Tydzień 7 - Portu Juanenea and Sarasola Yarzabal przeciwko Hiszpanii

Dwóch członków organizacji terrorystycznej ETA poddanych nieludzkiego i poniżającemu traktowaniu po ich zatrzymaniu - wyrok ETPC z 13.2.2018 r. w sprawie Portu Juanenea and Sarasola Yarzabal przeciwko Hiszpanii (skarga nr 1653/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania) Konwencji w zakresie materialnym i proceduralnym. 

Sprawa dotyczyła zarzutów złego traktowania jakiemu poddani zostali skarżący, gdy zostali zatrzymani w 2008 r. przez funkcjonariuszy Guardia Civil oraz na początku ich aresztu w odosobnieniu. 

Trybunał uznał w szczególności, że obrażenia opisane w zaświadczeniach przedstawionych przez skarżących zostały przez nich doznane w czasie gdy znajdowali się w rękach Guardia Civil. Stwierdził, że władze krajowe nie przedstawiły przekonujących ani wiarygodnych argumentów aby wyjaśnić czy usprawiedliwić doznane obrażenia, co stanowiło nieludzkie i poniżające traktowanie. 

Trybunał następnie zauważył że Sąd Najwyższy nie dał wiary wersji skarżących co do tego, czy użycie wobec nich siły fizycznej przez funkcjonariuszy w czasie zatrzymania było konieczne i proporcjonalne oraz czy najpoważniejsze obrażenia doznane przez jednego z nich można było przypisać funkcjonariuszowi odpowiedzialnemu za jego areszt i nadzór nad nim. Te zaniechania nie pozwoliły sądom krajowym na ustalenie faktów w sposób najpełniejszy, tak jak powinno to być zrobione.

Tydzień 7 - Ivashchenko przeciwko Rosji

Skopiowanie danych z laptopa fotoreportera przez rosyjskich celników naruszyło Artykuł 8 Konwencji - wyrok ETPC z 13.2.2018 r. w sprawie Ivashchenko przeciwko Rosji (skarga nr 61064/10); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła skopiowania danych z laptopa fotoreportera przez rosyjskich celników.
Trybunał uznał, że prawo celne w zakresie przeszukiwania rzeczy ani inne regulacje nie przewidywały podstawy prawnej dla skopiowania elektronicznych danych zawartych w laptopie. Nie istniał wymóg dokonania oceny czy środek był proporcjonalny ani czy został przeprowadzony bez istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego. Dane zostały przeszukane na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu ekstremizmom, ale sądy nie podjęły żadnego wysiłku aby znaleźć podstawę prawną czy też odnieść ją do okoliczności faktycznych sprawy. Sprawa ujawniła braki w rosyjskim prawie w zakresie tego typu przeszukań. Władze krajowe, łącznie z sądami, nie uzasadniły odpowiednio przyczyn usprawiedliwiających skopiowanie danych, nie były zobowiązane do sprawdzenia, czy środki służyły jakiemukolwiek uzasadnionemu interesowi i były stosowane w sposób proporcjonalny i nie wzięto w ogóle pod uwagę faktu, że materiały skarżącego były związane z jego zawodem - dziennikarstwem.

Tydzień 6 - Cacciato przeciwko Włochom oraz Guiso i Consiglio przeciwko Włochom

Trybunał odrzuca skargę na opodatkowanie we Włoszech odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości - decyzja ETPC z 16.1.2018 r. w sprawach Cacciato przeciwko Włochom (skarga nr 60633/16) oraz Guiso i Consiglio przeciwko Włochom (skarga nr 50821/06); jednomyślnie skarga uznana za niedopuszczalną. Decyzja jest ostateczna. 

Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości przez władze miejskie, a w szczególności 20% podatku, którzy skarżący musieli zapłacić od uzyskanego odszkodowania. 

Skarżyli się pod Artykułem 1 Protokół 1 Konwencji (ochrona własności). 

