D przeciwko Bułgarii

 

Wydalenie tureckiego dziennikarza do Turcji bez rozpatrzenia jego wniosku o azyl i ryzyka złego traktowania stanowi naruszenie Konwencji – wyrok ETPC z 20.7.2021 r. w sprawie D przeciwko Bułgarii (skarga nr 29447/17); jednogłośnie:

Naruszenie art. 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania)

Naruszenie art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła aresztowania na granicy bułgarsko-rumuńskiej tureckiego dziennikarza, który twierdził, że ucieka przed ryzykiem prześladowań politycznych we własnym kraju i jego natychmiastowego wydalenia do Turcji. Wydarzenia miały miejsce trzy miesiące po próbie zamachu stanu w Turcji w 2016 roku. Przed Trybunałem skarżący zarzucił, że władze bułgarskie odmówiły wszczęcia postępowania azylowego i odesłały go do Turcji, narażając w ten sposób na realne ryzyko złego traktowania. Trybunał stwierdził w szczególności, że pomimo tego, że skarżący wyraził obawy, iż może spotkać się z złym traktowaniem w przypadku powrotu do Turcji, władze bułgarskie nie rozpatrzyły jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Loquifer przeciwko Belgii

 

Brak skutecznego środka odwoławczego, za pomocą którego można zaskarżyć decyzję Krajowej Rady Sądownictwa zawieszającą jednego z jej członków – wyrok ETPC z 20.7.2021 r. w sprawie Loquifer przeciwko Belgii (skargi nr 79089/13, 13085/14 i 54534/14); 6 głosami do 1:

Naruszenie art. 6 ust. 1 (prawo dostępu do sądu) Konwencji.

Sprawa dotyczyła byłej sędzi, która została powołana do Krajowej Rady Sądownictwa („KRS”) w 2012 roku. KRS zawiesił ją w obowiązkach w tym organie na okres od maja 2013 roku do marca 2015 roku z powodu grożącego jej postępowania karnego. Po jej uniewinnieniu w 2015 r. KRS uznał, że kryteria jej przywrócenia do pracy zostały spełnione. W postępowaniu przed Trybunałem pani Loquifer twierdziła, że nie miała żadnego środka odwoławczego, za pomocą którego mogłaby zakwestionować decyzje KRS zawieszające jej wykonywanie wszystkich obowiązków.

Trybunał stwierdził w szczególności, że rząd nie wykazał istnienia żadnego środka odwoławczego umożliwiającego pani Loquifer doprowadzenie do rozpatrzenia przez sądy postanowienia zawieszającego ją w wykonywaniu obowiązków w KRS i uzyskania uchylenia lub wstrzymania wykonania tego postanowienia. Skarżąca została w ten sposób pozbawiona prawa dostępu do sądu w celu zakwestionowania środka zawieszającego ją w obowiązkach.

Ali Rıza przeciwko Szwajcarii

 

Szwajcaria nie naruszyła Konwencji w sporze przed Sportowym Sądem Arbitrażowym pomiędzy piłkarzem a tureckim klubem Trabzonspor – wyrok ETPC z 13.7.2021 r. w sprawie Ali Rıza przeciwko Szwajcarii (skarga nr 74989/11); jednogłośnie:

Naruszenie art. 6 ust. 1 (prawo dostępu do sądu) Konwencji.

Sprawa dotyczyła sporu między zawodowym piłkarzem a jego byłym klubem ligi tureckiej Trabzonsporem. Pan Ali Rıza skarżył się, że Turecki Związek Piłki Nożnej nakazał mu zapłacić odszkodowanie za opuszczenie klubu bez wypowiedzenia przed wygaśnięciem jego kontraktu. Zwrócił się do Sportowego Sądu Arbitrażowego (CAS) z siedzibą w Lozannie, który orzekł, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Decyzja ta została podtrzymana przez Federalny Sąd Najwyższy.

