P.H. przeciwko Słowacji

Wypadnięcie młodej kobiety z okna komisariatu: naruszenie prawa do życia – wyrok ETPC z 8.9.2022 r. w sprawie P.H. przeciwko Słowacji (skarga nr 37574/19); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 2 (prawo do życia) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z dochodzeniem w sprawie incydentu, w którym życie skarżącej było zagrożone, oraz naruszenie Artykułu 2 w związku z jej obrażeniami podczas pobytu w areszcie policyjnym.

Sprawa dotyczyła incydentu, w którym skarżąca wypadła z okna na drugim piętrze obok toalety na komisariacie policji podczas pobytu w areszcie pod zarzutem kradzieży, oraz wynikającego z tego śledztwa. 

Trybunał uznał, że śledztwo było nieodpowiednie z punktu widzenia braku całościowego rozpatrzenia sytuacji, przeprowadzonych dowodów i nieprzeprowadzonych kroków proceduralnych oraz nałożonej znikomej kary dyscyplinarnej, a decyzja ta nie została nawet wysłana do P.H. zaś Trybunał Konstytucyjny błędnie zinterpretował jej późniejszą skargę. Wobec braku jakichkolwiek wspomnień przez skarżącą o okolicznościach jej upadku, Trybunał stwierdził, że władze krajowe nie zadbały o nią w trudnej sytuacji aresztu policyjnego. W szczególności policja mogła zapewnić, że okna zostały zamknięte lub że P.H. do toalety towarzyszyła kobieta, co mogło zapobiec jej upadkowi.

J.I. przeciwko Chorwacji

Chorwackie władze nie zbadały zarzutów ofiary gwałtu, że gwałciciel groził jej śmiercią podczas jego zwolnienia z więzienia – wyrok ETPC z 8.9.2022 r. w sprawie J.I. przeciwko Chorwacji (skarga nr 35898/16)

Sprawa dotyczyła skargi ofiary gwałtu, że władze nie potraktowały poważnie jej zarzutu, że jej gwałciciel – jej ojciec – groził jej śmiercią podczas urlopu z więzienia.

większością głosów sześciu do jednego: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z powodu braku skutecznego dochodzenia w sprawie jej skargi.

Trybunał stwierdził w szczególności, że chociaż skarżąca trzykrotnie informowała policję o poważnym zagrożeniu jej życia przez jej gwałciciela, policja nigdy nawet nie wszczęła dochodzenia karnego, nie mówiąc już o wszczęciu śledztwa. Władze doskonale zdawały sobie sprawę, że skarżąca była szczególnie bezbronna jako kobieta romska i ofiara poważnych przestępstw seksualnych i dlatego powinny  były zareagować szybko i skutecznie, aby chronić ją przed groźbami gwałciciela, a także przed zastraszaniem, odwetem i ponowną wiktymizacją

Drelon przeciwko Francji

Gromadzenie i przechowywanie przez francuską służbę krwiodawstwa (EFS) danych osobowych odzwierciedlających domniemaną orientację seksualną skarżącego bez udowodnionej podstawy faktycznej: naruszenie art. 8 Konwencji – wyrok ETPC z 8.9.2022 r. w sprawie Drelon przeciwko Francji (skarga nr 3153/16); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Skarga dotyczyła gromadzenia i przechowywania przez francuską służbę krwiodawstwa (EFS) danych osobowych odzwierciedlających domniemaną orientację seksualną skarżącego – wraz z odrzuceniem jego skargi karnej o dyskryminację.

