Tydzień 8 - Société de Conception de Presse et d’Édition przeciwko Francji

Nakazanie zaciemnienia zdjęcia młodego człowieka, który został porwany i torturowany nie naruszyło Konwencji - Sprawa Société de Conception de Presse et d’Édition przeciwko Francji (4683/11) - brak naruszenia Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) Konwencji.

Sprawa dotyczyła publikacji bez wymaganej zgody w magazynie Choc zdjęcia młodego człowieka, I.H., porwanego przez swoich oprawców i następnie torturowanego. Trybunał wskazał w szczególności, że opublikowanie zdjęcia, które nie było przeznaczone do publicznego rozpowszechniania, stanowiło poważną ingerencję w życie prywatne rodziny I.H. Trybunał podkreślił, że ograniczenie wolności wyrażania opinii było proporcjonalne, gdyż sądy krajowe nakazały jedynie zaciemnienie przedmiotowego zdjęcia bez cenzurowania artykułu czy nakazania usunięcia. 

Tydzień 8 - Mozer przeciwko Mołdawii i Rosji

Odpowiedzialność Rosji za bezprawne przetrzymywanie aresztowanego w nieludzkich warunkach w Naddniestrzu -  Sprawa Mozer przeciwko Mołdawii i Rosji (11138/10) – wyrok Wielkiej Izby – naruszenie przez Rosję Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania), Artykułu 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego), Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego), Artykułu 9 (wolność myśli, sumienia i wyznania) oraz Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego). Trybunał również stwierdził brak naruszenia powyższych przepisów przez Mołdawię. 

Trybunał uznał, że sprawa podlegała jurysdykcji zarówno Mołdawii jak i Rosji.

Pomimo że Mołdawia nie sprawowała skutecznej kontroli nad działaniami Naddniestrza, to fakt, iż ten region był uznawany przez prawo międzynarodowe publiczne jako część terytorium Mołdawii, nakazywał jej podjęcie wszelkich dostępnych prawnych i dyplomatycznych środków celem zapewnienia mieszkańcom tego regionu korzystania z praw wynikających z Konwencji. 

W tym samym czasie, Naddniestrze było wysoce zależne od wojskowego, gospodarczego i politycznego wsparcia Rosji, co sprawiało, że to Rosja sprawowała skuteczną kontrolę i decydujący wpływ na władze tego terytorium. 

Trybunał podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednich sprawach, uznając, że naddniestrzańskie sądy, które zarządziły zatrzymanie i areszt skarżącego, nie należały do systemu sądowego działającego na  konstytucyjnej i prawnej podstawie, wynikającej z tradycji sądowej zgodnej z Konwencją w przedmiotowym czasie.  Aresztowanie skarżącego oparte na orzeczeniach tego sądu było więc bezprawne. 

Trybunał uznał, że Republika Mołdawii, wypełniając swoje obowiązki w stosunku do skarżącego przez podjęcie prawnych i dyplomatycznych wysiłków w jego sprawie, nie naruszyła jego praw wynikających z Konwencji. W tym samym czasie Rosja sprawowała skuteczną kontrolę nad Naddniestrzem. Dlatego Trybunał uznał, że to Rosja była odpowiedzialna za naruszenia Konwencji. 

Tydzień 8 - Navalnyy i Ofitserov przeciwko Rosji

Skazanie opozycyjnego aktywisty za sprzeniewierzenie środków – wynik arbitralnego zastosowania prawa – Sprawa Navalnyy i Ofitserov przeciwko Rosji (46632/13 i 28671/14) – naruszenie Artykułu  6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi aktywisty opozycyjnego i biznesmena na to, ze postepowanie karne, które doprowadziło do ich skazania za finansowe malwersacje było arbitralne i nierzetelne, oraz że opierało się na nieprzewidywalnym zastosowaniu prawa karnego. 

Trybunał uznał, że skazanie współoskarżonego skarżących, którego sprawę rozpoznano w odrębnym przyspieszonym postepowaniu, pozbawiło ich podstawowych gwarancji rzetelnego procesu. W szczególności, sąd skazujący współoskarżonego sporządził wyrok w taki sposób, który mógł być uznany za niekorzystny dla skarżących z uwagi na wykazanie ich zaangażowania w przestępstwo, mimo że wyrok w ich sprawie jeszcze nie zapadł. Ponadto, rosyjskie sądy uznały skarżących za winnych za czyny, które w rzeczywistości nie różnią się niczym od normalnych czynności gospodarczych. Innymi słowy, prawo karne zastosowano na szkodę skarżących. W końcu, rosyjskie sądy nie odniosły się również do zarzutu pana Navalnego, że przyczyną oskarżenia była jego działalność polityczna. 