Trybunał uznał, że podatek nie naruszył równowagi, która musiała zostac utrzymana między prawami skarżących i interesem publicznym związanym z pobieraniem podatków, w szczególności biorąc pod uwagę pole manewru (margines swobody), jakie państwa mają w polityce fiskalnej. Podatek, łącznie z jego wysokością i środkami egzekucji, był zgodny z dyskrecjonalną oceną włoskiego ustawodawstwa. Poziom 20% nie był również nieprzystępny. Dodatkowo, podatek nie skutkował zniwelowaniem wysokości odszkodowania ani nie był niemożliwy do zapłaty z uwagi na trudną sytuacją skarżących. 

Tydzień 6 - Smajić przeciwko Bośni i Hercegowinie

Trybunał odrzuca skargę dotyczącą skazania prawnika za obraźliwe posty w Internecie - decyzja ETPC z 8.2.2018 r. w sprawie Smajić przeciwko Bośni i Hercegowinie (skarga nr 48657/16); jednomyślnie skarga uznana za niedopuszczalną. Decyzja jest ostateczna. 

Sprawa dotyczyła skazania skarżącego za publikację kilku postów w 2010 r. na forum internetowych opisujących militarne akcje, które mogłyby zostać podjęte przeciwko serbskim wioskom w okręgu Brčko na wypadek kolejnej wojny.

Zarzucał, że został skazany za wyrażenie swojej opinii w sprawach publicznej wagi, czym naruszono Artykuł 10 (wolność wyrażania opinii). Skarżył się również na naruszenie Artykułu 6 ust. 1 i 3 lit. c (prawo do rzetelnego procesu sadowego i prawo do bronienia się przez ustanowionego przez siebie obrońcę) w toku postępowania karnego przeciwko niemu. 

Trybunał uznał, że sądy krajowe starannie rozpoznały sprawę skarżącego, odpowiednio uzasadniając jego skazanie, a mianowicie, że użył bardzo obraźliwych stwierdzeń w stosunku do Serbów, dotykając w ten sposób bardzo wrażliwej materii stosunków etnicznych w bośniackim społeczeństwie dotkniętym uprzednio konfliktem. Dodatkowo, Trybunał nie dostrzegł przyczyn by się nie zgodzić z nieuwzględnieniem przez sądy krajowe zarzutów skarżącego dotyczących rzetelności postępowania karnego przeciwko niemu. Zastosowanie przepisów krajowych nie było arbitralne ani nierozsądne a skarżący, reprezentowany przez obrońcę, jednoznacznie skorzystał z prawa do bronienia się za pomocą obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania w sprawie. 

Tydzień 6 - Charron i Merle-Montet przeciwko Francji

Wniosek o medycznie wspomaganą reprodukcję złożony przez parę jednopłciową: skarga niedopusczalna - decyzja ETPC z 16.1.2018 r. w sprawie Charron i Merle-Montet przeciwko Francji (skarga nr 22612/15); jednomyślnie: skarga jest niedopuszczalna. Decyzja jest ostateczna. 

Skarga dotyczyła pary dwóch kobiet, które ubiegały się o medycznie wspomaganą reprodukcję w drodze sztucznego zapłodnienia. Ich wniosek został odrzucony przez szpital w Tuluzie na tej podstawie, że „aktualne prawo bioetyczne obowiązujące we Francji nie pozwalało na skorzystanie z pomocy medycznej parom jednopłciowym”. 

Pani Charron i Pani Merle-Montet skarżyły się na odrzucenie ich wniosku, wskazując na naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) oraz Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) Konwencji. 

Zauważając wagę zasady subsydiarności, Trybunał uznał, że brak odwołania się przez skarżące do sądów administracyjnych od decyzji szpitala w Tuluzie na niedopełnienie obowiązku skutkował niewykorzystaniem środków krajowych. 

Tydzień 6 - Ben Faiza przeciwko Francji

Środki inwigilacyjne podjęte przeciwko osobie zaangażowanej w przemyt narkotyków przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 marca 2014 r. - wyrok ETPC z 8.2.2018 r. w sprawie Ben Faiza przeciwko Francji (skarga nr 31446/12); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji w zakresie geolokalizacji samochodu skarżącego w czasie rzeczywistym za pomocą narzędzia GPS w dniu 3 czerwca 2010 r.; oraz brak naruszenia Artykułu 8 w zakresie nakazu sądu skierowanego do operatora telefonii komórkowej w dniu 24 lipca 2009 r. w celu uzyskania listy wież komutacyjnych połączonych z telefonem skarżącego w celu późniejszego śledzenia jego kroków. 

Sprawa dotyczyła środków inwigilacyjnych przedsięwziętych przeciwko Mohamedowi Ben Fazie (geolokalizacja jego samochodu oraz nakaz sądowy dotyczący nagrań operatora telefonicznego) w postępowaniu przygotowawczym w związku z jego udziałem w czynach związanych z przemytem narkotyków. 

Trybunał uznał, po pierwsze, że w sferze środków dotyczących geolokalizacji w czasie rzeczywistym, przed wejściem w życie ustawy z 24 marca 2014 r., francuskie prawo nie przewidywało z wystarczającą przejrzystością do jakiego stopnia oraz w jaki sposób organy krajowe były upoważnione do skorzystania ze swojej władzy dyskrecjonalnej. Po drugie, nakaz sądu skierowany do operatora telefonicznego stanowił ingerencję w życie prywatne skarżącego, ale był zgodny z prawem i służył uzasadnionemu celowi (zapobieganie nieporządkowi lub przestępstwom, itd). Ponadto, środek ten był konieczny w demokratycznym społeczeństwie, ponieważ zmierzał do rozstrzygnięcia wielkiej operacji dotyczącej przemytu narkotyków. Dodatkowo, uzyskana informacja została użyta w śledztwie oraz postępowaniu karnym, w czasie których skarżący miał zagwarantowaną skuteczną kontrolą zgodną z rządami prawa. 

Tydzień 5 - M.K. przeciwko Grecji

Pozbawienie matki możliwości sprawowania opieki nad jej synem żyjącym w Grecji i uniemożliwienie mu powrotu z matką do Francji nie stanowiło naruszenia - wyrok ETPC z 1.2.2018 r. w sprawie M.K. przeciwko Grecji (skarga nr 51312/16); 5 głosami do 2: brak naruszenia Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła niemożności M.K., matki dwójki dzieci, sprawowania opieki nad jednym z jej synów (A.), pomimo decyzji greckich sądów przyznających jej stałą opiekę. Jej były mąż mieszka w Grecji z jej dwoma synami, podczas gdy M.K. mieszka we Francji.

Trybunał uznał w szczególności, że greckie władze podjęły środki, których można było od nich rozsądnie oczekiwać w celu spełnienia swojego pozytywnego obowiązku zgodnie z Artykułem 8 Konwencji. Między innymi wzięły pod uwagę całą sytuację rodzinną, sposób w jaki zmieniła się z czasem oraz najlepsze interesy obu braci, w szczególności A. Ten ostatni, który miał wówczas 13 lat, wyraźnie wskazał greckim władzom, że woli pozostać ze swoim bratem i ojcem w Grecji. 

W ocenie Trybunału, życzenia wyrażone przez dziecko, które miało odpowiednie zrozumienie sytuacji, były kluczowym czynnikiem do wzięcia pod uwagę w postępowaniu sądowym czy administracyjnym dotyczącym go. 

Prawo dzieci bycia wysłuchanym oraz włączonym w proces decyzyjny w każdym postępowaniu rodzinnym ich dotyczącym zostało również zagwarantowane kilkoma międzynarodowymi instrumentami prawnymi. 

W szczególności Artykuł 13 Konwencji Haskiej stanowi, że władza sądowa lub administracyjna może również odmówić zarządzenia powrotu dziecka, jeżeli stwierdzi, że dziecko sprzeciwia się powrotowi oraz że osiągnęło ono wiek i stopień dojrzałości, przy którym właściwe jest uwzględnienie jego opinii.

Tydzień 5 - M.A. przeciwko Francji

Wydalenie do Algierii: Trybunał stwierdza naruszenie ale nie przyznaje odszkodowania - wyrok ETPC z 1.2.2018 r. w sprawie M.A. przeciwko Francji (skarga nr 9379/15); 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 3 (zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji; naruszenie Artykułu 34 (prawo do skargi indywidualnej) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła wydalenia do Algierii Algierczyka skazanego we Francji za udział w organizacji terrorystycznej.  

Trybunał uznał w szczególności, że wydalenie skarżącego, o którego skazaniu za czyny terrorystyczne władze algierskie wiedziały, naraziło go na poważne i realne niebezpieczeństwo traktowania sprzecznego z Artykułem 3 Konwencji. Powyższe ryzyko zostało szczegółowo opisane w raporcie Komitetu Przeciwko Torturom i kilku organizacji pozarządowych wskazującym na alarmującą sytuację w Algierii. Trybunał zauważył, że władze francuskie przygotowały wydalenie skarżącego do Algierii w ten sposób, że miało ono miejsce siedem godzin po poinformowaniu o tym skarżącego. W ten sposób umyślnie stworzyły sytuację, w której skarżący miał mieć duże problemy ze złożeniem wniosku o środek tymczasowy do Trybunału i obniżyły poziom ochrony zgodnie z Artykułem 3 Konwencji.

Trybunał potwierdził, że jest świadomy stopnia niebezpieczeństwa jakie terroryzm stanowi dla społeczeństwa oraz że uzasadnionym przez państwa - strony było podjęcie odpowiednich kroków mających na celu powstrzymanie tych, którzy brali udział w działaniach terrorystycznych. 

Tydzień 5 - V.C. przeciwko Włochom

Włoskie władze nie zapewniły ochrony uzależnionej od narkotyków ofierze zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się prostytucją dziecięcą - wyrok ETPC z 1.2.2018 r. w sprawie V.C. przeciwko Włochom (skarga nr 54227/14); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) i Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła małoletniej osoby uzależnionej od alkoholu i narkotyków, ofiary zorganizowanej siatki zajmującej się dziecięcą prostytucją i zbiorowymi gwałtami. Zarzucała, że włoskie władze nie podjęły wszystkich koniecznych kroków by ochronić ją jako małoletnią ofiarę gangu zajmującego się prostytucją. 

Trybunał uznał w szczególności, że władze nie działały z należytą starannością i nie przedsięwzięły wszystkich rozsądnych środków w odpowiednim czasie by zapobiec naruszeniom wobec V.C. Choć sądy karne działały sprawnie, sąd dla nieletnich oraz pomoc społeczna nie podjęły żadnych środków ochronnych, mimo że wiedziały że V.C. (która miała 15 lat w tamtym czasie) była podatna na skrzywdzenie a postępowanie dotyczące jej seksualnego wykorzystywania a także śledztwo w sprawie zbiorowego zgwałcenia już się toczyły. 

Tydzień 5 - Enver Şahin przeciwko Turcji

Niemożność uzyskania dostępu do budynku uniwersyteckiego przez paraplegika: dyskryminacja w zakresie prawa do edukacji - wyrok ETPC z 31.1.2018 r. w sprawie Enver Şahin przeciwko Turcji (skarga nr 23065/12); 6 głosami do 1: naruszenie Artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) Konwencji w związku z Artykułem 2 Protokołu 1 (prawo do edukacji).

Sprawa dotyczyła niemożności skarżącego - cierpiącego na paraplegię (schorzenie neurologiczne polegające na porażeniu dwukończynowym) uzyskania dostępu do budynków uniwersyteckich, aby móc studiować z uwagi na brak odpowiednich urządzeń. 

Trybunał uznał w szczególności, że rząd nie wykazał, aby władze krajowe, w szczególności uniwersytet czy sądy zareagował z należytą starannością w celu zapewnienia skarżącemu możliwości kontynuowania studiów celem skorzystania z jego prawa do edukacji na równych zasadach z innymi studentami. Po pierwsze, propozycja biura rektora aby zapewnić mu osobę towarzyszącą nie została zrealizowana po dokonaniu oceny potrzeb skarżącego oraz uczciwej ocenie potencjalnego wpływu na jego bezpieczeństwo, godność i niezależność. Po drugie, sądy krajowe nie sprawdziły czy w sposób odpowiedni wyważono między konkurującymi interesami skarżącego (jego potrzeby edukacyjne) oraz społeczeństwa jako całości. Ponadto, zaniechano poszukiwania innych rozwiązań, który umożliwiłyby skarżącemu podjęcie studiów na warunkach tak bliskich jak to możliwe do tych, które zapewniono studentom pełnosprawnym, bez nakładania nieodpowiedniego czy też nieproporcjonalnego ciężaru na administrację.