De Giorgi przeciwko Włochom

Bezczynność władz włoskich w sprawie zarzutów dotyczących poważnej przemocy domowej naruszyła Konwencję – wyrok ETPC z 16.6.2022 r. w sprawie De Giorgi przeciwko Włochom (skarga nr 23735/19)

W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła, że ​​pomimo złożenia kilku skarg karnych, władze włoskie nie zapewniły jej ochrony i pomocy po tym, jak doświadczyła przemocy domowej ze strony męża, z którym była w separacji od 2013 roku.

jednogłośnie: naruszenie art. 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Trybunał stwierdził, że władze włoskie nie przeprowadziły oceny ryzyka złego traktowania skoncentrowanej konkretnie na kontekście przemocy domowej, a w szczególności sytuacji skarżącej i jej dzieci, która to ocena uzasadniałaby zastosowanie konkretnych środków zapobiegawczych w celu ochrony od takiego ryzyka. W związku z tym władze naruszyły obowiązek ochrony skarżącej i jej dzieci przed aktami przemocy domowej ze strony męża.

Trybunał ustalił, że władze włoskie nie podjęły żadnych działań w odpowiedzi na poważne ryzyko złego traktowania skarżącej i jej dzieci, a poprzez ich zaniechanie stworzyły sytuację bezkarności, której mąż nie został jeszcze osądzony za obrażenia odniesione przez skarżącą w napaści z dnia 20 listopada 2015 r. oraz śledztwo w sprawie innych skarg skarżącej, które toczy się od 2016 r. Trybunał stwierdził również, że Państwo naruszyło swój obowiązek zbadania znęcania się nad skarżącą i jej dziećmi , oraz że sposób, w jaki władze krajowe prowadziły postępowanie karne w tej sprawie, również kwalifikował się jako bezczynność sądu i nie mógł być uznany za spełniający wymogi Artykułu 3 Konwencji.

Ponta przeciwko Rumunii

Wolność wypowiedzi byłego polityka Ponty naruszona przez przyznanie odszkodowania za post na jego stronie na Facebooku – wyrok ETPC z 14.6.2022 r. w sprawie Ponta przeciwko Rumunii (skarga nr 44652/18); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 10 (wolność słowa) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła przyznania odszkodowania Panu Ponta, byłemu politykowi i premierowi, za zamieszczanie komentarzy skierowanych do innej osoby na jego stronie na Facebooku, które sądy krajowe uznały za zniesławiające. Trybunał zauważył, że sądy krajowe nie zastosowały kryteriów określonych w swoim orzecznictwie w celu zrównoważenia prawa powoda (byłego wiceministra) do poszanowania jego dobrego imienia z prawem skarżącego (byłego premiera) do wolność wypowiedzi. Stwierdził, że sądy krajowe nie ustaliły w sposób przekonujący, że istniała pilna społeczna potrzeba postawienia ochrony dóbr osobistych powoda, osoby publicznej, ponad prawo skarżącego do wolności wypowiedzi i ponad ogólny interes w promowaniu tej wolności w sprawach interesu publicznego. W związku z tym Trybunał stwierdził, że ingerencja w korzystanie przez Pana Pontę z jego prawa do wolności wypowiedzi nie była „konieczna w demokratycznym społeczeństwie”.

Algirdas Butkevičius przeciwko Litwie

Brak naruszenia praw byłego premiera Litwy w zakresie ujawnienia potajemnie nagranej rozmowy telefonicznej – wyrok ETPC z 14.6.2022 r. w sprawie Algirdas Butkevičius przeciwko Litwie (skarga nr 70489/17); jednogłośnie:

brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła rozmowy telefonicznej między Panem Butkevičiusem a burmistrzem, która została potajemnie nagrana podczas postępowania przygotowawczego w sprawie ewentualnej korupcji w związku z planowaniem terytorialnym i została upubliczniona podczas przesłuchania Komisji Antykorupcyjnej Sejmu (parlamentu litewskiego). Pan Butkevičius był wówczas premierem Litwy. 