Tydzień 8 - Garib przeciwko Holandii

Ograniczenia mieszkaniowe w ubogiej dzielnicy Rotterdamu nie naruszyły prawa do pomocy społecznej skarżącej – Sprawa Garib przeciwko Holandii (43494/09) – brak naruszenia Artykułu 2 Protokołu 4 (prawo do swobodnego poruszania się/prawo do wyboru miejsca zamieszkania) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi kobiety żyjącej z zasiłku z pomocy społecznej na ograniczenia mieszkaniowe w dzielnicy Rotterdamu, w wyniku których odebrano jej prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania.

Trybunał wskazał, że użyte przez władze środki realizowały usprawiedliwiony cel – mianowicie, odwrócenie tendencji spadkowej w ubogich dzielnicach miasta i poprawienie jakości życia – oraz były proporcjonalne w stosunku do celu. W szczególności, odpowiednia ustawa zawierała grupę zabezpieczeń prawnych dla osób, które nie otrzymały zezwolenia na osiedlenie się, a skarżąca wciąż mogła zamieszkać w innych częściach Rotterdamu. 

Tydzień 8 - Nasr i Ghali przeciwko Włochom

Uprowadzenie przez CIA i pozasądowe przekazanie do Egiptu imama Abu Omara naruszyło prawa skarżącego pod Konwencją – sprawa Nasr i Ghali przeciwko Włochom (44883/09) – naruszenie Artykułu 3 (zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania), Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) oraz Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego), a także w stosunku do Pana Nasra Artykułu 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła pozasądowego przekazania (tzw. wydanie osoby w trybie nadzwyczajnym), po uprowadzeniu przez agentów CIA we współpracy z włoskimi władzami, egipskiego imama Abu Omara, któremu zapewniono wcześniej azyl polityczny we Włoszech, oraz jego późniejszego przesłania do Egiptu, gdzie był przetrzymywany potajemnie przez kilka miesięcy.

Biorąc pod uwagę cały dostępny materiał dowodowy, Trybunał uznał, iż włoskie władze były świadome tego, że skarżący był ofiarą tzw. wydania w trybie nadzwyczajnym (extraordinary rendition), które zaczęło się od uprowadzenia we Włoszech i było kontynuowane za granicą. 

Trybunał przypomniał, że już w kilku poprzednich sprawach (El-Masri przeciwko Macedonii (39630/09), Al Nashiri przeciwko Polsce (28761/11) oraz Husayn (Abu Zubaydah) przeciwko Polsce (7511/13)) uznał, że postępowanie z tzw. „wysokiej wartości aresztowanymi” na potrzeby programu CIA dotyczącego wydania w trybie nadzwyczajnym musi być uznane za tortury w rozumieniu Artykułu 3 Konwencji.

Trybunał ponadto wskazał, że włoskie władze zastosowały zasadę „tajemnicy państwowej” aby uniemożliwić pociągnięcie do odpowiedzialności osób zaangażowanych w niniejszej sprawie. Również śledztwo ani postepowanie karne nie zakończyły się ukaraniem osób odpowiedzialnych, z uwagi na zagwarantowanie im immunitetu. 

Tydzień 8 - Civek przeciwko Turcji

Władze nie wykonały swojego obowiązku ochrony życia kobiety, mimo realnych i poważnych gróźb ze strony jej męża - Sprawa Civek przeciwko Turcji (55354/11) - naruszenie Artykułu 2 (prawo do życia) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła zabójstwa matki skarżących przez ich ojca. 

Trybunał wskazał w szczególności, że mimo że władze tureckie były poinformowane o realnych i poważnych groźbach pozbawienia życia matki skarżących, a także pomimo powielających się zawiadomień o groźbach i znęcaniu, nie podjęły żadnych rozsądnych środków by zapobiec jej zabójstwu przez jej męża. 

