Tydzień 43 - E.S. przeciwko Austrii

Skazanie za nazwanie Mahometa pedofilem nie naruszyło Artykułu 10 - wyrok ETPC z 25.10.2018 r. w sprawie E.S. przeciwko Austrii (skarga nr 38450/12); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skazania skarżącej za dyskredytowanie doktryn religijnych z uwagi na to, że sugerowała, że Mahomet miał tendencje pedofilskie. 

Trybunał uznał w szczególności, że sądy krajowe kompleksowo przeanalizowały szerszy kontekst wypowiedzi skarżącej i starannie wyważyły między jej wolnością wypowiedzi z prawem innych do poszanowania ich uczuć religijnych. Ich orzeczenia służyły uzasadnionemu celowi zachowania pokoju religijnego w Austrii. Stwierdził, że biorąc pod uwagę przedmiotowe oświadczenia jako wykraczające poza dopuszczalne granice obiektywnej debaty oraz klasyfikując je jako obraźliwy atak na proroka Islamu, które mogły wywołać uprzedzenia oraz zagrozić pokojowi religijnemu, sądy krajowe przedstawiły odpowiednie i wystarczające przyczyny. 

Tydzień 43 - Assem Hassan Ali przeciwko Danii

Duńskie sądy w sposób uzasadniony wydaliły Jordańczyka po skazaniu na poważne przestępstwo narkotykowe - wyrok ETPC z 23.10.2018 r. w sprawie Assem Hassan Ali przeciwko Danii (skarga nr 25593/14); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła wydalenia z Danii Jordańczyka - ojca sześciorga dzieci narodowości duńskiej. Został deportowany w 2014 r. po skazaniach za przestępstwa narkotykowe.

Trybunału nie przekonano, że najlepszy interes sześciorga dzieci skarżącego  został tak negatywnie dotknięty deportacją, że powinno to przeważyć nad innymi kryteriami, które należy wziąć pod uwagę, jak choćby zapobieganie nieporządkowi lub przestępczości. W końcu, sądy krajowe starannie wyważyły konkurujące interesy i wyraźnie wzięły pod uwagę kryteria ustalone w orzecznictwie Trybunału przy podejmowaniu decyzji o deportacji skarżącego. 

Tydzień 43 - Arrozpide Sarasola i Inni przeciwko Hiszpanii

Odmawiając wzięcia pod uwagę czasu odbytej we Francji kary pozbawienia wolności przez członków organizacji terrorystycznej ETA hiszpańskie władze nie naruszyły Konwencji obliczając karę pozbawienia wolności - wyrok ETPC z 23.10.2018 r. w sprawie Arrozpide Sarasola i Inni przeciwko Hiszpanii (skarga nr 65101/16); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (prawo dostępu do sądu) Konwencji, brak naruszenia Artykułu 7 (zakaz karania bez podstawy prawnej) oraz brak naruszenia Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła obliczenia maksymalnej długości kary pozbawienia wolności do odbycia w Hiszpanii przez członków organizacji terrorystycznej ETA oraz kwestii, czy czas odbytej kary we Francji powinien zostać wzięty pod uwagę.  

Trybunał zauważył, że orzeczenia hiszpańskiego TK uznania za niedopuszczalne skarg konstytucyjnych złożonych od wyroków SN zostały oparte na niewyczerpaniu zwykłych środków krajowych. Jednakże, mając na względzie, że SN wcześniej uznał działania skarżących w tym zakresie za niedopuszczalne jako niemające związku i dodatkowo zawiadomił o swoich orzeczeniach po 30 dniach do ich zaskarżenia, odrzucenie sprawy przez TK należy uznać jako powodujące brak pewności prawa. 

Trybunał zauważył, mimo to, że orzeczenia SN nie zmieniły maksymalnej długości całkowitej kary pozbawienia wolności, który zawsze była określona na 30 lat. Rozbieżności między różnymi sądami dotyczące możliwości połączenia wyroków trwały tylko 10 miesięcy, do wydania przez SN uchwały negatywnie rozstrzygającej tę kwestię. Rozwiązania przyjęte w sprawach skarżących głównie opierały się na przedmiotowej uchwale. Dlatego nie doszło do naruszenia Artykułu 7. Wreszcie, biorąc pod uwagę, że przedmiotowe orzeczenia nie doprowadziły do zmiany kar, przedmiotowa długość kary pozbawienia wolności nie może być postrzegana jako niemożliwa do przewidzenia czy bezprawna w rozumieniu Artykułu 5 ust. 1 Konwencji. 