Trybunał stwierdził, że gromadzenie i przechowywanie wrażliwych danych osobowych stanowiło ingerencję w prawo skarżącego do poszanowania jego życia prywatnego. Ta ingerencja miała możliwą do przewidzenia podstawę prawną, ponieważ uznaniowe uprawnienie władz do utworzenia bazy danych zdrowia w tym celu zostało wystarczająco uregulowane przez obowiązującą wówczas ustawę z dnia 6 stycznia 1978 r. Podczas gdy gromadzenie i przechowywanie danych osobowych dotyczących kandydatów na dawców krwi przyczyniło się do zagwarantowania bezpieczeństwa krwi, niemniej istotne było, aby dane szczególnie chronione były dokładne, aktualne, adekwatne i nie wykraczały poza wyznaczone cele; a okres przechowywania danych musiał być ograniczony do tego, co było konieczne. Trybunał zauważył, po pierwsze, że chociaż skarżący odmówił odpowiedzi na pytania dotyczące jego życia seksualnego podczas badania lekarskiego przed oddaniem krwi, dane zawierały przeciwwskazanie do oddawania krwi, które było specyficzne dla mężczyzn, którzy mieli stosunek z innymi mężczyznami. Stwierdził, że przedmiotowe dane opierały się na zwykłych spekulacjach bez żadnych udowodnionych podstaw faktycznych. Po drugie, po zauważeniu, że Rząd nie wykazał, że okres przechowywania danych (do 2278 w tym czasie) był uregulowany w taki sposób, że nie mógł przekroczyć okresu niezbędnego dla zamierzonego celu, Trybunał stwierdził, że nadmierny okres przechowywania umożliwił wielokrotne wykorzystanie danych przeciwko skarżącemu, tym samym powodując jego automatyczne wykluczenie z bycia dawcą krwi. Doszło zatem do naruszenia Artykułu 8 Konwencji w związku z gromadzeniem i przechowywaniem odnośnych danych osobowych.

Jansons przeciwko Łotwie

Arbitralna eksmisja w toku sporu prawnego dotyczącego mieszkania – wyrok ETPC z 8.9.2022 r. w sprawie Jansons przeciwko Łotwie (skarga nr 1434/14); stosunkiem głosów sześć do jednego:

naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania mieszkania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) Europejskiej Konwencji w związku z Artykułem 8.

Sprawa dotyczyła skargi skarżącego, że został zmuszony do opuszczenia lokalu w budynku mieszkalnym w Rydze, gdy jego prawo do zamieszkania tam zostało zakwestionowane. W szczególności budynek mieszkalny został sprzedany w 2011 r., a nowy właściciel umieścił uzbrojonych strażników przy wejściu do mieszkania skarżącego, blokując mu dostęp. Następnie komornik włamał się do lokalu, wymienił zamki i usunął rzeczy skarżącego. 

Trybunał stwierdził w szczególności, że system prawny na Łotwie nie chronił skutecznie skarżącego przed arbitralną ingerencją w jego prawa z powodu nieegzekwowania gwarancji określonych w prawie. Jego eksmisja została przeprowadzona bez oceny przez sądy argumentów dotyczących sporu o najem i pomimo wielokrotnych próśb skierowanych do policji, policjanci odmówili interwencji. Rzeczywiście, zgodnie z raportem Rzecznika Praw Obywatelskich, taka bierność policji była wówczas powszechną praktyką. Od tego czasu wprowadzono wytyczne dla policji, aby zapewnić lokatorom dostęp do swoich domów w obliczu bezprawnych działań właścicieli nieruchomości.

Piperea przeciwko Rumunii

Skarga na rumuńskie środki COVID-19 - niewystarczająco uzasadnione, niedopuszczalne – decyzja ETPC z 1.9.2022 r. w sprawie Piperea przeciwko Rumunii (skarga nr 24183/21); jednogłośnie ETPC uznał skargę za niedopuszczalną. Decyzja jest ostateczna.

Sprawa dotyczyła skargi pana Piperei na środki wprowadzone przez rząd Rumunii w ramach stanu alarmowego ogłoszonego 18 maja 2020 r. po ogłoszeniu stanu wyjątkowego 16 marca 2020 r. podczas pandemii COVID-19. 

Trybunał zauważył, że środki, na które skarżył się skarżący, zostały wprowadzone w ramach stanu alarmowego ogłoszonego w Rumunii w dniu 18 maja 2020 r., po ogłoszeniu stanu wyjątkowego w dniu 16 marca 2020 r., ze względów zdrowia publicznego. Sytuację należało scharakteryzować jako „nieprzewidywalne wyjątkowe okoliczności”. Środki zakwestionowane przez skarżącego w sposób ogólny i niesprecyzowany zostały nałożone na całą populację w odpowiedzi na to, co właściwe władze krajowe uznały za poważną sytuację zdrowia publicznego. Trybunał zauważył, że skarżący w sposób abstrakcyjny zarzucił, że środki podjęte przez państwo rumuńskie w celu zwalczania rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 były niewystarczające i niewłaściwe. Nie przedstawił informacji na temat swojej indywidualnej sytuacji ani nie wyjaśnił szczegółowo, w jaki sposób rzekome uchybienia władz krajowych mogą wpłynąć na niego bezpośrednio. W konsekwencji Trybunał uznał, że zarzuty skarżącego albo nie spełniały kryteriów dopuszczalności określonych w art. 34 i 35 Konwencji, albo nie ujawniały żadnych znamion naruszenia praw i wolności zawartych w Konwencji i jej protokołach.

