Tydzień 50 - Kasparov i Inni przeciwko Rosji (nr 2)

Zatrzymanie Garrego Kasparowa oraz innego aktywisty w czasie protestów oraz wynikające z tego aresztowanie zniechęciły polityczną opozycję do uczestniczenia w protestach - Sprawa Kasparov i Inni przeciwko Rosji (nr 2) (51988/07); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 11 (wolność zgromadzeń i stowarzyszeń); naruszenie Artykułu 6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) w stosunku do obu skarżących; naruszenie Artykułu 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego) w stosunku do administracyjnego zatrzymania p. Awerina na moskiewskim posterunku Policji przez 48 godzin, które przekroczyło trzygodzinny limit zgodnie z prawem krajowym; brak naruszenia Artykułu 5 w stosunku do p. Kasparowa, jako że jego zatrzymanie nie przekroczyło tego limitu; 6 głosami do 1: brak potrzeby oceny skargi pod kątem naruszenia Artykułu 18 (granice stosowania ograniczeń praw).

Sprawa dotyczyła zatrzymania Garrego Kasparowa, dawnego mistrza świata w szachach oraz politycznego aktywisty wspólnie z innym aktywistą Aleksandrem Awerinem w czasie protestu w Moskwie a także następującego po zatrzymaniu aresztowania. Podobnie jak w wielu innych rosyjskich sprawach, które były rozpoznawane przez Trybunał, niewatpliwie pokojowa demonstracja skarzących została rozproszona, skarżący zostali aresztowani i skazani na 5 dni więzienia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia bez żadnej oceny ewentualnych zakłóceń jakie mogli wyrządzić ani możliwość powołania dowodów na poparcie ich wersji wydarzeń. W rzeczywistości, środki podjęte przeciwko skarżącym miały poważny wpływ na innych przedstawicieli opozycji oraz społeczeństwo zniechęcając ich od demonstrowania, a bardziej ogólnie, od udziału w politycznej debacie. 

Tydzień 50 - Kolomenskiy przeciwko Rosji

Zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec prawnika, warunki jego osadzenia oraz okoliczności procesu doprowadziły do szeregu naruszeń Konwencji - Sprawa Kolomenskiy przeciwko Rosji (27297/07); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania); naruszenie Artykułu 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z Artykułem 3; naruszenie Artykułu 5 § 1 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego); naruszenie Artykułu 5 § 3 (prawo podejrzanego do bycia sądzonym w rozsądnym terminie albo zwolnionym na czas postępowania); naruszenie Artykułu 5 § 4 (prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności); naruszenie Artykułu 6 § 2 (domniemanie niewinności).

Sprawa dotyczyła zastosowania tymczasowego aresztowania oraz warunków osadzenia prawnika, który został wyznaczony jako nadzorca sądowy w postępowaniu naprawczym. Trybunał, dokonując oceny wszystkich okoliczności sprawy, doszedł do wniosku, że skarżący został osadzony w warunkach, które nie odpowiadają standardom wymaganym przez Artykuł 3 Konwencji. W dodatku, zastosowanie tymczasowego aresztu nie było legalne, jako że jego areszt był stosowany przez 9 miesięcy na podstawach, których nie można uznać za wystarczające. Trybunał również uznał, że zażalenia skarżącego przeciwko przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania były oddalane na podstawie stereotypowych uzasadnień, w których nie dokonywano żadnej analizy sytuacji osobistej skarżącego, nie były rozpoznawane niezwłocznie, a gdy już doszło do rozpoznania to pod nieobecność skarżącego. W końcu, naruszono również zasadę domniemania niewinności, jako że sądy obu instancji odnosiły się w uzasadnieniach wyroków do skarżącego nazywając go „winnym” czy też „skazanym”. 

Tydzień 50 - Eylem Kaya przeciwko Turcji

Systematyczne kontrolowanie korespondencji więźniarki z jej prawnikiem bez odpowiednich zabezpieczeń przeciwko nadużyciom było nieproporcjonalne - Sprawa Eylem Kaya przeciwko Turcji (26623/07); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji. 

Sprawa dotyczyła w szczególności systematycznej kontroli przez władze więzienne korespondencji więźniarki z jej prawnikiem. Trybunał uznał, że systematyczne fizyczne sprawdzanie przez władze więzienne korespondencji skarżącej z jej prawnikiem, przy braku odpowiednich gwarancji przeciwko nadużyciom w prawie krajowym było nieproporcjonalne w stosunku do usprawiedliwionego celu (przeciwdziałanie nieporządkowi oraz przestępstwom) realizowanego przez ingerencję w prawo skarżącej do poszanowania jej korespondencji. 