Trybunał stwierdził, że CAS przedstawił przekonujące wyjaśnienie, w szczegółowej i uzasadnionej decyzji, dlaczego nie był w stanie zająć się sporem, a w szczególności, dlaczego spór nie miał elementu międzynarodowego. W związku z tym pan Ali Rıza zwrócił się do sądu, który nie był właściwy do rozpatrzenia jego skarg. Wyrok Federalnego Sądu Najwyższego również zawierał uzasadnienie, odnosząc się do wszystkich zarzutów apelacji podniesionych przez pana Ali Rızę. Orzeczenia obu sądów nie były ani arbitralne, ani ewidentnie nierozsądne. Trybunał uznał, w świetle powyższych rozważań, niezwykle wątły związek pomiędzy sporem pana Ali Rızy a Szwajcarią oraz specyfiką postępowania przed CAS i Federalnym Sądem Najwyższym, że ograniczenie prawa dostępu do sądu miało nie była nieproporcjonalna do zamierzonego celu, a mianowicie prawidłowego wymierzania sprawiedliwości i skuteczności orzeczeń sądów krajowych. Sąd uznał za niedopuszczalne zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia rozprawy i zarzucanego nieprzestrzegania zasady równości broni, uznając je za oczywiście bezzasadne.

Todorov i Inni przeciwko Bułgarii

Przepadek rzekomego mienia pochodzącego z przestępstwa na podstawie ustawy o dochodach z przestępstwa – wyrok ETPC z 13.7.2021 r. w sprawie Todorov i Inni przeciwko Bułgarii (skargi nr 50705/11, 11340/12, 26221/12, 71694/12, 44845/15, 17238/16 i 63214/16); jednogłośnie:

Naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 (ochrona własności) Konwencji w odniesieniu do 4 skarg (nr 50705/11, 11340/12, 26221/12, 71694/12);

Brak naruszenia art. 1 Protokołu Nr 1 w odniesieniu do 3 skarg (nr 44845/15, 17238/16, 63214/16).

Sprawa dotyczyła zajęcia mienia należącego do skarżących uważanych za dochody z przestępstwa. Trybunał stwierdził w szczególności, że sądy krajowe w trzech sprawach dokładnie zbadały kwestie i wyważyły prawa skarżących z interesem publicznym. Jednakże w sprawach, w których stwierdził naruszenie, Trybunał orzekł, że sądy krajowe nie ustaliły związku między przepadkiem mienia a działalnością przestępczą lub między wartością mienia a różnicą między stwierdzonymi dochodami a wydatkami. Orzeczenie przepadku było zatem nieproporcjonalne.

Do Trybunału trafiło około 40 podobnych skarg.

Fedotova i Inni przeciwko Rosji

 

Rosja nie uzasadniła braku możliwości formalnego uznania związku par jednopłciowych – wyrok ETPC z 13.7.2021 r. w sprawie Fedotova i Inni przeciwko Rosji (skargi nr 40792/10, 30538/14 i 43439/14); jednogłośnie:

Naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła odmowy zarejestrowania małżeństwa skarżących będących parami tej samej płci. Trybunał uznał, że Rosja miała obowiązek zapewnienia poszanowania życia prywatnego i rodzinnego skarżących poprzez zapewnienie ram prawnych pozwalających im na uznanie i ochronę ich związków na mocy prawa krajowego. Brak możliwości formalnego uznania związku par jednopłciowych stworzył konflikt między rzeczywistością społeczną skarżących a prawem. Trybunał odrzucił argument Rządu, że interesy społeczności jako całości mogą uzasadniać brak możliwości sformalizowania związku przez pary tej samej płci. Stwierdził, że odmawiając dostępu do formalnego uznania ich statusu parom osób tej samej płci, władze rosyjskie wykroczyły poza przysługującą im swobodę (margines uznania). Trybunał stwierdził, że wybór najbardziej odpowiedniej formy rejestracji związków osób tej samej płci pozostaje w gestii pozwanego państwa.