Tydzień 43 - Guerni przeciwko Belgii

Posłużenie się tajnymi agentami żeby rozpracować sieć przemytu narkotyków: brak naruszenia prawa do obrony - wyrok ETPC z 23.10.2018 r. w sprawie Guerni przeciwko Belgii (skarga nr 19291/07); 6 głosami do 1: brak naruszenia Artykułu 6 ust. 1 Konwencji w zakresie użycia tajnych metod śledczych; brak naruszenia Artykułu 6 ust. 1 i 3 lit. d (prawo do przesłuchania świadków) Konwencji w zakresie braku możliwości przesłuchania informatora lub tajnego agenta lub spowodowania ich przesłuchania. 

Sprawa dotyczyła postępowania karnego skutkującego skazaniem skarżącego za przemyt narkotyków. W toku śledztwa, policja została uprawniona do skorzystania z usług informatora oraz tajnego agenta udającego nabywcę. 

Trybunał stwierdził w szczególności, że pomimo nieobecności ram prawnych, analiza legalności tajnej operacji dokonana przez sądy zapewniła właściwe gwarancje i nic nie świadczyło o tym, że prawa skarżącego do obrony zostały naruszone. Sądy uznały, na podstawie wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie, łącznie z wyjaśnieniami skarżącego oraz innymi wyjaśnieniami innych oskarżonych, że zamiar przywozu narkotyków poprzedzał zaangażowanie informatora oraz tajnego agenta i ci ostatni nie wywarli żadnej presji w tym zakresie. Trybunał również uznał, że odmowa sądów krajowych przesłuchania informatora oraz tajnego agenta na tej podstawie, że takie przesłuchanie nie było konieczne dla ustalenia prawdy, była właściwie uzasadniona. Dlatego nie zauważył żadnej arbitralności i stwierdził, że obrona korzystała z wystarczających gwarancji procesowych aby zapewnić rzetelność procesu. 

Tydzień 43 - Levakovic przeciwko Danii

Duńskie sądy dały „odpowiednie i wystarczające” przyczyny dla wydalenia skazanego imigranta - wyrok ETPC z 23.10.2018 r. w sprawie Levakovic przeciwko Danii (skarga nr 7841/14); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła decyzji o wydaleniu skarżącego do Chorwacji, z którą nie ma związków poza narodowością, po tym jak został skazany za przestępstwa popełnione w Danii, gdzie mieszkał większość swojego życia. 

Trybunał uznał, że sądy krajowe dokonały kompleksowej oceny właściwości osobistej sytuacji skarżącego, ważąc konkurujące interesy oraz biorąc pod uwagę orzecznictwo strasburskie. 

Sądy krajowe były świadome, że bardzo mocne przyczyny były konieczne do uzasadnienia wydalenia imigranta, który mieszkał w Danii od bardzo długiego czasu, ale stwierdziły, że jego przestępstwa były na tyle poważne aby zastosować taki środek. Sądy ustaliły, że nie miał dzieci, których interesy należałoby wziąć pod uwagę oraz że był słabo zintegrowany ze społeczeństwem, jako że z przestępstw uczynił sobie źródło utrzymania i pokazał brak woli przestrzegania duńskiego prawa. Władze krajowe oparły więc swoje decyzje na wystarczających i odpowiednich przyczynach, a jego romskie pochodzenie nie miało na nie wpływu. 

Tydzień 43 - S., V. i A. przeciwko Danii

Prewencyjne aresztowanie kibiców nie naruszyło Konwencji - wyrok ETPC z 22.10.2018 r. w sprawie S., V. i A. przeciwko Danii (Wielka Izba) (skargi nr 35553/12, 36678/12 i 36711/12);  15 głosami do 2: brak naruszenia Artykułu 5 ust. 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła prewencyjnego aresztowania skarżących w dniu 10 października 2009 r. na ponad 7 godzin przebywających w Kopenhadze z uwagi na mecz piłkarski między Danią a Szwecją. Władze aresztowały skarżących aby zapobiec chuligańskiej przemocy. Skarżący bezskutecznie domagali się odszkodowania przed duńskimi sądami.