Thörn przeciwko Szwecji

Szwecja prawidłowo egzekwowała kontrole narkotyków w sprawie medycznej marihuany – wyrok ETPC z 1.9.2022 r. w sprawie Thörn przeciwko Szwecji (skarga nr 24547/18); jednogłośnie:

brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła wyroku skazującego i grzywny nałożonej na pana Thörna za przestępstwo związane z konopiami indyjskimi. Skarżący twierdził, że zażywa lek w celu złagodzenia bólu, ale nie ma recepty na ten cel. Był przykuty do wózka inwalidzkiego od 1994 roku po złamaniu karku w wypadku drogowym, z wieloma problemami związanymi z bólem w latach późniejszych. W tym czasie marihuana medyczna była dostępna w Szwecji, zwykle do leczenia stwardnienia rozsianego. 

Trybunał, zauważając, że nie dostarczono żadnych informacji dotyczących wpływu wyroku skazującego na Pana Thörna oraz chęci władz do zezwolenia na leki na bazie konopi na receptę w oczekiwaniu na jego proces, stwierdził w szczególności, że władze prawidłowo zrównoważyły ​​potrzeby pana Thörna w celu złagodzenia bólu i szerszej potrzeby kontrolowania narkotyków. Władze działały w ramach swojego szerokiego uznania. 

Tusă przeciwko Rumunii

Nieskuteczne postępowanie krajowe nie wyjaśniło okoliczności błędnej diagnozy raka i jej konsekwencji dla skarżącej – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie Tusă przeciwko Rumunii (skarga nr 21854/18)

Sprawa dotyczyła skarżącej, która przeszła operację usunięcia piersi na podstawie błędnej diagnozy raka. Skarżyła się na konsekwencje operacji i wynik postępowania, które wszczęła przed sądami krajowymi.

Jednogłośnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Trybunał stwierdził w szczególności, że w sprawie skarżącej mechanizm prawny istniejący na mocy prawa rumuńskiego nie zapewniał skuteczności wymaganej przez orzecznictwo Trybunału.

R przeciwko Francji oraz W przeciwko Francji

Niewłaściwa ocena ryzyka związanego z wydaleniem obywateli rosyjskich pochodzenia czeczeńskiego do Rosji: naruszenia art. 3 Konwencji dwa wyroki ETPC z 30.8.2022 r. w sprawach R przeciwko Francji (skarga nr 49857/20) oraz W przeciwko Francji (skarga nr 1348/21).

W wyroku w sprawie R przeciwko Francji (skarga nr 49857/20) Trybunał orzekł jednogłośnie, że doszło do naruszenia Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

W wyroku w sprawie W przeciwko Francji (skarga nr 1348/21) Trybunał orzekł, większością, że dojdzie do naruszenia Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji, jeżeli zostanie wykonana decyzja o deportacji skarżącego do Federacji Rosyjskiej.

