy miesiące i czternaście dni. Trybunał uznał, że środki wskazane przez Turcję nie pozwalają na stwierdzenie, że Państwo-Strona działało w „dobrej wierze”, w sposób zgodny z „wnioskami i duchem” wyroku w sprawie Kavala lub w sposób, który uczynił praktyczną i skuteczną ochronę praw konwencyjnych, które Trybunał uznał za naruszone w tym wyroku.

SCI Le Chateau du Francport przeciwko Francji

Prawo skarżącej spółki do poszanowania mienia naruszonego przez odmowę odszkodowania (z powodu braku ustalenia odpowiedzialności państwa) za szkodę na zamku zajętym ​​w postępowaniu karnym – wyrok ETPC z 7.7.2022 r. w sprawie SCI Le Chateau du Francport przeciwko Francji (skarga nr 3269/18); jednogłośnie:

naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła zamku należącego do skarżącej spółki (SCI Le Château du Francport), który został zajęty w ramach dochodzenia w sprawie podejrzeń o popełnienie przestępstwa, zanim został zwrócony skarżącemu cztery lata później w złym stanie, oraz roszczenia skarżącego o odszkodowanie, które zostało odrzucone z powodu braku udowodnienia, że ​​poniesiona szkoda była konsekwencją rażącego niedbalstwa ze strony Państwa.

Trybunał ustalił, że brak pełnego spisu inwentarza w momencie umieszczania pieczęci na zamku oraz całkowity brak działania w związku z różnymi powiadomieniami dostarczonymi przez skarżącą spółkę, która została pozbawiona dostępu do zamku przez cały okres czas, w którym został on zajęty, uniemożliwił skarżącemu ustalenie związku przyczynowego między niewłaściwym funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości – co sądy krajowe uznały za udowodnione – a poniesioną szkodą. Ciężar dowodu dotyczący uszkodzenia zajętego mienia spoczywał zatem słusznie na organach publicznych zajmujących się wymiarem sprawiedliwości – których obowiązkiem było zachowanie zamku w odpowiednim stanie przez cały czas jego zajęcia i zapieczętowania – a nie na skarżącej spółce, która musiała w ten sposób przedstawić dowody, które nie były dla niej dostępne – co stanowiło nadmierne obciążenie niezgodne z art. 1 do Protokołu Nr 1. Sądy krajowe, które rozpatrzyły powództwo skarżącej spółki, nie wzięły pod uwagę odpowiedzialności władz publicznych zajmujących się wymiarem sprawiedliwości ani nie przyznały jej odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku nieodpowiedniego zabezpieczenia zajętego mienia.

M.S. przeciwko Włochom

Władze włoskie nie działały z wymaganą szybkością i starannością w radzeniu sobie z aktami przemocy domowej i nie wypełniły swoich zobowiązań wynikających z Konwencji – wyrok ETPC z 7.7.2022 r. w sprawie M.S. przeciwko Włochom (skarga nr 32715/19); jednogłośnie:

naruszenie materialnego aspektu Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w odniesieniu do okresu od 19 stycznia 2007 r. do 21 października 2008 r.

brak naruszenia w aspekcie materialnym art. 3 Konwencji w odniesieniu do okresu od 21 października 2008 r. do 5 stycznia 2018 r.;

naruszenie proceduralnego aspektu art. 3 Konwencji.

Sprawa dotyczyła przemocy domowej, której skarżąca była ofiarą ze strony swojego męża. Skarżąca zarzuciła w szczególności, że pozwane państwo nie zapewniło jej ochrony i pomocy. Zarzuciła również, że władze nie działały z wymaganą starannością i szybkością, ponieważ ściganie kilku przestępstw uległo przedawnieniu.