Trybunał uznał, że duńskie sądy odpowiednio wyważyły między prawem skarżących do wolności i znaczeniem zapobiegania chuligaństwu. W szczególności, sądy kompleksowo przeanalizowały strategię policji aby uniknąć starć w dniu meczu, ustalając, że: wzięły pod uwagę sześciogodzinny maksymalny czas zatrzymania zgodnie z prawem krajowym, nawet jeśli został nieznacznie przekroczony; zainicjowały proaktywny dialog z kibicami zanim podjęły bardziej drastyczne środki jak aresztowanie; ich celem było zatrzymanie tylko takich kibiców jak skarżący, którzy zostali zidentyfikowani jako stanowiący zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego; starannie monitorowały sytuację, tak że skarżący zostali uwolnieni zaraz po tym, jak sytuacja się uspokoiła. Ponadto władze zapewniły konkretny materiał dowodowy określający czas, miejsce oraz ofiary przestępstwa chuligaństwa, w które skarżący z wysokim prawdopodobieństwem byliby zaangażowani, gdyby nie zostali aresztowani. 

Ustalając dopuszczalność aresztowania skarżących pod Konwencją Trybunał zastosował elastyczne podejście, tak by użycie krótkotrwałego aresztu przez policję celem ochrony społeczeństwa nie stało się niepraktyczne. W szczególności wyjaśnił i dostosował orzecznictwo z art. 5 ust. 1 lit c Konwencji, stwierdzając, że druga część tego przepisu, a mianowicie „jeśli jest to konieczne, w celu zapobieżenia popełnieniu takiego czynu”, co może być postrzegane jako oddzielna podstawa pozbawienia wolności, poza kontekstem postępowania karnego. 

Tydzień 42 - Thiam przeciwko Francji

Pozew cywilny o odszkodowanie złożony przez Nicolasa Sarkozy’ego, ówczesnego prezydenta nie naruszył prawa skarżącego do rzetelnego procesu sądowego - wyrok ETPC z 18.10.2018 r. w sprawie Thiam przeciwko Francji (skarga nr 80018/12); jednomyślnie: brak naruszenia Artykułu 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła postępowania karnego wytoczonego przeciwko skarżącemu, w toku którego były Prezydent Francji Nicolas Sarkozy wniósł o przyłączenie się do sprawy jako strona cywilna. 

Trybunał stwierdził, że interwencja pana Sarkozy’ego jako strony cywilnej w postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu nie stworzyła nierówności stron ani nie wpłynęła na przebieg postępowania. Trybunał również uznał, że udział w postępowaniu publicznej osoby, która odgrywała rolę instytucjonalną w rozwoju karier sędziów mogła stworzyć uzasadnioną wątpliwość co do niezależności i bezstronności tych ostatnich. Mimo to, po zbadaniu sposobu, w jaki sędziowie zostali nominowani, ich ustawowych warunków oraz szczególnych okoliczności sprawy, Trybunał nie dostrzegł powodów, aby stwierdzić, że sędziowie orzekający w sprawie skarżącego nie byli niezależni zgodnie z art. 6 ust. 1 Konwencji. 

Tydzień 42 - Könyv-Tár Kft i Inni przeciwko Węgrom

Państwowy "zmonopolizowany" rynek dystrybucji podręczników szkolnych spowodował naruszenie praw własności spółek - wyrok ETPC z 16.10.2018 r. w sprawie Könyv-Tár Kft i Inni przeciwko Węgrom (skarga nr 21623/13); 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 1 Protokołu Nr 1 (ochrona własności) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skarżących firm zarzucających, że zostali pozbawieni swoich biznesów jako dystrybutorzy podręczników szkolnych na mocy nowego prawa, które wprowadziło pojedynczy państwowy organ zajmujący się nabywaniem i dystrybucją. 

Trybunał stwierdził, że środki rządowe nałożyły niesprawiedliwy ciężar na spółki, które zostały przez nowe prawo pozbawione swoich klientów - szkół. Zmiany doprowadziły do zmonopolizowania rynku dystrybucji podręczników szkolnych. W szczególności, Trybunał stwierdził, że okres przejściowy na nowy system wynosił jedynie 18 miesięcy, a spółki dystrybucyjne nie zostały zaproszone do nowych zamkniętych przetargów prowadzonych przez państwowy organ dystrybucji podręczników szkolnych, a także żadne środki nie zostały przedsięwzięte celem zrekompensowania spółkom ich utraconych biznesów.