Sprawa R przeciwko Francji (nr 49857/20) dotyczyła deportacji do Rosji obywatela rosyjskiego pochodzenia czeczeńskiego po cofnięciu mu statusu uchodźcy. Zauważywszy, że skarżący pozostał uchodźcą, mimo że jego status został cofnięty na podstawie art. L. 711-6 Kodeksu imigracyjnego i azylowego (CESEDA), Trybunał odwołał się do swojego orzecznictwa, zgodnie z którym fakt bycia uchodźcą był czynnikiem, na który władze powinny zwrócić szczególną uwagę przy ustalaniu realności domniemanego ryzyka w przypadku wydalenia jednostki. Trybunał zauważył, że Sąd Administracyjny na dzień przed rzeczywistą deportacją skarżącego odrzucił pilny wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez skarżącego, nie podając konkretnego uzasadnienia tej decyzji. W dwóch wyrokach z lutego 2021 r., wydanych po wydaleniu, Sąd Administracyjny oddalił powództwo skarżącego o uchylenie nakazu wydalenia oraz wskazówek określających Federację Rosyjską jako kraj docelowy. Trybunał był zdania, że ​​rozwiązanie to opierało się na dogłębnej ocenie sytuacji skarżącego, ale uznał, że tak jak miało to miejsce po wydaleniu skarżącego, ocena Sądu Administracyjnego z lutego 2021 r. nie mogła naprawić niedoskonałości wcześniejszej analizy ryzyka.

Sprawa W przeciwko Francji (nr 1348/21) dotyczyła nakazu deportacji skarżącego, obywatela rosyjskiego pochodzenia czeczeńskiego, któremu cofnięto status uchodźcy na podstawie Artykułu L.711-4 Kodeksu Imigracyjnego i Azylowego, do Rosji . Skarżący argumentował przed Trybunałem, że jego deportacja naraziłaby go na ryzyko, ponieważ prefektura przekazała konsulatowi Federacji Rosyjskiej szczegółowe informacje na temat jego sytuacji osobistej wraz z wnioskiem o readmisję. W związku z poważnymi i ustalonymi faktami, które pozwoliły mu stwierdzić istnienie rzeczywistego ryzyka leczenia z naruszeniem art. 3 Konwencji, Trybunał uznał, że decyzja o deportacji skarżącego do Federacji Rosyjskiej wiązałaby się z naruszeniem art. 3 Konwencji, gdyby miał być wykonany.

Pârvu przeciwko Rumunii

Rumunia musi zapewnić skuteczne zbadanie zarzutów nadmiernego użycia siły podczas operacji policyjnych – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie Pârvu przeciwko Rumunii (skarga nr 13326/18); jednogłośnie: dwa naruszenia Artykułu 2 (prawo do życia/skuteczne śledztwo) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła zarzutu skarżącej o chaotyczną operację policyjną, w której jej mąż został postrzelony w głowę po tym, jak funkcjonariusze pomylili go z uciekinierem międzynarodowym. Jej mąż zmarł wkrótce potem w szpitalu.

Trybunał miał poważne wątpliwości, czy sposób, w jaki policja zareagowała podczas incydentu, był „absolutnie konieczny”. Sądu nie przekonywały też wysuwane argumenty, najpierw samoobrona, potem połączenie samoobrony i przypadkowego oddania strzału. Był szczególnie zaniepokojony planowaniem i kontrolą operacji, w przypadku której możliwe było popełnienie istotnego błędu w identyfikacji podejrzanego, a zaangażowanych funkcjonariuszy nie można było jednoznacznie zidentyfikować jako pochodzących od policji. Dochodzenie, trwające ponad 11 lat, było ponadto nieskuteczne, a sądy krajowe same zidentyfikowały różne braki w czterech orzeczeniach sądowych. Wreszcie Trybunał wskazał, że podobne sprawy przeciwko Rumunii zostały już przekazane Komitetowi Ministrów Rady Europy w celu wykonania i uznał, że na mocy art. 2 Konwencji użycie siły przez policję nie zostało skutecznie zbadane.

C. przeciwko Rumunii

Poważne uchybienia w dochodzeniu w sprawie molestowania seksualnego w miejscu pracy – wyrok ETPC z 30.8.2022 r. w sprawie C. przeciwko Rumunii (skarga nr 47358/20); jednogłośnie: naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła zarzutów molestowania seksualnego w miejscu pracy w następstwie skargi karnej złożonej przez skarżącą, sprzątaczkę na dworcu kolejowym, przeciwko zarządcy stacji kolejowej, oskarżając go o wielokrotne próby narzucania się jej, oraz braku zajęcia się tą sprawą.

Nie wyrażając opinii co do tego, czy kierownik stacji był winny molestowania seksualnego, Trybunał stwierdził w szczególności, że śledztwo było znacząco wadliwe, co stanowiło naruszenie zobowiązań państwa wynikających z art. 8 Konwencji.