Tydzień 8 - Çam przeciwko Turcji

Odmowa przyjęcia niewidomej studentki do Akademii Muzycznej naruszyła Konwencję - Sprawa Çam przeciwko Turcji (51500/08) - naruszenie Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z Artykułem 2 Protokołu dodatkowego (prawo do nauki) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia niewidomej studentki do Tureckiej Narodowej Akademii Muzycznej. Trybunał wskazał w szczególności, że wykluczenie skarżącej oparto na zasadach wynikających z procedury przyjęcia do Akademii Muzycznej. Mimo że skarżąca całkowicie kwalifikowała się do przyjęcia do akademii, to odmowę oparto jedynie na tym, iż była niewidoma. Ponadto, Trybunał zauważył, że dyskryminacja z uwagi na niepełnosprawność rozszerzała się również na odmowę dostosowania pomieszczeń celem ułatwienia osobom niepełnosprawnym dostępu do edukacji. Takie dostosowanie było niezbędne do korzystania z praw człowieka. Przez odmowę przyjęcia skarżącej bez rozważenia możliwości dostosowania warunków do jej niepełnosprawności, władze krajowe uniemożliwiły jej, bez wskazania jakiegokolwiek obiektywnego czy też rozsądnego wyjaśnienia, korzystanie z edukacji muzycznej, co naruszyło Konwencję. 

Tydzień 8 - Pajić przeciwko Chorwacji

Brak możliwości otrzymania zezwolenia na pobyt w celu połączenia rodziny dla partnera ze związku jednopłciowego stanowi dyskryminację - Sprawa Pajić przeciwko Chorwacji (68453/13) - naruszenie Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) Konwencji w związku z Artykułem 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skargi obywatelki Bośni i Hercegowiny, która pozostawała w stałym związku jednopłciowym z kobietą żyjącą w Chorwacji, na dyskryminację z uwagi na jej orientację seksualną w czasie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt w Chorwacji. 

Trybunał wskazał w szczególności, iż skarżąca stała się ofiarą odmiennego traktowania par jedno i różnopłciowych, gdyż chorwacka ustawa o cudzoziemcach dawała możliwość ubiegania się o zezwolenie na pobyt w celu połączenia rodzin tylko tym ostatnim. Chorwacki rząd nie wykazał aby taka różnica w traktowaniu była konieczna dla osiągnięcia usprawiedliwionego celu ani by była uzasadniona innymi przekonywującymi przyczynami. 

Tydzień 7 - Soares de Melo przeciwko Portugalii

Nakazanie umieszczenia w ośrodku adopcyjnym i późniejsza adopcja kobiety żyjącej na krawędzi ubóstwa stanowiło naruszenie Artykułu 8 Konwencji - Sprawa Soares de Melo przeciwko Portugalii (72850/14) - naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła nakazu odebrania skarżącej siedmiorga jej dzieci do ośrodka w celu ich przyszłej adopcji, a także jego wykonania w stosunku do sześciorga z nich.

Trybunał uznał w szczególności, że środki zastosowane przez sądy nakazujące umieszczenie dzieci skarżącej w celu ich adopcji nie brały pod uwagę wszystkich istotnych czynników, w szczególności: że skarżąca została pozbawiona władzy rodzicielskiej i jakiegokolwiek kontaktu ze swoimi dziećmi; że jej odmowa poddania się sterylizacji poprzez podwiązanie jajowodów stanowiła jedną z podstaw decyzji; że nie była skutecznie włączona w proces podejmowania decyzji. Z tych przyczyn Trybunał  stwierdził, że nakaz umieszczenia jej dzieci w ośrodku adopcyjnym nie był zgodny z uzasadnionym celem ingerencji ani konieczny w demokratycznym społeczeństwie, biorąc pod uwagę brak jakiejkolwiek przemocy z jej strony, istnienie silnych emocjonalnych więzi i zaniechanie przez pracowników pomocy społecznej w zakresie udzielenia materialnego wsparcia dla matki, która miała na utrzymania siedmioro dzieci bez żadnego wsparcia z zewnątrz. 

Trybunał zwrócił uwagę władz na konieczność podjęcia odpowiednich środków w najlepszym interesie dzieci oraz zdecydował, że środki tymczasowe zastosowane przez Trybunał pozostaną w mocy do czasu uprawomocnienia się wyroku. 