Tydzień 42 - Zhidov i Inni przeciwko Rosji

Domy zaklasyfikowane jako samowole budowlane zostały zbudowane w pobliżu gazociągu w wyniku zaniedbań władz - wyrok ETPC z 16.10.2018 r. w sprawie Zhidov i Inni przeciwko Rosji (skargi nr 54490/10, 1153/14, 2680/14 oraz 31636/14); jednomyślnie:

naruszenie Artykułu 1 Protokołu Nr 1 (ochrona własności) Konwencji w stosunku do p. Kastornovej, Vdoviny i Vdovina

brak naruszenia Artykułu 1 Protokołu Nr 1 (ochrona własności) Konwencji w stosunku do p. Zhidova i Kosenko. 

Sprawa dotyczyła orzeczeń sądowych zarządzających rozbiórkę budynków należących do skarżących na ich koszt i bez odszkodowania z uwagi na to, że zostało zbudowane w pobliżu gazo i ropociągu. Przedmiotowe budynki zostały zaklasyfikowane jako samowole budowlane. 

Trybunał uznał w szczególności, że panie Kastornova, Vdovina i pan Vdovin zostali zobowiązani do rozebrania swoich domów usytuowanych przy gazociągu w miejscowości Chekhov z uwag na zaniedbania władz oraz że mogli zgodnie z prawem postrzegać siebie jako posiadających gwarancję, że budowa ich domu odbyła się zgodnie z prawem - na podstawie wydanych zezwoleń i zgód. 

Trybunał również uznał, że pan Zhidov, którego dom został postawiony naprzeciw gazociągu w miejscowości Penza, wzniósł budynek na działce, która nie została mu przydzielona, bez niezbędnych zezwoleń, oczywiście naruszając plan zagospodarowania przestrzennego i standardy budowlane. 

W końcu, Trybunał stwierdził, że w momencie zakupu oraz w czasie wypełniania wniosku o zarejestrowanie jej tytułu do nieruchomości, pani Kosenko, której dwie szopy i pomieszczenia pomocnicze zostały usytuowane przy ropociągu w Czelabińsku, mogła skonsultować go z planem zagospodarowania przestrzennego, dostępnym dla niej oraz powinna była zdawać sobie sprawę z tego, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się naprzeciw ropociągu. Dodatkowo,  nie mogła być nieświadoma fizycznej obecności nasypu chroniącego rurociąg, umieszczonego w pobliży działki, którą zamierzała nabyć. 

Tydzień 41 - Parol przeciwko Polsce

Odrzucenie apelacji więźnia z uwagi na niedostarczenie jej odpisu skutkowało pozbawieniem go prawa do sądu odwoławczego - wyrok ETPC z 11.10.2018 r. w sprawie Parol przeciwko Polsce (skarga nr 65379/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 6 ust. 1 (dostęp do sądu) Konwencji. 

Skarżący, osadzony w zakładzie karny, złożył apelację od wyroku sądu pierwszej instancji. Został wezwany do złożenia odpisu apelacji. Ponieważ przebywał w zakładzie karnym i nie miał dostępu do akt nie był w stanie przedstawić odpisu. Sporządził więc z pamięci ręcznie kopię apelacji. Jego apelacja została ostatecznie z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych apelacji w wyznaczonym terminie: kopia apelacji nie była identyczna ze złożoną apelacją. 

Trybunał zauważył, że skarżący, osadzony w zakładzie karnym i niereprezentowany przez adwokata, nie został pouczony przez sąd o obowiązku złożenia apelacji w dwóch kopiach. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący podjął działania zmierzające do wypełnienia swojego obowiązku zgodnie z wezwaniem sądu. Nie mając kopii apelacji zwrócił się na podstawie art. 9 k.p.c. do sądu o sporządzenie kopii na swój koszt i dołączenie jej do akt sprawy. Powyższy wniosek nie został rozpoznany. Dopiero wówczas sporządził kopię apelacji, która nie mogła być identyczna - skarżący odtwarzał ją z pamięci. W związku z tym Trybunał doszedł do wniosku, że sądy krajowe nie wypełniły swojego obowiązku zapewnienia skarżącemu dostępu do sądu odwoławczego, czym naruszono art. 6 ust. 1 Konwencji.