Trybunał stwierdził, że nawet jeśli reputacja pana Butkevičiusa została naruszona przez ujawnienie jego rozmowy telefonicznej, nie ma dowodów na to, że zostało to naruszone w takim stopniu, że mogłoby to zostać uznane za nieproporcjonalną ingerencję w jego prawa gwarantowane przez art. 8 Konwencji.

Stoyanova przeciwko Bułgarii

Nieodpowiednia odpowiedź prawna na homofobiczne morderstwo: bułgarskie prawo musi ulec zmianie – wyrok ETPC z 14.6.2022 r. w sprawie Stoyanova przeciwko Bułgarii (skarga nr 56070/18); jednogłośnie:

naruszenie art. 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z art. 2 (prawo do życia) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła homofobicznego zabójstwa 26-letniego syna skarżącego. Napastnicy, uczniowie szkół średnich, napadli na niego, ponieważ myśleli, że wygląda jak homoseksualista. Napastnicy zostali uznani za winnych morderstwa kwalifikowanego, ale otrzymali wyroki poniżej ustawowego minimum po tym, jak sądy uwzględniły czynniki łagodzące, takie jak ich młody wiek i niekaralność.

Trybunał stwierdził w szczególności, że chociaż bułgarskie sądy wyraźnie ustaliły, że przyczyną ataku była nienawiść sprawców do homoseksualistów, nie było żadnych namacalnych konsekwencji prawnych. Stało się tak, ponieważ bułgarski kodeks karny nie przewidywał homofobii jako szczególnego czynnika obciążającego w odniesieniu do zbrodni zabójstwa.

W związku z tym, zgodnie z Artykułem 46 (moc wiążąca i wykonanie) Trybunał uznał, że Bułgaria musi zapewnić, by ataki z użyciem przemocy motywowane wrogością wobec faktycznej lub domniemanej orientacji seksualnej ofiary były traktowane jako nasilone w kategoriach prawa karnego.

Ecodefence i inni przeciwko Rosji

Ustawa o rosyjskich agentach zagranicznych z 2012 r. nie jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie – wyrok ETPC z 14.6.2022 r. w sprawie Ecodefence i inni przeciwko Rosji (nr 9988/13 i 60 innych); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 11 (wolność zgromadzeń i zrzeszania się) interpretowanego w świetle Artykułu 10 (wolność słowa) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła środków nałożonych na mocy Ustawy o agentach zagranicznych z 2012 r. na 73 skarżące organizacje pozarządowe zaangażowane w sprawy społeczeństwa obywatelskiego, prawa człowieka, ochronę środowiska i dziedzictwa kulturowego, edukację, zabezpieczenie społeczne i migrację w Rosji. Środki obejmowały ich rejestrację jako „zagraniczni agenci”, co wiązało się z nadzwyczajnymi wymogami dotyczącymi audytu, sprawozdawczości i etykietowania oraz wysokimi grzywnami. Wiele organizacji zostało albo zmuszonych do rozwiązania, albo zostało w rezultacie zlikwidowanych.

Trybunał stwierdził w szczególności, że zgodnie z Ustawą:

- klasyfikacja organizacji jako prowadzących „działalność polityczną” i otrzymujących „finansowanie zagraniczne” była oparta na zbyt szerokiej i nieprzewidywalnej interpretacji tych terminów;

- utworzenie nowej kategorii organizacji „zagranicznych agentów”, uciążliwe wymogi w zakresie audytu i sprawozdawczości, nadmierne i kapryśnie nałożone grzywny oznaczały, że środki podjęte przeciwko skarżącym organizacjom na podstawie ustawy o zagranicznych agentach nie były „konieczne w społeczeństwo demokratyczne”.

Xavier Lucas przeciwko Francji

Artykuł 6 ust. 1 (prawo dostępu do sądu) naruszony przez nadmiernie formalistyczne postanowienie Sądu Kasacyjnego, że apelacja niewniesiona drogą elektroniczną została przedawniona pomimo praktycznych przeszkód, na jakie napotkał skarżący – wyrok ETPC z 9.6.2022 r. w sprawie Xavier Lucas przeciwko Francji (skarga nr 15567 /20); jednogłośnie:

naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (dostęp do sądu) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła wymogu wszczęcia postępowania przed Sądem Apelacyjnym drogą elektroniczną z wykorzystaniem platformy e-barreau. Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek skarżącego w formie papierowej o uchylenie orzeczenia arbitrażowego może być rozpatrywany na tej podstawie, że formularz internetowy nie pozwalał użytkownikom na wpisanie tego rodzaju wniosku lub charakteru, w jakim zostały wymienione strony. Sąd Kasacyjny zajął jednak odmienne stanowisko, uznając, że wniosek powinien był zostać złożony drogą elektroniczną. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, że w rzeczywistości nie było możliwe złożenie wniosku za pośrednictwem platformy e-barreau, Trybunał uznał, że w celu złożenia go drogą elektroniczną na platformie e-barreau adwokat skarżącego musiałby wypełnić formularz za pomocą niedokładnego warunki prawne. Trybunał zauważył ponadto, że Rząd nie wykazał, aby konkretne informacje dotyczące sposobu złożenia takiego wniosku zostały udostępnione użytkownikom. Trybunał uznał, że nadając pierwszeństwo zasadzie, że postępowanie przed Sądem Apelacyjnym powinno być prowadzone w formie elektronicznej, pomijając praktyczne przeszkody, na jakie napotykał przy tym skarżący, Sąd Kasacyjny przyjął podejście formalistyczne, które nie było potrzebne do zapewniać pewność prawa lub właściwy wymiar sprawiedliwości, a zatem musiała być uznana za przesadną. Trybunał doszedł do wniosku, że na skarżącego nałożono nieproporcjonalny ciężar, naruszając właściwą równowagę między, z jednej strony, uzasadnioną troską o zapewnienie przestrzegania formalności związanych z wszczęciem postępowania sądowego, a z drugiej strony prawem dostępu do sądu.

Patrício Monteiro Telo de Abreu przeciwko Portugalii

Naruszenie wolności wypowiedzi lokalnego polityka skazanego za publikowanie na swoim blogu satyrycznych karykatur politycznych – wyrok ETPC z 7.6.2022 r. w sprawie Patrício Monteiro Telo de Abreu przeciwko Portugalii (skarga nr 42713/15

jednogłośnie: naruszenie Artykułu 10 (wolność słowa) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa dotyczyła skazania skarżącego i wymierzenia mu kary grzywny i odszkodowania za kwalifikowane zniesławienie radnej gminy (pani E.G.) w związku z opublikowaniem na prowadzonym przez niego blogu trzech karykatur narysowanych przez artystę.

Trybunał stwierdził, że sądy krajowe nie wzięły w wystarczającym stopniu pod uwagę kontekstu, w którym skarżący opublikował karykatury na swoim blogu. Nie przeprowadzili gruntownego wyważenia praw wchodzących w grę. Ponadto nie wzięli pod uwagę cech satyry politycznej wyłaniających się z orzecznictwa Trybunału ani nie odnieśli się do orzecznictwa Trybunału dotyczącego wolności wypowiedzi. Trybunał uznał, że powody podane przez sądy krajowe dla uzasadnienia skazania skarżącego nie mogą być uznane za właściwe i wystarczające. Jego zdaniem, nałożenie sankcji karnych za zachowanie takie jak zachowanie skarżącego w niniejszej sprawie mogło wywrzeć efekt mrożący na satyryczne formy wypowiedzi dotyczące kwestii politycznych. Skazanie skarżącego nie było zatem konieczne w demokratycznym społeczeństwie.

Taganrog LRO i inni przeciwko Rosji

Wielokrotne naruszenia w sprawie wniesionej przez Świadków Jehowy w Rosji – wyrok ETPC z 7.6.2022 r. w sprawie Taganrog LRO i inni przeciwko Rosji (skarga nr 32401/10 i 19 innych)

Sprawa dotyczyła różnych działań podejmowanych przez państwo przeciwko organizacjom religijnym Świadków Jehowy w Rosji na przestrzeni dziesięciu lat , w tym wymóg ponownej rejestracji, zmiany w ustawodawstwie antyekstremistycznym prowadzące do zakazu ich literatury religijnej i międzynarodowej strony internetowej oraz cofnięcia zezwolenia na dystrybucję czasopism religijnych, a ostatecznie do ogólnokrajowego zakazu działalności organizacji religijnych Świadków Jehowy w Rosji, ściganie karne setek Świadków Jehowy i konfiskata ich mienia.

większością sześciu głosów do jednego:

Naruszenie:

- art. 9 (wolność myśli, sumienia i wyznania),

- art. 10 (wolność wypowiedzi)

- oraz art. 11 (wolność zgromadzeń i zrzeszania się) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w świetle art. 9 lub 11;

a także naruszenia:

Artykułu 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego)

Artykułu 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności) do Konwencji Europejskiej.