Tydzień 7 - Rywin przeciwko Polsce

Uznanie za winnego i skazanie na karę pozbawienia wolności znanego producenta filmowego nie naruszyło praw konwencyjnych - sprawa Rywin przeciwko Polsce (6091/06) - jednomyślnie uznano brak naruszenia Artykułu 3 (zakaz tortur, nieludzkiego i poniżającego traktowania) Konwencji; czterema głosami do trzech brak naruszenia Artykułu 6 § 2 (domniemanie niewinności) Konwencji; jednomyślnie brak naruszenia Artykułu 6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła skandalu korupcyjnego, w którym zamieszany był powszechnie znany producent filmowy, który wybuchł w toku prac sejmowych nad zmianami ustawy o mediach publicznych. 

W tym samym czasie wszczęto postępowanie karne z oskarżenia publicznego przeciwko skarżącemu oraz śledztwo sejmowej komisji śledczej. Praca komisji śledczej była prowadzona niezależnie od postępowania karnego przeciwko skarżącemu i stanowiła przedmiot wielu komentarzy w mediach. Po zakończeniu postępowania przygotowawczego skarżący został oskarżony za usiłowanie płatnej protekcji i został następnie skazany przez sąd pierwszej instancji. Sejm zatwierdził sprawozdanie komisji śledczej uznającej pięciu wysoko postawionych urzędników państwowych za winnych korupcji w związku z procedurą ustawodawczą zmiany ustawy o mediach publicznych. Lew Rywin został wskazany w sprawozdaniu jako „agent” wymienionych urzędników. Sąd apelacyjny uznał go za winnego usiłowania oszustwa i skazał go na dwa lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Skarżący odbył część kary i został warunkowo przedterminowo zwolniony.

Trybunał uznał, że nie doszło do naruszenia Konwencji. Wyrok jest godzien odnotowania z uwagi na to, że Trybunał po raz pierwszy zajmował się kwestią domniemania niewinności w odniesieniu do dwóch równolegle toczących się postępowań: karnego oraz komisji śledczej dotyczących tego samego stanu faktycznego i okoliczności. W poprzednich wyrokach, Trybunał wskazał na zasady dotyczące składania oświadczeń przez urzędników publicznych, które mogą być uznane za przedwczesne w odniesieniu do winy oskarżonego (patrz Daktaras przeciwko Litwie (42095/98), Butkevičius przeciwko Litwie (48297/99) czy Gutsanovi przeciwko Bułgarii (34529/10). W niniejszej sprawie Trybunał podkreślił konieczność respektowania zasady wyrażonej w Artykule 6 § 2 Konwencji przez komisję śledczą przy wykonywaniu przez nią mandatu i publikowaniu wniosków. Co ciekawe, Trybunał nie kwestionował na żadnym etapie decyzji pozwalającej komisji śledczej prowadzenia równoległego postępowania karnego zajmującego się tą samą sprawą. Wziął pod uwagę kwestię interesu publicznego oraz zainteresowania sprawą, które doprowadziły do stworzenia komisji śledczej oraz potrzebą zapewnienia przejrzystości jej pracy i ustaleń. Jej rolą było w przeciwieństwie do sądu, nie było ustalenie odpowiedzialności karnej skarżącego. W sprawie skarżącego, Trybunał uznał, ze nawet jeśli ostateczne sprawozdanie dotyczyło skarżącego w związku z korupcją wyższych urzędników, to nie był on bezpośrednim celem śledztwa komisji, która nie odniosła się w swoim sprawozdaniu do ustaleń postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącemu ani nie wyraziła stanowiska co do możliwości ponoszenia przez niego odpowiedzialności za pomocnictwo czy też podżeganie do łapownictwa. Postępowanie w jego sprawie było kontradyktoryjne, miał możliwość wypowiadania się i składania wniosków istotnych dla obrony. Uzasadnienie wyroku sądu nie ujawniło niczego co mogłoby sugerować, że sędziowie byli w jakikolwiek sposób pod wpływem stanowiska członków komisji śledczej czy też wniosków ich sprawozdania.

Trybunał również uznał, że władze miały na względzie stan zdrowia skarżącego oraz że nie można niczego zarzucić warunkom jego pobytu w zakładzie karnym.

Wątpliwość budzi okres rozpoznawania sprawy przez Trybunał (10 lat).