Trybunał nie mógł zaakceptować, że cel skutecznej ochrony przed aktami złego traktowania, w tym przemocy domowej, został osiągnięty, gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu przedawnienia oskarżenia, gdy nastąpiło to w wyniku uchybień ze strony władz. Przestępstwa związane z przemocą domową należy zaliczyć do najpoważniejszych przestępstw. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, niezgodne z proceduralnymi obowiązkami wynikającymi z Artykułu 3 było umorzenie śledztw w sprawie tych przestępstw poprzez ustawowe przedawnienie wynikające z bezczynności władz. W niniejszej sprawie Trybunał uznał, że sytuacja, w której władze krajowe po pierwsze – na podstawie mechanizmów regulujących terminy przedawnienia w krajowych ramach prawnych – podtrzymywały system, w którym przedawnienie ustawowe było ściśle powiązane z postępowaniem sądowym nawet po tym jak postępowanie zostało wszczęte, a po drugie, wszczęło postępowanie w sprawie z pewnym stopniem bierności sądowej niezgodnym z tymi ramami, nie może być uznane za spełniające wymogi art. 3 Konwencji.

Safi i inni przeciwko Grecji

Naruszenia Konwencji w sprawie dotyczącej zatonięcia łodzi migrantów – wyrok ETPC z 7.7.2022 r. w sprawie Safi i inni przeciwko Grecji (skarga nr 5418/15)

Sprawa dotyczyła zatonięcia w dniu 20 stycznia 2014 r. kutra rybackiego przewożącego 27 cudzoziemców na Morzu Egejskim , poza wyspą Farmakonisi, w wyniku czego zginęło 11 osób, w tym krewni skarżących.

jednogłośnie: naruszenie art. 2 (prawo do życia) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w aspekcie proceduralnym.

Trybunał stwierdził, że w postępowaniu wystąpiły uchybienia i stwierdził, że władze krajowe nie przeprowadziły dokładnego i skutecznego śledztwa, które mogłoby rzucić światło na okoliczności zatonięcia łodzi.

naruszenie Artykułu 2 (prawo do życia) z powodu niewypełnienia pozytywnego obowiązku wynikającego z tego Artykułu.

Trybunał stwierdził, że władze greckie nie zrobiły wszystkiego, czego można było od nich zasadnie oczekiwać, aby zapewnić skarżącym i ich krewnym poziom ochrony wymagany przez Artykuł 2 Konwencji.

naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) w odniesieniu do 12 skarżących, którzy byli na pokładzie łodzi i którzy po jej zatonięciu zostali poddani poniżającemu traktowaniu z powodu oględzin ciała przybywających do Farmakonisi.

Dimici przeciwko Turcji

Odmowa przyznania kobiecie dochodów z fundacji charytatywnej na podstawie dokumentu prawnego z czasów osmańskich stanowiła dyskryminację – wyrok ETPC z 5.7.2022 r. w sprawie Dimici przeciwko Turcji (skarga nr 70133/16)

Sprawa dotyczyła warunków regulujących przydział nadwyżki dochodów fundacji Örfioğlu (utworzonej w Diyarbakır w 1536 r., w okresie osmańskim), która wprowadziła zróżnicowanie w traktowaniu ze względu na płeć osób uprawnionych. Zgodnie z dokumentem założycielskim Fundacji z XVI wieku jedynie potomkowie płci męskiej mogli otrzymywać kwoty z nadwyżki dochodów Fundacji, w wyniku czego pozbawiono Necmiye Dimici – zmarłą żonę jednego ze skarżących i matkę trzech pozostałych skarżących prawa do tego dochodu.

jednogłośnie: naruszenie art. 14 (zakaz dyskryminacji) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. Art. 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności).

Trybunał zauważył, że Necmiye Dimici została pozbawiona prawa do nadwyżki dochodu Fundacji Örfioğlu pomimo faktu, że byłaby do niego uprawniona, gdyby była mężczyzną. Zmarły był zatem traktowany odmiennie ze względu na płeć. Trybunał ponadto zauważył, że sądy krajowe jedynie ustaliły, a następnie zastosowały się do życzeń założyciela wyrażonych w dokumencie założycielskim Fundacji, nie dążąc do ich zbadania w świetle zasad porządku publicznego. Wygląda na to, że nie podjęli próby oceny, czy życzenia założyciela były zgodne z Konwencją, Konstytucją lub ustawodawstwem, chociaż odpowiednie przepisy wyraźnie podniosły kwestię związaną z zasadą niedyskryminacji i zasadą równości mężczyzn i kobiet.