Shahzad przeciwko Węgrom

 

Naruszenia w przyspieszonym wydaleniu obywatela Pakistanu wjeżdżającego na Węgry z Serbii – wyrok ETPC z 8.7.2021 r. w sprawie Shahzad przeciwko Węgrom (skarga nr 12625/17); jednogłośnie:

Naruszenie art. 4 Protokołu nr 4 (zakaz zbiorowego wydalania cudzoziemców) Konwencji;

Naruszenie art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w zw. z art. 4 Protokołu Nr 4 do Konwencji.

Sprawa dotyczyła wjazdu skarżącego z Serbii na Węgry w grupie innych osób i późniejszego wydalenia przez policję w trybie przyspieszonym. Trybunał stwierdził w szczególności, że skarżący podlegał „zbiorowemu” wydaleniu, ponieważ jego indywidualna sytuacja nie została ustalona przez władze, które dodatkowo nie zapewniły rzeczywistych i skutecznych sposobów wjazdu na Węgry, a wydalenie nie było wynikiem jego zachowania. Ponadto stwierdził, że skarżący nie miał do dyspozycji odpowiedniego środka prawnego.

Tkhelidze przeciwko Gruzji

 

Policja systematycznie nie zapobiegała przemocy ze względu na płeć – wyrok ETPC z 8.7.2021 r. w sprawie Tkhelidze przeciwko Gruzji (skarga nr 33056/17); jednogłośnie:

Naruszenie art. 2 (prawo do życia / skuteczne śledztwo) w zw. z art. 14 (zakaz dyskryminacji) Konwencji.

Sprawa dotyczyła braku ochrony przez władze gruzińskie córki skarżącej przed przemocą domową oraz nie przeprowadzenia skutecznego śledztwa w tej sprawie. Trybunał uznał, że policja musiała być świadoma, że córka skarżącego znalazła się w niebezpieczeństwie. Pomimo różnych środków ochronnych, które mogli zastosować, nie udało im się zapobiec przemocy ze względu na płeć wobec niej, która doprowadziła do jej śmierci. Trybunał uznał, że bezczynność policji można uznać za systemową porażkę. Zaistniała pilna potrzeba przeprowadzenia konstruktywnego dochodzenia w sprawie możliwości a tymczasem dyskryminacja i uprzedzenia ze względu na płeć były przyczyną braku działania policji.

Gruba i Inni przeciwko Rosji

 

Różnica w prawie do urlopu rodzicielskiego polegała na dyskryminacji ze względu na płeć – wyrok ETPC z 6.7.2021 r. w sprawie Gruba i Inni przeciwko Rosji (skargi nr 66180/09, 30771/11, 50089/11 i 22165/12); jednogłośnie:

Naruszenie art. 14 (zakaz dyskryminacji) w zw. z art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji w odniesieniu do wszystkich 4 skarg;

Naruszenie art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji w odniesieniu do skargi nr 22165/12 (pan Morozov).

Sprawa dotyczyła różnicy w prawie do urlopu rodzicielskiego między policjantami a policjantkami. Trybunał stwierdził, że różnica w traktowaniu policjantów i policjantek w zakresie prawa do urlopu rodzicielskiego nie była uzasadniona. Władze nie zrównoważyły uzasadnionego celu, jakim była skuteczność operacyjna policji oraz praw skarżących do niedyskryminacji ze względu na płeć. Trybunał stwierdził, że ta różnica w traktowaniu była równoznaczna z dyskryminacją ze względu na płeć.

A.M. i Inni przeciwko Rosji

 

Wyraźne naruszenia związane z odbieraniem praw do kontaktu z rodzicami przechodzącymi zmianę płci – wyrok ETPC z 6.7.2021 r. w sprawie A.M. i Inni przeciwko Rosji (skarga nr 47220/19); jednogłośnie:

Naruszenie art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego I rodzinnego) Konwencji oraz

Naruszenie art. 14 (zakaz dyskryminacji) w zw. z art. 8 Konwencji.