Trybunał stwierdził, że definicja „ekstremizmu” była zbyt szeroka w rosyjskim prawie i była nadużywana do ścigania wierzących lub duchownych wyłącznie na podstawie treści ich przekonań. Ponadto, zgodnie z Artykułem 46 (moc wiążąca i wykonanie), Trybunał orzekł stosunkiem czterech głosów do trzech, że Rosja powinna podjąć wszelkie niezbędne środki w celu umorzenia toczącego się postępowania karnego przeciwko Świadkom Jehowy i zwolnienia osadzonych.

I.G.D. przeciwko Bułgarii

Umieszczenie nieletnich musi być okresowo weryfikowane przez sąd, mając na uwadze dobro dziecka – wyrok ETPC z 7.6.2022 r. w sprawie I.G.D. przeciwko Bułgarii (skarga nr 70139/14)

Sprawa dotyczyła nieletniego, który został umieszczony w wyspecjalizowanych instytucjach w latach 2011-2015 z powodu popełnienia szeregu przestępstw. W momencie pierwszego umieszczenia skarżący miał 11 lat. W 2015 roku, po maksymalnym czasie dozwolonym przez prawo, został umieszczony w „mieszkaniu chronionym”.

jednogłośnie:

Naruszenie artykułu 5 ust. 4 (prawo do niezwłocznego orzeczenia przez sąd legalności pozbawienia wolności) Konwencji

Trybunał stwierdził, że prawo bułgarskie nie przewiduje automatycznej okresowej kontroli przez sąd przedmiotowego pozbawienia wolności. W związku z tym władze bułgarskie nie zapewniły skarżącemu okresowej kontroli w regularnych odstępach czasu potrzeby dalszego umieszczania go w socjopedagogicznej szkole z internatem.

Naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) rozpatrywanego samodzielnie i w związku z Artykułem 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego)

Trybunał stwierdził, że głównym motywem władz było ukaranie skarżącego za to, co uznały za jego dewiacyjne zachowanie. Stwierdził, że władze bułgarskie nie zastosowały testu najlepiej pojętego interesu dziecka oraz że przedmiotowe postępowanie nie obejmowało gwarancji proporcjonalnych do wagi ingerencji w prawo skarżącego do poszanowania jego życia prywatnego i rodzinnego oraz do wagi wchodzących w grę interesów. Władze krajowe nie wywiązały się również z obowiązku podjęcia kroków w celu ułatwienia ponownego zbliżenia matki i dziecka oraz dostosowania do indywidualnej sytuacji dziecka. Doszło zatem do naruszenia Artykułu 8 rozpatrywanego samodzielnie oraz w związku z Artykułem 13 Konwencji.

H.M. i Inni przeciwko Węgrom

Używanie kajdanek i smyczy na osobie ubiegającej się o azyl stanowiło nieludzkie i poniżające traktowanie – wyrok ETPC z 2.6.2022 r. w sprawie H.M. i Inni przeciwko Węgrom (skarga nr 38967/17)

Sprawa dotyczyła przetrzymywania irackiej rodziny w strefie tranzytowej na granicy Węgier i Serbii po ucieczce z Iraku.

Jednogłośnie: naruszenia Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka ze względu na warunki, w jakich matka i dzieci spotkały się podczas czteromiesięcznego pobytu w strefie tranzytowej.

Trybunał uznał również, że używanie kajdanek i smyczy na ojcu podczas towarzyszenia żonie podczas wizyty w szpitalu nie było uzasadnione. Ponadto Trybunał orzekł jednogłośnie, że doszło do: naruszenia art. 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) i art. brak podstawy prawnej do zatrzymania rodziny i nie mieli możliwości szybkiego zbadania ich sytuacji przez sąd.