Tydzień 49 - Simić przeciwko Bośni i Hercegowinie

Procedura odwołania sędziego Trybunału Konstytucyjnego Bośni i Hercegowiny była rzetelna i nie ingerowała w wolność wyrażania opinii - decyzja w sprawie Simić przeciwko Bośni i Hercegowinie (75255/10); jednomyślnie: niedopuszczalna. Decyzja jest prawomocna.

Sprawa dotyczyła złożenia z urzędu sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Na podstawie Artykułu 6 § 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) oraz Artykułu 10 (wolność wyrażania opinii) skarżący zarzucał w szczególności, że procedura złożenia go z urzędu była nierzetelna oraz że został usunięty z uwagi na jego publiczne oświadczenia składane mediom krytykujące Trybunał Konstytucyjny. Trybunał uznał, że skarżący miał możliwość przedstawienia swoich argumentów w toku procesu przed Trybunałem Konstytucyjnym, zarówno na piśmie jak i ustnie, oraz do przeglądania i komentowania wszystkich dokumentów, zgodnie z wymogami rzetelnego i kontradyktoryjnego postępowania. Trybunał nie może uznać jego zarzutu co do niejawności postępowania w jego sprawie, jako że w żadnym postępowania nie wnosił o to by rozprawy odbywały się jawnie. Ponadto, Trybunał uznał, że skarżący został usunięty z urzędu za szkodzenie autorytetowi Trybunału Konstytucyjnego oraz reputacji sędziego. Przyczyny jego odwołania były uzasadnione jego zachowaniem niegodnym urzędu sędziego, mianowicie jego listem do jednego z ważniejszych polityków, w którym nie wykazał się niezależnością i niezawisłością, a nie samym faktem publicznego ujawniania przekonań poprzez media. 

Tydzień 49 - Colonna przeciwko Francji

Trybunał uznał za niedopuszczalną skargę na naruszenie domniemania niewinności - decyzja w sprawie Colonna przeciwko Francji (4213/13); jednomyślnie: niedouszczalna.  

Sprawa dotyczyła zabójstwa prefekta Korsyki Claude’a Edignaca w 1998 r. Postępowanie karne przeciwko skarżącemu zakończyło się wymierzeniem mu kary dożywotniego pozbawienia wolności. W czasie procesu wielu polityków nazywało skarżącego w telewizji „mordercą prefekta Erignaca”. Tego typu opis został również użyty przez senacką Komisję Śledczą. Paryski prokurator, w odpowiedzi na pytania komisji parlamentarnej co do operacji służb specjalnych w Korsyce, również użył tej samej frazy. Skarżący zarzucał, że jego prawo do domniemania niewinności zostało naruszone. Trybunał zauważył, że we francuskim prawie były różne środki, z których skarżący mógł skorzystać, w szczególności z procedury przewidzianej Artykułem 9-1 kodeks cywilnego, która chroniła prawo do domniemania niewinności. Skarzący mógł również wytoczyć powództwo cywilne zarzucając, że jego prawo zostało naruszone na podstawie ustawy - prawo prasowe z 29 lipca 1881 r. albo o zniesławienie na tej samej podstawie. Trybunał doszedł do wniosku, że skarżący - z jednym wyjątkiem - nie wykorzystał wszystkich środków dostępnych we francuskim prawie. 

Tydzień 49 - L.D. i P.K. przeciwko Bułgarii

Mężczyźni twierdzący, że są biologicznymi ojcami swoich dzieci nie mogli ustalić swojego ojcostwa: naruszenie ich prawa do poszanowaniach ich życia prywatnego - Sprawa L.D. i P.K. przeciwko Bułgarii (7949/11 i 45522/13); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji.

Sprawa dotyczyła dwóch skarżących, którzy twierdzili, że są biologicznymi ojcami pozamałżeńskich dzieci. Zarzucili, iż nie mieli możliwości wzruszenia ustalenia ojcostwa innych dwóch mężczyzn oraz ustalenia swojego ojcostwa. Trybunał uznał w szczególności, że prawo do poszanowania życia prywatnego skarżącego zostało naruszone w związku z brakiem możliwości w prawie krajowym ustalenia, że byli ojcami swoich dzieci tylko dlatego, że uznali je już inni mężczyźni, bez wzięcia pod uwagę szczególnych okoliczności każdej sprawy oraz sytuacji każdego z uczestników postępowania (dziecka, matki, ojczym oraz mężczyzny twierdzącego, że jest biologicznym ojcem). 

Tydzień 49 - Kanalas przeciwko Rumunii

Odrzucenie przez władze wniosku więźnia o pozwolenie na wzięcie udziału w pogrzebie jego matki było nieuzasadnione – Sprawa Kanalas przeciwko Rumunii (20323/14); większością: naruszenie Artykułu 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) oraz naruszenie Artykułu 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego I rodzinnego) Konwencji.

 Sprawa dotyczyła warunków w jakich skarżący były przetrzymywany w zakładach karnych w Oradei i Rahovej oraz odrzucenia przez administrację zakładu karnego jego wniosków o przepustkę na pogrzeb swojej matki. Trybunał uznał – w odniesieniu do obu zakładów karnych – że warunki w jakich skarżący był przetrzymywany naruszyły Artykuł 3 Konwencji.  Trybunał przypomniał, że prawo do opuszczenia zakładu karnego nie jest zagwarantowane przez Konwencję oraz że to do władz krajowych należała ocena zasadności jego wniosku. W okolicznościach sprawy, Trybunał uznał, że przyczyny podane przez władze  krajowe uzasadniające odmowę udzielenia zgody skarżącemu na uczestniczenie w pogrzebie jego matki nie były wystarczające by udowodnić, że ingerencja w prawo skarżącego była “konieczna w demokratycznym społeczeństwie”. W rezultacie, jego prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zostało naruszone. 

Tydzień 49 - Cherepanov przeciwko Rosji

Trybunał uznał za bezprawny zakaz opuszczania kraju nałożony przez moskiewskiego komornika – Sprawa Cherepanov przeciwko Rosji (43614/14); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 2 Protokołu 4 (prawo do swobodnego poruszania się) Konwencji.

Sprawa dotyczyła zakazu opuszczania kraju nałożonego na skarżącego przez komornika w Moskwie. Skarżący, nie wiedząc jeszcze o nałożeniu zakazu, został zatrzymany przez straż graniczną, gdy chciał się wybrać z wizytą do swojego dziecka mieszkającego we Włoszech. Skarżący zarzucił, że zakaz bezprawnie naruszył jego prawo do swobodnego poruszania się m.in. poprzez wyjazd z kraju. Trybunał uznał w szczególności, że jak przyznał to sam rząd, zakaz został nałożony w wyniku niewłaściwej wykładni oraz zastosowaniu rosyjskiego prawa. Został zatem nałożony bezprawnie. 

Tydzień 49 - Sarihan przeciwko Turcji

Tureckie władze podjęły wystarczające środki w celu ochrony ludzi przed niebezpieczeństwem ze strony zaminowanej ziemi – sprawa Sarihan przeciwko Turcji (55907/08); 5 głosami do 2: brak naruszenia Artykułu 2 (prawo do życia) Konwencji.

Sprawa dotyczyła eksplozji miny przeciwpiechotnej, która skutkowała poważnymi obrażeniami u młodego pasterza. Trybunał zauważył, że młody pasterz odniósł poważne rany po tym jak świadomie wkroczył na zaminowaną strefę pomimo znaków ostrzegawczych postawionych na tym terenie otoczonym drutem kolczastym oraz pomimo ostrzeżeń lokalnych władz oraz zakazu wstępu na ten teren. Trybunał w związku z tym przyjął, że w świetle metod zastosowanych przez władze krajowe aby poinformować i ostrzec ludzi, chłopiec był w sytuacji, w której rozumiał ryzyko nierozłącznie związane z wejściem w zakazaną strefę militarną. Pomimo niewątpliwie tragicznej natury wypadku, Trybunał nie znalazł podstawi do uznania, że skarżone państwo nie wypełniło swoich obowiązków wynikających z Artykułu 2 Konwencji. 

Tydzień 48 - Gerasimenko i Inni przeciwko Rosji

Zaniechania w wykonaniu prawa przyczyniły się do policyjnej strzelaniny w galerii handlowej – Sprawa Gerasimenko i Inni przeciwko Rosji (5821/10 i 65523/12); jednomyślnie: naruszenie Artykułu 2 (prawo do życia) Konwencji.

Sprawa dotyczyła strzelaniny przeprowadzonej przez umundurowanego policjanta, która miała miejsce w galerii handlowej w Moskwie we wczesnych godzinach rannych w dniu 27 kwietnia 2009 r. Skarżący zostali ranni w ataku. Wystąpili o odszkodowania przeciwko państwu, wskazując, że incydent był możliwy z uwagi na serię błędów ze strony władz rządowych. Wszystkie powództwa zostały oddalone przez sądy krajowe. Skarżący zarzucali przed Trybunałem, że rząd nie wykonał obowiązku ochrony ich życia oraz odmówiono im środka odszkodowawczego za to zaniechanie. Trybunał przyznał, że zaniechania ze strony władz przyczyniły się do incydentu: przede wszystkim, przełożeni strzelca kilkukrotnie nie dokonali prawidłowej oceny osobowości strzelca (pomimo historii zaburzeń psychicznych i neurologicznych) i przez to dali mu dostęp do broni. W tych okolicznościach, państwo nie wykonało swojego obowiązku zapewnienia ochrony życia poprzez zadbanie o staranną selekcję oficerów, którym powierza się broń palną.