Sprawa dotyczyła decyzji sądu o zniesieniu praw A.M. do kontaktu z jej dziećmi, ponieważ przechodziła w tym czasie zmianę płci. Trybunał stwierdził w szczególności, że nie było dowodów na jakąkolwiek potencjalną szkodę dla dzieci w okresie przejściowym oraz że sądy krajowe nie zbadały szczególnych okoliczności rodziny. Ponadto stwierdził, że decyzja została wyraźnie oparta na tożsamości płciowej skarżącej, a zatem była stronnicza.

Association BURESTOP 55 i Inni przeciwko Francji

 

Stowarzyszenia ochrony środowiska sprzeciwiały się planowanemu składowisku odpadów promieniotwórczych na terenie Bure: nieproporcjonalne ograniczenie prawa dostępu do sądu, ale brak naruszenia prawa dostępu do informacji – wyrok ETPC z 1.7.2021 r. w sprawie Association BURESTOP 55 i Inni przeciwko Francji (skargi nr 56176/18, 56189/18, 56232/18, 56236/18, 56241/18, 56247/18); większością:

Naruszenie art. 6 ust. 1 (prawo dostępu do sądu) Konwencji w stosunku do Stowarzyszenia MIRABEL-LNE;

Brak naruszenia art. 10 (prawo dostępu do informacji) w zakresie stowarzyszeń Burestop 55, ASODEDRA, Fédération Réseau Sortir du Nucléaire, Les Habitants vigilants du Canton de Gondrecourt oraz kolektywu CEDRA 52.

Sprawa dotyczyła stowarzyszeń ochrony środowiska, które sprzeciwiły się planowanemu przemysłowemu magazynowi geologicznemu, znanemu jako Cigéoon the Bure, wzdłuż granic departamentów Moza, Haute-Marne i Vosges, w regionie administracyjnym Grand Est. Centrum zostało zaprojektowane do składowania w głębokich składowiskach geologicznych odpadów promieniotwórczych wysokoaktywnych i długożyciowych. Stowarzyszenia te pozwały Narodową Agencję Gospodarki Odpadami Promieniotwórczymi (ANDRA), domagając się odszkodowania za szkody spowodowane nieudzieleniem obowiązkowej informacji publicznej na podstawie art. L. 542-12 7° Kodeksu ochrony środowiska. Ich działania zostały odrzucone, jedno z powodu braku locus standi stowarzyszenia, a pięć innych co do meritum.

W odniesieniu do prawa dostępu stowarzyszenia MIRABLE-LNE do sądu, Trybunał zauważył przede wszystkim, że Sąd Apelacyjny w Wersalu, który uznał jego skargę za niedopuszczalną, nie wziął pod uwagę faktu, że stowarzyszenie zostało oficjalnie zatwierdzone na podstawie art. L 141-1 Kodeksu Ochrony Środowiska. Zatwierdzenie co do zasady przyznawało mu legitymację procesową. Trybunał zauważył następnie, że Sąd Apelacyjny w Wersalu uznał, że statutowym celem skarżącego stowarzyszenia wyraźnie nie było zapobieganie zagrożeniom dla środowiska i zdrowia stwarzanym przez przemysł jądrowy oraz jego odpowiednie działania i projekty rozwojowe, ani informowanie opinii publicznej o niebezpieczeństwach zakopywania substancji radioaktywnych: jego statut został sformułowany w sposób znacznie bardziej ogólny, jako że stowarzyszenie ma na celu ochronę środowiska. Podkreślając w szczególności, że ochrona przed zagrożeniami jądrowymi stanowiła wyraźnie integralną część ochrony środowiska, Trybunał orzekł, że wniosek, do którego doszedł Sąd Apelacyjny w Wersalu i został podtrzymany przez Sąd Kasacyjny, który nałożył nieproporcjonalne ograniczenie prawa dostępu do sądu był pod tym względem ewidentnie nierozsądny. Stwierdził w związku z tym naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji.